Normalización Lingüística

UXÍO NOVONEYRA: LETANÍA DE GALICA

UXÍO NOVONEYRA: VIETNAM CANTO

Entrevista a Anxo lorenzo secretario xeral de política lingüística. Artigo publicado na Voz de Galicia.

Entrevista

Anxo lorenzo secretario xeral de política lingüística

«En setembro ten que haber un borrador do novo decreto»

02/08/2009 VOZ DE GALICIA 

Malia que aínda estanse barallando todas as opcións «coherentes», ou novo marco legal do galego non ensino deixará de lado un modelo de segregación como ou vasco.

Participou na redacción do Plan Xeral de Normalización Lingüística que promoveu ou Goberno de Fraga e que ou Parlamento aprobou por unanimidade. Colaborou co departamento que ate ou ano pasado dirixiu Marisol López. E agora é acusado tanto de nacionalista perigoso como de asasino do galego. Anxo Lorenzo, porén, gaba ou seu traballo á fronte dá Secretaría Xeral de Política Lingüística nun momento non que a confrontación entre galego e castelán semella ser máxima.

-Agora que vos pais falaron, ¿vai haber algún cambio non vindeiro curso?

-Ou decreto está en vigor con todas as súas consecuencias, polo que nin é admisible nin é permisible que a Consellería de Educación vaia en contra dá legalidade vixente. Tamén apelamos ao sentido común e á responsabilidade dous axentes sociais e políticos para que non fagan chamamentos á desobediencia ou á insubmisión.

-Hai quen afirma que hai centros nos que as materias só danse en galego.

-Tanto desa afirmación como outra na dirección contraria temos

coñecemento a través dalgunha denuncia ou dalgunha observación en forma de correo electrónico. Non temos constancia de que ningún dous casos estea expandido e constitúa un problema que teñamos que solucionar dende aquí.

-Tamén deixou moi claro que a consulta non é vinculante.

-Si. Non é vinculante non sentido de que non podemos ofrecer unha educación á carta. Non temos

capacidade e tampouco cremos que sexa interesante para a sociedade galega establecer unha educación onde cada familia escolla ou seu itinerario.

-¿Que pasa co modelo educativo como ou do País Vasco?

-Ou modelo vasco é un modelo de segregación non que vos pais escollen ou perfil lingüístico do centro. Iso ten moita razón de ser non caso desa comunidade, onde hai un alto nivel de segregación política, social e tamén lingüística, porque son dúas linguas moi separadas. Dende un punto de vista lingüístico é moi pouco interesante aplicalo aquí, onde as linguas son moi próximas e se reforzan. Tampouco creo que ou noso contexto político sexa ou mellor para implantar un modelo segregacionista.

-Logo, ou novo decreto non contempla esta posibilidade.

-Un modelo de segregación puro non.

-¿E mixto?

-Existen modelos mixtos, determinadas estratexias de aprendizaxe nas que ou alumnado estea separado por linguas. Estanse barallando todas as opcións posibles que sexan coherentes dende un punto de vista pedagóxico e tamén dende ou punto de vista dá nosa situación social, política e sociolingüística, e tamén dende ou punto de vista de que temos

dúas linguas oficiais, románicas e intercomprensibles.

-Visto ou panorama, ¿chegarase a un consenso ou haberá que rematar aprobando ou decreto polas bravas?

-Vaise negociar. Ou decreto váiselles ofrecer ás forzas parlamentarias para que ou apoien. Non se vai impoñer un modelo de decreto, senón que se vai presentar un borrador para negocialo coas forzas políticas e tamén coas forzas sociais e coa comunidade educativa. Nós queremos que sexa ou decreto de todos, un decreto plural, que recolla esa enorme diversidade que temos. Esa disparidade de puntos de vista ás veces converxe en puntos nos que estamos de acordo. Ofrecemos ou decreto á sociedade galega para que entre todos solucionemos dunha vez ou debate sobre a lingua galega.

-¿Cando comezará esa negociación?

-Ou presidente e ou conselleiro de Educación anunciaron que ou proceso debera estar rematado antes de final de ano. Canto antes comecemos despois de agosto antes remataremos para ter listo ese documento e pechar ou proceso. En setembro. En setembro ten que estar listo ou borrador para negociar.

 

Preme no enlace para ver a nova no xornal  http://www.lavozdegalicia.es/galicia/2009/08/02/0003_7883473.htm?idioma=galego

Rumbo: pluralismo e tolerancia, artigo publicado na Voz de Galicia por Carlos Caneiro

Rumbo: pluralismo e tolerancia

 Xosé Carlos Caneiro

01 /08/2009 VOZ DE GALICIA

En tempos dolorosos, 1937, Rafael Dieste publicou en Barcelona uns aforismos que titulou Para axudar a renacenza de Galiza. Ou título, en se mesmo, resulta revelador e pertinente: enquisa e novo decreto deben «renacernos». Vaia por diante unha apreciación previa: considero que a Lei de Normalización Lingüística resulta óptima. Obvio sinalar que foi aprobada por consenso de todos vos grupos políticos con representación parlamentaria.

