Normalización Lingüística

XURXO MARIÑO ESTIVO NO NOSO CENTRO O XOVES 29 DE ABRIL

29/04/2010 00:00
29/04/2010 22:59
Etc/GMT

  

 

Se queres ter información sobre este científico, as súas invertigacións e mesmo ler algún artigo ou libro seu podes premer

http://culturagalega.org/opinion/adn/

A porcentaxe de nenos castelánfalantes case duplica aos de galego

A porcentaxe de nenos castelánfalantes case duplica aos de galego

Segundo o Instituto de Estatística o 56,4% dos galegos ten como lingua preferente do país fronte a un 42,6% que ten o castelán. A perda de falantes é especialmente dramática nas zonas urbanas e entre a xente nova.

VIEIROS 15/04/2010

En 2003 o 43% dos galegos declaraban falar sempre a lingua propia. Cinco anos despois a porcentaxe de monolingües declarados é trece puntos menor (30%), o que significa practicamente a perda dun terzo deste tipo de falantes. Quen achega tan dramáticos datos é un organismo oficial que depende da Xunta de Galiza, o Instituto Galego de Estatística na súa Enquisa de condicións de vida das familias do ano 2008.

Pero a onde vai ese terzo de galegofalantes que se perde? Analizando as táboas estatísticas pode comprobarse que no período 2003-2008 aumenta oito puntos o número de persoas que empregando máis o galego tamén utilizan en menor medida o castelán (26,4%).

Pola súa conta, a poboación que emprega o castelán de xeito exclusivo aumenta cinco décimas con respecto a 2003 e sitúase, segundo o IGE, nun 20,1%. Tamén hai máis persoas que, empregando as dúas linguas, priorizan a castelán (22,5%).

En termos xerais, en 2008 un 56,4% das persoas que respostaron a enquisa afirman falar só galego ou máis galego ca castelán. O 42,6% falarían só castelán ou maioritariamente en castelán. Os datos de 2003 apuntaban a que un 61,2% da poboación falaba só ou maioritariamente en galego fronte a un 38,3% que facía o propio na lingua allea.

O galego perde por goleada entre os máis novos
Se xa é preocupante a caída de uso do galego en termos xerais, particularmente dramático é o emprego da lingua entre a xente máis nova. O 29,6% dos rapaces entre 5 e 14 anos empregan só o castelán, fronte a pouco máis dun 15% que o fan en galego. Tan só entre os maiores de 50 anos hai máis galegofalantes habituais que castelánfalantes.

Outro dato que revela a escasa normalización da nosa lingua é que só o 15% dos cidadáns escriben habitualmente en galego, fronte a case un 83% que o fai case sempre en castelán.

As familias galegofalantes case marxinais nas áreas urbanas

Nas grandes cidades a porcentaxe de galegofalantes habituais é moi minoritaria. Así en Ferrol só o 3,93% dos fogares ten como lingua habitual de todos os seus membros o galego; en Vigo, o 3,96%; na Coruña, o 5,34%; en Pontevedra, un 6,74%; en Lugo, un 10,45%; en Compostela, un 10,62%; e en Ourense un 13,59%.

As comarcas onde o galego é lingua habitual hexemónica son Costa da Morte, Bergantiños, Ordes, Arzúa, Melide, O Carballiño, O Ribeiro, Terra de Celanova, Baixa Limia, A Limia, Verín e Viana.

Podes ver aquí o informe completo do IGE

Podes premer no enlace para ver a nova en VIEIROS http://www.vieiros.com/nova/79153/a-porcentaxe-de-nenos-castelanfalantes-case-duplica-aos-de-galego

ENQUISA DO IGE

ENQUISA DO IGE

 Só un terzo dous habitantes dás sete urbes teñen non galego a súa lingua habitual, fronte ao 56% que se declaran galegofalantes non conxunto dá comunidade.