Sobre a enquisa que nos ocupa, resístome a comentar a evidencia de que ou inglés debe ocupar de modo relevante un espazo amplo na educación dúas discentes galegos. Pero este non é problema obtuso. A cuestión primordial é a interpretación adecuada que debemos facer dous resultados desta consulta que naceu polémica, pervive na polémica, e con polémica pechará ou seu curso cando as autoridades presenten neodecreto. Entrar polo miúdo nos datos non nos levará a conclusións diferentes.

Céntrome, pois, non groso dás respostas que nos conduce a un punto de concreción: a maioría dous cidadáns, bilingües, desexan unha educación que estime de igual modo ou galego e ou castelán. Conclúo, tamén, que vos pais vinculan idioma e utilidade; non idioma e identidade. Llas autoridades colixisen outra lectura, sempre posible, caerían nun erro non disimulable. Vos pais galegos, que falan maioritariamente castelán cos seus fillos (59,3%) optan polo pluralismo e a tolerancia porque recoñecendo que existe unha lingua en esplendor (castelán), non deixan de amar con vehemencia ou galego, desafortunadamente en retroceso. Optan vos pais pola non imposición, de calquera signo. Porque acostumamos falar dá imposición do galego e obviar a imposición do castelán: tan ingrata unha como a outra a xulgar polos resultados (a bota que nos pisa é sempre unha bota, dicía Brecht).

A enquisa, non vinculante, debe resultar ilustrativa para referendar a posición dúas nosos administradores políticos. Escoitamos ao presidente dá Xunta afirmar que vai protexer ou galego, defendelo, promovelo e prestixialo. Confío na súa boa vontade e, polo tanto, espero que ou decreto acumule as inclinacións dá enquisa. Lla maioría desexa que vos seus fillos aprendan a ler en galego e castelán, que vos libros estean en galego e castelán, que ambos convivan pacificamente... non sería aceptable unha decisión opcional que laminase unha lingua ou a outra.

Por moito que empuxen as circunstancias (un idioma en esplendor e outro en retroceso) négome a crer que ou monolingüismo educativo conveña a este país que unha e outra vez, ao longo dá historia, pelexou contra se mesmo. Somos ricos e civilizados, entre outras moitas razóns, porque 

un idioma para dicir bolboreta e lúa e freixo. Ese idioma fainos diferentes. Protexer, defender, promover e prestixiar son vos verbos. Vos substantivos: pluralismo e tolerancia. Vos proxenitores manifestan que queren na escola ou galego e ou castelán. Sen problemas, sen estridencias. Aproveitar ou vento... e non esquecer ou rumbo, escribiu Dieste.

 

Podes ler o artigo no xornal premendo http://www.lavozdegalicia.es/opinion/2009/08/01/00031249077610965261438.htm?idioma=galego

RESULTADOS DA ENQUISA SOBRE A LINGUA

A ENQUISA DA LINGUA NON ACLARA NADA

Pouco máis da metade dos pais opinou, a maior porcentaxe na privada

Logo dun gasto de 160 mil euros nunha iniciativa con moitas sombras no camiño, a enquisa só clarexa que os pais queren que se mellore o ensino do inglés.

 31/07/2007 vieiros

Nunha comparecencia na que o secretario xeral de Política Lingüística apareceu só, sen a compaña do conselleiro de Educación, Anxo Lorenzo debullou os resultados da enquisa sobre a lingua. De primeiras subliñou a participación, que considerou "dispar". Globalmente este dato elévase até o 58,7% das familias, se ben foi máis elevada nos ciclos de Educación Infantil e Primaria, onde chegou até o 70,1% e ao 75,7% respectivamente. Mentres, foi menor a participación en Educación Secundaria (38,4%) e en Formación Profesional (33,1%). Con todo, Lorenzo aclarou que, porcentualmente, foi moito máis elevada a participación nos centros privados, seguidos dos concertados e finalmente dos públicos.

Unanimidade só para o inglés
Cuns resultados que se ofrecen unicamente desglosados por ciclos educativos e non globais, a estatística que ofrece maior garantías e revela a unanimidade dos pais refírese ao inglés. A favor de que se impartan contidos neste idioma amósanse o 91,5% das familias de Infantil, o 75,2% das de Primaria, o 63% de Secundaria e o 63% de Formación Profesional. Cuestionado sobre as posibilidades que este desexo tería para converterse nunha realidade, Lorenzo adiantou a dispoñibilidade do goberno, se ben confirmou que este non pode ser un obxectivo a curto prazo.


Entre o bilingüismo e o castelán

En Educación Infantil, a meirande parte dos pais prefire que os seus fillos aprenda a ler e escribir en galego e castelán (53,2%). Con todo, suman outro 37% os que optan unicamente polo castelán, mentres que son o 8,7% os que a esta pregunta contestan "só galego".

En Primaria, á cuestión de "En que linguas preferiría que o seu fillo cursase as materias troncais?"deixa o seguinte resultado: o 37,6% todas en castelán; o 26,6% prefiren unhas en galego e outras en castelán; o 17% a maioría en castelán; o 12,5% todas en galego; e o 5,8% a maioría en galego.

En Secundaria, á mesma pregunta ofrece resultados parellos: o 33,8% optan por todas en castelán; o 23,6% unhas en galego e outras en castelán; o 19,8% todas en galego; o 14,7% a maioría en castelán; e o 7,7% a maioría en galego.

Nos ciclos formativos, a maioría dos consultados (un 52%) opta por un emprego das dúas linguas en todas as materias; o 25,1% opta por só galego; o 22,6% só castelán; e un 11% deixaron sen resposta esta cuestión.

Modificación do Decreto
Sen deixar máis dun cuarto de hora para as preguntas dos xornalistas, Anxo Lorenzo asegurou que as conclusións que se poden tirar desta consulta "non serán vinculantes" e insistiu unha e outra vez en que "isto non foi un referendo, senón unha consulta para pulsar a opinión das familias". Nesta liña, subliñou que o novo decreto sobre o ensino que se elabore será "plural, sen ningún tipo de imposición e reflectirá a diversidade lingüística presente en Galiza".

Con todo, non quixo adiantar data ningunha para a súa elaboración e precisou que nada se fará ao respecto en agosto, porque "son malas datas" para cuestións vencelladas co ensino, por mor dos períodos vacacionais. Así, deixou para setembro o inicio do proceso que, dixo, contará con todos os axentes implicados no ensino, aos que tamén se lles fará chegar o resultado da enquisa.

Contratación dunha empresa e custe
Lorenzo foi especialmente belixerante á hora de falar do custe que tivo este traballo. Confirmou, tal e como xa adiantara a Mesa pola Normalización, a contratación dunha empresa (Obradoiro Socioloxía) para a decodificación dos datos. Esta, á súa vez, subcontratou a outra compañía para alugarlle un lector óptico que permitise acelerar todo o procedemento. O secretario xeral de Política Lingüística asegurou que estas contratacións foron necesarias porque, do contrario, todo o proceso tería unha duración de máis dun ano e así "resolveuse nun mes".

Ademais, adiantou as cifras oficiais do custe que tivo a consulta. Segundo explicou, esta cantidade ascendeu finalmente a 160.995 euros, un montante económico que se repartiu entre a impresión da enquisa, a dixitalización dos datos ou a publicidade. Lorenzo recalcou que esta cifra supón 48 céntimos por alumno. Neste sentido acusou "a algunha organización" de dicir "mentiras e estupideces" ao respecto, "que nada teñen que ver coa realidade".

Unha enquisa chea de sombras
Máis alá de que o secretario xeral asegurase que os datos desta consulta non serán vinculantes, hai que subliñar a premura, tanto na súa elaboración (no comezo das vacacións, cos alumnos preparando exames...) como na súa presentación. A correspondente rolda de prensa convocouse o último día do mes de xullo, un venres, deixando pouco tempo para as posíbeis reaccións dos diferentes axentes sociais implicados no ensino.

Ademais do controvertido que foi todo o procedemento que agora nos leva a coñecer este resultado, a información que ofrece atende exactamente ás preguntas realizadas ás familias. Non hai, pola contra, ningún tipo de cruzamento de datos do que puideramos extraer outro tipo de conclusións, como a escolla preferente dos pais en función do rural ou urbano ou dos centros públicos ou privados, por exemplo. Ao respecto, Lorenzo asegurou que "estes son os datos que hai e non se buscarán máis".

Anxo Lorenzo xustificou a ausencia do conselleiro de Educación na presentación pública dos resultados asegurando que el é "o máximo responsábel da política lingüística do país" e polo tanto, "representante do goberno". Así, nunha exacta media hora de comparecencia, deixou a porta aberta a que cada quen extraia as súas propias conclusións e adiantou a súa: "a enquisa reafirma o carácter bilingüe da sociedade galega".

 Prema no enlace para saber máis http://www.vieiros.com/nova/75760/pouco-mais-da-metade-dos-pais-opinou-a-maior-porcentaxe-na-privada

V Curso de verán sobre dinamización lingüística «Traballando en lingua»

O V Curso de verán sobre dinamización lingüística «Traballando en lingua» ten lugar no Pazo da Cultura de Carballo do mércores 15 ao venres 17 de xullo. Algunhas das sesións do curso serán abertas a todo o público interesado en asistir, como a do sociolingüista Miquel Strubell, a do xuíz Luís Villares e a da profesora Pilar Freitas. O curso inclúe ademais actividades paralelas abertas ao público, como a representación da obra de teatro Comedia bífida, ou a exposición Crónicas da represión lingüística.

[PROGRAMA COMPLETO E DEFINITIVO EN .PDF]

Entre o mércores 15 e o venres 17 de xullo ten lugar no Pazo da Cultura de Carballo o V Curso de verán sobre Dinamización Lingüística «Traballando en lingua», que este ano se centrará na análise do compromiso individual aos argumentos para a defensa e promoción da lingua galega. O curso está organizado pola Universidade da Coruña, a través do seu Servizo de Normalización Lingüística, en colaboración co Concello de Carballo e a Coordinadora de Traballadores/as de Normalización da Lingua (CTNL). Nalgunhas das actividades do curso tamén colabora a Área de Normalización Lingüística da Deputación da Coruña.