 Xesús Fraga

 VOZ DE GALICIA 18/4/2010

 Nas sete principais cidades galegas o castelán é a lingua que a maioría dous seus habitantes escollen para comunicarse habitualmente. Segundo a enquisa de condicións de vida dás familias que divulgou esta semana ou Instituto Galego de Estatística (IGE), as porcentaxes de cidadáns que teñen non castelán ou seu idioma cotiá supera ao galego en todas as localidades, agás Santiago. En Ferrol, ou 81% dous enquisados falan sempre en castelán ou máis castelán ca galego, porcentaxe que non caso de Vigo situar non 74%, e non dá Coruña, non 72%. En Pontevedra a proporción é do 68%, mentres que Lugo e Ourense achéganse a unha posición máis equilibrada, con 52 e 53%, respectivamente. Santiago é a única dás sete cidades nas que ou galego é maioritario, ou idioma habitual do 53% dous enquisados. Lestes datos corresponden ao ano 2008. Tomadas en conxunto, nas sete cidades falan galego de xeito frecuente algo máis dun terzo dous seus habitantes (36%), unha proporción moi por debaixo dá media dá comunidade, que, segundo vos datos do IGE, estaba non 56% non 2008, despois de baixar dunha porcentaxe do 61% non 2003. En termos numéricos, Vigo é a cidade con máis galegofalantes (67.200), pero tamén con máis castelanfalantes (204.300). Na Coruña empregan habitualmente ou galego 62.000 persoas, mentres que 167.500 exprésanse en castelán. Pero esta alta proporción de persoas que optan polo castelán non tradúcese nun descoñecemento do galego. De feito, as porcentaxes de enquisados que responderon «pouco ou nada» con respecto ao seu coñecemento dá lingua están arredor do 7%, aínda que é rechamante ou 12,8% de Vigo. As proporcións dous que din que saben falar galego tamén son altas, arredor do 82% nas sete cidades, habilidade que baixa cando chega ou momento de escribilo. En consecuencia, ou castelán é, por abafadora maioría, a lingua de preferencia na escrita, chegando mesmo ao 96,4% en Ferrol. En consonancia co seu predominio como lingua habitual, ou castelán é ou idioma non que moitos habitantes dás cidades aprenderon a falar. É maioría en Ferrol, A Coruña, Pontevedra e Vigo, mentres que en Santiago, Lugo e Ourense é ou galego a primeira lingua. Destes datos desprender que só un cuarto dous residentes nas sete cidades aprenderon a falar nos dous idiomas. Castelanización Historicamente, as cidades viviron un proceso de castelanización moi profundo vinculado á presenza do Estado e vos poderes, segundo ou sociolingüista Gabriel Rei-Doval, profesor dá Universidade de Wisconsin e autor do estudo A lingua galega na cidade non século XX (Xerais). Neste traballo, sostén que mudou considerablemente a identificación do galego como lingua rural e ou castelán como sinónimo de medio urbano. Na presentación do libro, Rei-Doval explicou que nos últimos trinta anos nas cidades avanzou considerablemente a percepción social do galego: «Quizais agora haxa menos falantes, pero vos que ou fan son máis leais e máis competentes». Para este experto, que haxa xente que non fale galego habitualmente non significa que estea en contra dá lingua.

Para ver a nova no xornal podes premer http://www.lavozdegalicia.es/galicia/2010/04/18/0003_8425216.htm?idioma=...

Contra o 'decretazo', concertazo

Contra o 'decretazo', concertazo

Un total de 15 artistas participarán o vindeiro sábado 17 nun festival de música organizado por Queremos Galego.

Vieiros 09/04/2010

Berrogüetto, Ruxe-Ruxe, Luar na Lubre, Fuxan os Ventos, Os tres trebóns, A Quenlla, Fía na Roca, García MC, Galegoz, Lamatumbá, Os Carunchos, Espido, Uxía Senlle, Zurrumalla e a Asociación de Gaiteiros Galegos. Este é o cartaz da resposta musical que a Plataforma Queremos Galego está a preparar en contra do “mal chamado decreto do plurilingüismo”. Será nun macrofestival musical que se celebrará o vindeiro sábado 17 de abril a partir das sete e media da tarde no Recinto Feiral de Pontevedra.