A inauguración terá lugar o mércores 15 ás 10.15 h, e nela intervirán o secretario xeral de Política Lingüística da Xunta de Galicia, Anxo M. Lorenzo Suárez; o deputado responsábel de Normalización Lingüística da Deputación da Coruña, Xoán M. Sande Muñiz; o alcalde de Carballo, Evencio Ferrero Rodríguez; a directora do Servizo de Normalización Lingüística da Universidade da Coruña, Goretti Sanmartín Rei; e o presidente da Coordinadora de Traballadores/as de Normalización da Lingua (CTNL), Nel Vidal Barral.

ALGUNHAS SESIÓNS ABERTAS AO PÚBLICO

Nesta quinta edición do curso participarán arredor de 80 persoas, maioritariamente expertos en normalización lingüística, mais debido á moi superior demanda de matrícula, algunhas das sesións faranse abertas ao público, para que todas as persoas interesadas poidan asistir. Estas sesións abertas serán as conferencias Razóns para defendermos as linguas ameazadas, do sociolingüista catalán Miquel Strubell (mércores 15 ás 11.00 h); Estado democrático e normalización lingüística, do xuíz e coordinador en Galiza de Xuíces para a Democracia, Luís Villares Naveira (mércores 15 ás 12.30 h); e Pegadas actuais da represión lingüística exercida sobre o galego ao longo do s. XX, da profesora Pilar Freitas (xoves 16 ás 10.00 h).

Ao longo dos tres días, ademais destes temas trataranse outros como a perspectiva individual na defensa dos nosos dereitos (a cargo de Beatriz Vilaverde e Miguel Moreira), o aproveitamento das redes de apoio á lingua por parte dos servizos de normalización lingüística (a cargo de Iolanda Gomis), ou a inutilidade das linguas (a cargo de Goretti Sanmartín). Ademais, haberá diversas sesións de traballo sobre temas como o bilingüismo e a conservación do idioma; a lingua e o ensino; o papel da irradiación lingüística; ou a integración no galego desde outras realidades.

OUTRAS ACTIVIDADES PARALELAS
Alén de todo isto, o curso inclúe outras actividades paralelas abertas a todo o público, como a exposición de Xan Leira Crónicas da represión lingüística (organizada pola Deputación da Coruña), que estará en Carballo entre o 16 e 31 de xullo e que se inaugura o xoves 16 ás 20.00 h coa participación de Evencio Ferrero, Xoán Sande, Belén Lendoiro e Xan Leira. A continuación, o mesmo xoves 16 ás 20.30 h, Nobicarelo Teatro representará a obra Comedia bífida, baseada no libro do mesmo nome de Manuel Núñez Singala. A asistencia a esta representación é libre e de balde até completar aforo.

 

Para ter máis información preme  http://www.ctnl.org/web/notic.php?ide=413&desc=esta_semana_ten_lugar_en_carballo_o_curso_de_veran_no_que_se_analizaran_o_compromiso_e_os_argumentos_para_a_defensa_e_promocion_da_lingua_galega

¿Conflito lingüístico?, artigo de Xosé Manuel Sánchez Aguión e José Antonio Gómez Gómez Secretarios xerais de CC. OO. e UXT

 ¿Conflito lingüístico?

Xosé Manuel Sánchez Aguión e José Antonio Gómez Gómez  

14/07/2009  VOZ DE GALICIA

 Comecemos por recoñecer que vivir nun país con dúas linguas non só non é un problema, senón que debe ser unha oportunidade. De feito, a inmensa maioría cidadá de Galicia conviviu sen problemas lingüísticos. E lla cidadanía vive allea ao aparente problema dá lingua, cabe pensar que ou enfrontamento é provocado voluntariamente pola dinámica electoral, coa finalidade de apañar uns poucos votos entre quen se mostra máis belixerante, sen importar que sexa á conta de interpretar a lexislación de maneira máis que torticeira.

O Estatuto de Autonomía establece como linguas oficiais dá nosa comunidade ou galego e ou castelán e, en consecuencia, ou dereito dúas seus cidadáns a coñecelas e usalas. Vos poderes públicos teñen, pois, ou deber de garantir vos dereitos dá cidadanía e facilitar ou coñecemento dous dous idiomas en igualdade de condicións.

Darlle ao galego non acceso á función pública un tratamento de lingua estranxeira non é unha boa maneira de garantir lestes dereitos. Ademais, as empregadas e empregados públicos selecciónanse polos principios de capacidade e mérito, sen que ou principio de igualdade se vexa comprometido polo feito de que se lle esixa ou coñecemento dá lingua propia de Galicia. Vinte e nove anos despois de promulgado ou Estatuto e establecida a oficialidade dous dous idiomas, ou tratamento diferenciado non acceso supón unha manifesta toma de postura preferente a favor dunha dás linguas. Igual consideración podemos facer non ámbito do ensino. A oficialidade dás dúas linguas vén dada polo Estatuto de Autonomía, polo que é un deber dous poderes públicos facilitar ou seu coñecemento, dándolles non ensino obrigatorio un tratamento igualitario. Serán logo vos cidadáns e cidadás adultos quen decidan cal queren usar.

A trampa dá «liberdade de escolla» implica a vontade expresa do poder público de renunciar ao cumprimento dunha obriga imposta polo Estatuto, que é facilitar ou coñecemento dás dúas linguas e, pois, un tratamento igualitario á hora de ensinalas. Non concibimos que, por exemplo, consúltese non ensino obrigatorio sobre que se estude ou non se estude matemáticas, entendendo que se trata dunha materia fundamental.

¿Como se pode nestas circunstancias falar de «harmonía», «amabilidade» e outras sutilezas aparentemente ben intencionadas? ¿Como podemos falar de consenso cando, de feito, pretenden impor as posturas máis radicais nunha dás direccións?

Sería desexable que retornase a cordura. UXT e CC.OO. cremos firmemente que ou galego nunca debería ter sido utilizado como un instrumento de confrontación ou fractura social, nin como bandeira exclusiva, diferenciadora ou elemento de discriminación. Deberiamos entre todos tratar de lograr que calquera modificación sobre ou decreto do uso do galego non ensino conte co consenso dá cidadanía e dous seus lexítimos representantes políticos e sociais.

Preme no enlace para ver a nova no xornal http://www.lavozdegalicia.es/opinion/2009/07/14/0003_7846201.htm?idioma=galego

Cando os fonemas se transforman en metralla, artigo de R. Vilar en Vieiros

 

Cando os fonemas se transforman en metralla

R.Vilar  

O Goberno prepara a abolición do decreto de galeguización. Repasamos as claves de dous anos e medio de interesada “guerra lingüística”.

13/07/2009  VIEIROS

 

O bipartito chegou a San Caetano en 2005 cun compromiso: darlle máis presenza ao galego no ensino non universitario. Dende moitos anos atrás, numerosos estudos sociolingüísticos revelaban que a escola en Galiza non era, nin moito menos, un elemento galeguizador. Case un cuarto de século despois de aprobarse o Estatuto, a lingua propia, a pesar de gozar por vez primeira de certa protección legal, non facía máis que perder falantes, especialmente entre as novas xeracións.

En decembro de 2006 Vieiros publicaba en exclusiva o primeiro borrador de decreto de galeguización que propoñía a Consellaría de Educación. O texto era moi ambicioso, sobre todo se o comparamos cos termos actuais de debate. A proposta inicial contemplaba que se impartise na lingua do país, de xeito obrigado, entre o 56 e o 68% das materias (dependendo do nivel educativo).

A partir dese borrador comezaron unhas duras negociacións a tres bandas. Dun lado o PPdeG pedindo que se mantivese o modelo Fraga (que estabelecía como obrigado un terzo das materias en galego) e do outro o BNG, que demandaba unha forte aposta pola galeguización. No medio, o PSdeG, intentado xogar un interesado papel de árbitro.

Nin o modelo balear servía
Finalmente, e diante da oposición frontal dos conservadores, o bipartito acordou botar para adiante un decreto que, sendo moito máis favorábel para o galego ca o anterior, tamén lle deixaba unha pequena porta aberta ao PPdeG. A nova normativa fixaba que, como mínimo, se impartise no idioma do país a metade do horario lectivo. O decreto gardaba certas semellanzas co balear aprobado polo propio PP en 1997.

Mais dentro do PPdeG xa había voces que non estaban dispostas a ceder un milímetro a prol da normalización do idioma autóctono. Os conservadores, logo dun debate interno que apenas trascendeu á opinión pública, rexeitaron aprobar o decreto. Dende ese momento, o PPdeG comezou unha campaña, cada vez máis subida de tono. A estratexia, que coincidía con outras de carácter estatal, era clara: o bipartito quería importar modelos lingüisticos alleos de “imposición”.

Causa de fe

Moi ao pesar dalgúns sectores do PPdeG, a lingua converteuse nunha arma branca na precampaña electoral. Os novos protagonistas da dereita galega, especialmente a máis urbanita, fixeron causa de fe. A “dama de ferro” do PP vigués, Corina Porro, mandou un aviso a navegantes (tanto a adversarios como a propios) seis semanas antes dos comicios: “Se non se derroga o decreto de galeguización do ensino, eu marcho”.

Catro meses despois do 1 de marzo o PPdeG ten a maioría absoluta e  prepara un novo decreto que quere ter listo a finais de ano. Dentro das filas conservadoras o posicionamento non é tan unánime como poidera semellar cara fóra, aínda que case ninguén se atreve a enfrontarse aos sectores máis próximos a Galicia Bilingüe, que propugna a “libre elección” de materias, a segregación de alumnos por razón de idioma e a quen xa nin lle serve o modelo Fraga.