“A sociedade díxolle non ás políticas contra o galego deste goberno de moitas maneiras, agora dirémosllo cantando”, dixo Carlos Callón, portavoz da Plataforma, na presentación do concerto. Segundo explicou, o festival “está chamado a ser, polas súas dimensións organizativas e a calidade artística dos grupos e artistas participantes, un dos maiores fitos culturais da historia recente do país”. Ademais, agradeceu a desinteresada colaboración de todos os grupos, así como a súa “extraordinaria calidade” e as súas “mostras máis que exemplares de compromiso coa nosa lingua e cultura”.

As entradas xa se poden adquirir ao prezo de 10 euros en venda anticipada (12 euros na billeteira do recinto, o propio día do concerto) en máis de medio cento de locais colaboran na súa venda en todas as comarcas do país ou a través da web de Queremos Galego. Demostrarase así, nas palabras de Uxía Senlle que “a música, ademais de ser un espazo extraordinario para expresar reivindicacións xustas e lexítimas, é un vehículo idóneo para transmitir toda a forza, o amor e a vida da nosa lingua propia, o galego”.

Podes ver a información  en Vieiros premendo

http://www.vieiros.com/nova/79065/contra-o-decretazo-concertazo

A Biblioteca Nacional de Francia contará cunha sección de literatura infantil e xuvenil en lingua galega

A Biblioteca Nacional de Francia contará cunha sección de literatura infantil e xuvenil en lingua galega

O tenente de alcalde, Santi Domínguez, e a concelleira de Normalización, Iolanda Veloso, reuníronse coa responsábel dos fondos en galego.

VIEIROS 08/04/2010

O Concello de Vigo anunciou unha doazón bibliográfica á Biblioteca Nacional de Francia, en París, logo de se confirmar o interese do centro en crear unha sección de literatura infantil e xuvenil en lingua galega.

O tenente de alcalde, Santi Domínguez, e a concelleira de Normalización Lingüística, Iolanda Veloso, mantiveron esta cuarta feira unha xuntanza coa xestora dos fondos en galego desta biblioteca francesa, Marie-Isabelle Prado.

Domínguez asegurou que a inauguración desta sección "vai prestixiar a nosa lingua, a nosa creación literaria e difundir a nosa cidade", e informou de que unha delegación do Concello viaxará París coa dotación, integrada por fondos propios e outros achegado por editoriais do país.

Interese do centro parisiense

A iniciativa, explicou, partiu do Clube de lectura de francés da Biblioteca Central de Vigo, que se puxo en contacto coa parisiense, e que para "a súa sorpresa -engadiu Domínguez- mostraron moito interese por crear unha sección bibliográfica de literatura infantil e xuvenil en galego".

Pola súa banda, Iolanda Veloso salientou que o feito de que a Biblioteca Nacional de Francia se interese pola creación desta sección "demostra que o galego é unha lingua universal". Dende Normalización Lingüística, dixo, manterase un estreito contacto para incrementar os fondos, e destacou a importancia de que o galego sexa promovido "máis alá de Galiza".

Podes ver a información en VIEIROS premendo no enlace 

http://www.vieiros.com/nova/79047/a-biblioteca-nacional-de-francia-contara-cunha-seccion-de-literatura-infantil-e-xuvenil-en-lingua-galega

Abandonando a retórica… sobre o novo decreto do plurilingüismo, artigo publicado en Vieiros por Mariló Candedo

 Abandonando a retórica… sobre o novo decreto do plurilingüismo.

 Mariló Candedo

VIEIROS 26/03/2010

As últimas declaracións do Conselleiro de Educación e do Secretario Xeral de Política Lingüística non poden ser máis esclarecedoras sobre as intencións do novo decreto do plurilingüismo.

O Conselleiro de Educación declara que o 60% dos centros imparte máis da metade das materias en galego e que a sociedade o rexeita. Aínda que resulta difícil outorgarlles credibilidade a estas afirmacións, cando menos permiten considerar novos interrogantes sobre o futuro da nova norma que pretenden aprobar.