Coa boca pequena, son moitos os cargos do PPdeG que recoñecen que as enquisas aos pais foi o maior erro que cometeu polo de agora o Goberno. Na propia Consellaría de Educación buscan a fórmula para saír dun labirinto no que o PPdeG teima en perderse dende hai máis de dous anos e medio. Mentres a lingua serve de metralla, os datos sociolingüísticos seguen confirmando que ao galego achícanselle os espazos.

Podes ler a nova no xornal premendo http://www.vieiros.com/nova/75360/cando-os-fonemas-se-transforman-en-metralla

“A cultura galega é o tesouro que debemos coidar, acrecentar e transmitir,...", discurso de Ramón Villares

“A cultura galega é o tesouro que debemos coidar, acrecentar e transmitir, comezando polo impagable recurso da nosa propia lingua”, dixo Ramón Villares

Santiago de Compostela, 9 de xullo de 2009.- O Presidente do Consello da Cultura Galega, Ramón Villares, chamou a atención sobre a necesidade de “coidar, acrecentar e transmitir ás novas xeracións o tesouro da cultura galega, comezando polo impagable recurso que supón a nosa propia lingua”. Así se expresou no acto co que a institución puxo o ramo ás actividades conmemorativas dos seus 25 anos (1983-2008) diante das primeiras autoridades de Galicia, encabezadas polo Presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, a Presidenta do Parlamento, Pilar Rojo e o Delegado do goberno, Antón Louro.  A seguir ofrecemos o texto íntegro do discurso de Ramón Villares.

(Discurso de Ramón Villares, Presidente do Consello da Cultura Galega, pronunciado no acto que culminou  os actos conmemorativos dos primeiros 25 anos da institución).

“A convocatoria deste acto institucional foi feita para pór o ramo a unha xeira de actividades norteadas darredor do lema “crear cultura, imaxinar país”, que iniciamos no mes de abril do ano pasado, con motivo da celebración dos 25 anos da institución. Aínda que pareza un acto algo serodio, adiado por continxencias alleas ao propio Consello, quixemos que a súa celebración cadrase co aniversario da aprobación da Lei de creación da institución.
Debo, antes de máis,  agradecer a  xenerosidade coa que responderon a este convite as primeiras autoridades de Galicia e tantas persoas principais da cultura, alén dos membros que son, ou teñen sido, do propio Consello. A vosa compaña orgúllanos e tamén  nos obriga a continuar unha laboría na que moito se empeñaron tantos  dos nosos devanceiros.

Pensamos o formato do acto como unha ocasión para expresar o recoñecemento a moitas persoas que fixeron posible esta institución e así se quixo reflectir coa intervención de tres ilustres membros da mesma, F. Díaz-Fierros, Victor V. Portomeñe e A. Zulueta, cuxa boa disponibilidade moito agradezo. E, alén desta lembranza, o acto tamén debe servir para arborar algunha reflexión sobre a situación na que nos atopamos e  para fixar algúns retos para o futuro.

As persoas que fixeron posible a existencia desta institución, desde os seus fundamentos, foron ben delas. Dado que a súa mención expresa demoraría moito, a lembranza duns poucos nomes pode ser representativa daquel conxunto. É o caso do profesor Filgueira Valverde quen, como conselleiro de cultura no primeiro goberno autonómico, foi o verdadeiro inspirador da Lei que creou o Consello da Cultura.  Tamén o de Victor Vázquez Portomeñe, quen asumiu as competencias de Cultura cando esta institución botou a andar e presidiu a súa sesión constitutiva. E, naturalmente, o nome de Ramón Piñiero, que foi eleito primeiro presidente do Consello, ao que achegou todo o caudal de lexitimidade que a súa figura atesouraba.
Moitas outras persoas achegaron o seu quiñón á facenda colectiva en que se foi convertendo o Consello. De todas elas,  non podo deixar de mencionar os nomes dos catro presidentes que me precederon como cabezaleiros da institución, Ramón Piñeiro, X. F. Filgueira Valverde, Carlos Casares e Alfonso Zulueta. Tres deles non poden estar entre nós, pero contamos coa presenza dalgúns dos seus familiares máis directos.

O acto debe tamén dar azo para unha breve reflexión sobre a situación na que nos atopamos. Unha  diagnose nada orixinal pero non por iso menos certeira sería a seguinte:  o sector cultural galego mudou moito durante este cuarto de século, cunha clara diversificación sectorial e unha modernización de linguaxes e soportes. Foi a resposta precisa para unha sociedade de masas, case universalmente alfabetizada, que multiplicou a súa capacidade de consumo de bens culturais. Neste sentido, a cultura galega está hoxe a considerable distancia da situación que tiña a principios dos anos oitenta,  lonxe do resistencialismo e dun certo enxebrismo e moito máis próxima ás correntes dominantes da cultura global (ou, cando menos, occidental).
A cultura non camiña de forma aillada do resto da sociedade. Leva o paso con moitos outros sectores produtivos e, dunha forma análoga,  está sometida á incidencia das políticas públicas que para ela se deseñen. Se é certo que a Galicia autonómica experimentou unha radical transformación económica, social e territorial, é claro que nesa mudanza global cómpre colocar a cultura, un sector que foi  decisivo na configuración da autonomía galega, pero tamén no seu posterior desenvolvemento e asentamento e, desde logo, na mellora da calidade de vida dos seus habitantes.
Esta constatación serviu de alicerce para organizar as actividades dos 25 anos, tanto nos distintos Foros de debate celebrados durante o ano pasado, como a través  da exposición Galicia 25. Unha cultura para un novo século, que desde finais de 2008 está en itinerancia polas cidades galegas. “Crear cultura, imaxinar país” foi o lema que zurciu aquelas actividades, un xeito de poñer en diálogo a nosa cultura cos grandes retos da cultura de hoxe, desde as novas tecnoloxías, o multilingüismo ou as vangardas artísticas ata o medio ambiente, o valor dos bens culturais ou os retos da gobernanza multinivel no que cada vez se moven máis claramente as sociedades actuais. Os textos daqueles foros están en proceso de edición e penso que constituirán un referente intelectual para os vindeiros anos.

Na escrita, na música, na ciencia, nas artes plásticas, na banda deseñada, no cinema ou na arquitectura, posúe Galicia nomes de homes e mulleres que permiten decir que a cultura galega ten hoxe cultivadores que a colocan nunha posición comparable con outros sistemas culturais. Teño a convicción de que cada época histórica ha ser medida polo labor dos seus creadores e artistas, dos seus  emprendedores da cultura e das institucións que os acollen. Pode hoxe calquera galego ignorar moitas cousas do seu pasado, mesmo dos máis grandes señores que na historia galega ten habido. Pero penso que será máis dificil que se esqueza de nomes como os do Mestre Mateo e de Martin Códax, de Domingo de Andrade e de Martin Sarmiento, de Rosalía Castro e de Curros Enríquez, da Pardo Bazán e de Eduardo Pondal, de Ramón del Valle-Inclán e Alfonso Castelao, de Ramón Otero Pedrayo e Vicente Risco, de Luis Seoane e de Alvaro Cunqueiro…., de mesmo xeito que no futuro se han de recordar os nomes dos máis sobranceiros escritores,  artistas e científicos do noso tempo. A razón é ben sinxela: a cultura é o fío esencial que sostén a urdime da memoria da tribo.

Lembranza,  reflexión e, tamén,  retos para o inmediato porvir. A institución forma parte esencial do entramado institucional do réxime creado pola autonomía e, por tanto, a súa evolución irá de forma acompasada con aquel, no sentido de asesorar, avaliar,  proxectar e promover os valores culturais do pobo galego. A condición de ser unha institución de alta asesoría en materia cultural foi exercida polo Consello cando para elo foi demandado ou, nalgúns casos, por iniciativa propia. 
Pero alén diso,  o Consello pode participar máis activamente na implementación das diferentes políticas públicas en materia cultural. Non hai ningunha vontade de intrusismo nen de intervencionismo en áreas que son privativas dos poderes executivos. Pero unha cousa é ter capacidade de decisión e outra é analizar, avaliar e propoñer medidas que logo os gobernos han de executar. Temos o exemplo da avaliación nas políticas de ciencia e tecnoloxía, que ben se poderían estender ao campo da cultura.
Ademais de asesorar e de avaliar, tamén no campo da promoción exterior de Galicia pode desenvolver o Consello unha tarefa importante do que algúns autores califican como de “diplomacia cultural”. Se nós pertencemos a unha nación-cultura, a aposta neste sentido debe ser explícita e, desde logo, cooperativa con outras institucións. O Consello da Cultura marcou desde hai anos o obxectivo de ter presenza exterior, nomeadamente no seo das colectividades de emigrantes, que agora está virando cara a outros lugares, como son algunhas universidades ou centros de excelencia internacional onde debe estar presente a cultura galega. E neste vieiro queremos seguir.

O mandato orixinario de creación do Consello foi o de preservar e promover os  “valores culturais do pobo galego”. O mandato segue en todo o seu vigor, pois non ten data de caducidade. Eses valores son moi numerosos, pero deben ser entendidos como unha herdanza comunal, que non admite partillas. A cultura galega é moi plural. É peza esencial desa cultura a súa lingua e literatura, pero tamén a paisaxe e o territorio, o enorme e valioso patrimonio histórico e cultural ou a súa urbanización difusa, para non entrar noutras miudanzas. Son estes valores  os que nos dotan de identidade cara dentro e cara fóra.
Sen ter que abusar da coñecida frase risquiana de que “ser diferente é ser existente”, porque hoxe as diferenzas non son excluíntes, cómpre recordar que ter identidade ou, dito en termos máis instrumentais, ter unha imaxe ou “marca-país” é un dos bens intanxibles máis dificiles de lograr. A cultura galega é un deses intanxibles, un tesouro como os que na tradición popular se supoñía que gardaban os mouros. Este é o tesouro que temos que coidar, arrequecer e transmitir ás novas xeracións, a comezar polo impagable recurso que supón a nosa propia lingua.  