O primeiro que cómpre sinalar é que os centros que foron dando pasos a prol do noso idioma fixérono desde o máis escrupuloso respecto á legalidade vixente e á traxectoria previsible neste ámbito, logo do pacto lingüístico promovido polo goberno do PP e acordado no Parlamento en 2004. Ningunha das normas anteriores a este anteproxecto, decretos do 95 e do 2007, sustentado este no devandito PXNLG, lle estableceron límites á promoción do galego no ensino, máis aló dos que se derivan da obriga de acadar competencias suficientes nas dúas linguas oficiais.

Se, por primeira vez na historia da normalización lingüística, se optase por lle poñer límites a esta promoción, estarase obrigando a eses centros e ás comunidades educativas de referencia a renunciaren aos obxectivos normalizadores que inspiraron os seus proxectos lingüísticos e educativos. É dicir, se o que di o conselleiro é certo, a nova norma porá fóra de xogo máis da metade dos centros e comunidades educativas deste país. Parece evidente que, por primeira vez, estamos diante dunha norma regresiva para a protección e a promoción do galego, o que sería contrario ao estipulado na LNL de 1983.

A cuestión do rexeitamento social a estes proxectos e á legalidade que os ampara forma parte do mantra de “imposición lingüística” ao que volven sen pudor para agocharen tanto o seu desleixo dos compromisos adquiridos co conxunto da cidadanía, plasmados no PXNLG, canto a falta de apoios á nova proposta normativa. Convén matizar aquí que a alta porcentaxe manexada na primeira das afirmacións pon en cuestión a existencia dunha maioría social que rexeite tales medidas. De ser certo habería moito máis “ruído” nas comunidades educativas e os representantes dos distintos sectores (familias, alumnado e profesorado) coidaríanse ben de demandar algo que non conta co suficiente apoio social.

Sobre as representacións e os apoios sociais é sabido que, en relación coas “Bases” presentadas a finais do ano pasado, o dato máis claro é xustamente o consenso en contra do texto. Respecto da nova proposta só hai dous colectivos que parecen agora satisfeitos, GB e a Concapa. Parece ser que para o goberno e o partido que o sostén o seu apoio xustifica o cambio da norma, toda vez que representa a voz inaudible da “maioría silenciosa”.

O Secretario Xeral de Política Lingüística acaba de reafirmarse no criterio do equilibrio de ambas as linguas, inamovible no enunciado actual da norma e no futuro, malia que as probas de avaliación de competencias en idiomas, que se prevén para as etapas de primaria e secundaria, constaten unha redución do coñecemento en galego. Non é sorprendente a afirmación, toda vez que a propia norma proposta despreza calquera dato obxectivo procedente de estudos sociolingüísticos sobre o uso do galego no ensino, ou sobre a perda de falantes, ou sobre as competencias lingüísticas en ambas linguas baixo modelos de discriminación positiva, ou de inmersión, na lingua máis necesitada de protección. Non se precisan máis datos que os procedentes da clarividencia destes gobernantes e da maioría silenciosa que os apoia. Dicía Bertold Brech que “quen descoñece a realidade é simplemente un ignorante, pero quen coñecéndoa a agocha ou a deforma é un miserable…”

Evidentemente, a norma proposta non nace para resolver un problema educativo ou social, senón para volatilizar calquera oportunidade de normalización para a lingua propia.

Non pretendo dar ideas, pero se a tradición é razón suficiente para o reparto das materias do currículo por linguas, a opinión dos pais ou nais cada catro anos é un criterio superior ao traballo de planificación lingüística asentada en criterios pedagóxicos dos propios centros escolares, e a liberdade lingüística lle dá cobertura á ignorancia, non acabo de ver a transcendencia que ten a presenza dun sociolingüista como responsable da acción política neste ámbito. Dígoo en aras das esixencias derivadas da austeridade.