 Quero rematar retornando ás palabras iniciais de recoñecemento e de gratitude.
Durante todos estes anos, o Consello da Cultura gozou de apoios institucionais e persoais sólidos. Os distintos gobernos autonómicos, cuxos presidentes foron os presidentes de honra do Consello, así como os parlamentarios de todos os grupos políticos, nas diferentes lexislaturas autonómicas,  foron solidarios coa institución e contribuíron a dotala de fortaleza administrativa e de valor simbólico na súa función de asesoramento en materia cultural e de promoción exterior da cultura de Galicia. Moitas institucións provinciais e locais, así como empresas e fundacións privadas e, desde logo,  todas as corporacións que forman parte do plenario do Consello, contribuíron asemade a este labor de afirmación da institución como un referente cultural.
Todos os que no pasado traballaron e colaboraron co Consello, desde os seus presidentes e membros do Plenario,  ata o seu cadro de persoal laboral e administrativo, son os grandes protagonistas desta viaxe e os merecentes de eloxios e parabéns. Aos que agora nos tocou a sorte de estar ao frente da institución, só nos cabe a posibilidade de manifestar a gratitude pola herdanza recibida e proclamar a vontade de deixar algún benfeito para os que nos han de suceder.
Gratitude que faigo extensiva a todos os presentes, por teren acudido á nosa chamada e pola confianza que a súa presenza nos outorga para o mellor goberno desta institución. Dixen”.

 Preme no enlace para ver máis  http://consellodacultura.org/?p=953#more-953

Nace unha plataforma a prol da lingua con vocación de pluralidade, artigo publicado en Vieiros

  • 'QUEREMOS GALEGO'

Nace unha plataforma a prol da lingua con vocación de pluralidade

O primeiro obxectivo será o de impulsar unha Iniciativa Lexislativa Popular que defenda os dereitos lingüísticos dos galegofalantes.

 

08/07/2009, VIEIROS

 O rexeitamento á actual política lingüística do goberno galego une e os diferentes colectivos que, dun ou doutro xeito, defenden o noso idioma queren traballar de xeito coordinado. Ese é o motivo polo que se está a fraguar o nacemento dunha nova plataforma social, Queremos Galego, unha entidade que pretende xuntar forzas na defensa dos dereitos lingüísticos dos galegofalantes. A asemblea inicial celebrouse este luns en Santiago de Compostela, unha xuntanza á que asistiron medio cento de asociacións e colectivos de diferentes ámbitos (políticos, sindicais, culturais, ecoloxistas, organizacións de cooperación, centros sociais...), ademais de participacións individuais.

Logo desta primeira toma de contacto, a cita constitutiva quedou fixada para o vindeiro martes 14 de xullo, cando se conformará oficialmente a plataforma, se dotará dun organismo executivo ou se tomarán decisións sobre os propios criterios de organización e traballo. Con todo, sobre a mesa xa quedaron propostas e ideas que, con toda probabilidade, se converterán nos obxectivos a curto prazo da entidade. O primeiro destes retos será o de botar a andar a recollida de sinaturas para defender no Parlamento unha Iniciativa Lexislativa Popular (ILP) que garanta o dereito do uso do galego nos diferentes ámbitos sociais, fundamentalmente alí onde este puidera ser conculcado, como por exemplo no eido administrativo. Con todo, os termos exactos desta ILP quedaron sen concretar, á espera da constitución da propia plataforma.

Vocación de pluralidade
A intención coa que nace esta nova entidade é a que representar a heteroxeneidade e a pluralidade dunha sociedade civil que, neste momento en que percibe certa agresión sobre os dereitos lingüísticos, decide unirse e traballar conxuntamente. Con todo, até o de agora, os que tomaron parte na primeira xuntanza informativa eran fundamentalmente colectivos vencellados ao mundo nacionalista. Dende a Mesa pola Normalización Lingüística, asociación que está a liderar o proceso, Fran Rei explica: "o noso propósito é integrar, na medida do posíbel, a todos aqueles que se queiran sumar á defensa do galego; queremos atopar puntos de colaboración con entidades politicamente máis distantes porque é necesario, porque a percepción social de que o galego está en perigo é común".

Queda agora por ver cal é a acollida que esta iniciativa ten neses outros colectivos, fundamentalmente en aqueles máis próximos á órbita socialista. "Nós convidamos a entidades do máis diverso e moitas delas, aínda que non acudiron á xuntanza inicial, si nos amosaron o seu interese", comenta Rei, quen informa de que se lles trasladará o contido dos acordos iniciais e confía en que se sumen cantas máis organizacións mellor.

 

Para ler a información no xornal preme no enlace  http://www.vieiros.com/nova/75314/nace-unha-plataforma-a-prol-da-lingua-con-vocacion-de-pluralidade

 

 

Theme by Danetsoft and Danang Probo Sayekti inspired by Maksimer