Mariló Candedo Gunturiz é presidenta de Nova Escola Galega.

Podes ler o artigo na edición dixital do xornal premendo http://www.vieiros.com/columnas/opinion/1160/abandonando-a-retorica-hellip-sobre-o-novo-decreto-do-plurilinguismo

Atar o galego en curto, artigo de Henrique Monteagudo publicado no País

ATAR O GALEGO EN CURTO 

 Henrique Monteagudo

26/03/2010 EL PAIS

Despois dun ano de tirapuxas e de semanas de ruxerruxe, temos xa proxecto de decreto do bilingüismo para o ensino. Aínda que o conselleiro de Educación declarou que hai marxe para modificacións, todo semella apuntar a que estas só serán as estritamente formais que poida suxerir o Consello Consultivo, que deberá emitir un informe de carácter xurídico, legalmente preceptivo pero non vinculante. A sorte está botada. En sucesivas entregas, iremos debullando os aspectos máis relevantes deste proxecto, unha análise que encetamos arestora.

- De mínimos garantidos a máximos permitidos

O que se debuxa no novo decreto é un modelo do 50% entre o galego e o castelán, pois a implantación do inglés como lingua vehicular queda relegada ao limbo da boa vontade. Sendo así, estariamos ante un modelo bilingüe puro, e diso se chufan o presidente da Xunta, o conselleiro responsable e os voceiros do Partido Popular. Doutra banda, boa parte dos analistas independentes sinalan que, diga o que dixer a propaganda oficial, a aceptación dese modelo por parte do PP debe interpretarse como un repregamento da agresiva escalada contra o galego alentada nos últimos anos por Núñez Feijóo e o seu equipo; por tanto, dalgún xeito, constituiría unha vitoria da ampla mobilización social en defensa do idioma. Os sectores sociais e políticos (especialmente da educación privada e concertada) que se alzaron contra o decreto de 2007, que establecía un mínimo de 50% de uso do galego no ensino, finalmente terán que aceptar esa porcentaxe como referencia legal.

Esa análise pon de manifesto unha parte da verdade, pero non se pode pasar por alto que o novo decreto impón uns límites ríxidos ao uso do galego, e isto constitúe unha novidade moi importante, profundamente negativa e que non tardará en revelarse como unha fonte de graves conflitos. A lexislación lingüística para o ensino que se veu promulgando desde o comezo da autonomía seguía un criterio inverso, que consistía na fixación de mínimos para o galego, uns mínimos que se foron ampliando gradualmente (primeiro unha materia, despois un terzo e ultimamente a metade do currículo); ao tempo que daba vía libre para os centros educativos que estaban en condicións de superar eses mínimos, sen establecer ningún tope legal. Esta filosofía de mínimos resultaba perfectamente congruente co horizonte de progresiva implantación do galego que sinala a Lei de Normalización. Un horizonte que o proxecto recentemente publicado, claramente regresivo, vén mudar de xeito radical, abrindo deste xeito unha inquietante perspectiva.

- A invención da realidade paralela

A que responde esta nova orientación limitativa da Xunta con respecto ao galego, que fai presaxiar graves problemas no porvir? Que necesidade había de pórlle topes ao idioma que o Estatuto de Autonomía declara "lingua propia" deste país? Para xustificar a súa campaña contra o galego, Feijóo e o Partido Popular tiveron que inflar ao máximo o globo da imposición. Esta noción ten unhas implicacións moito máis fondas do que puidera parecer a primeira vista, pois presupón unha reformulación radical da problemática lingüística do país, que implica apagar ou desfigurar aspectos fundamentais da realidade, e manipular preconceptos implantados no imaxinario colectivo durante séculos de marxinación.

Poñamos un exemplo. Flamante aínda no seu novo cargo, o conselleiro de educación aseguraba que el non percibía que en Galicia existisen prexuízos contra o galego. Máis recentemente, o propio conselleiro, ao día seguinte da presentación do novo proxecto, sentenciou que "vivimos nunha sociedade onde non falamos da desigualdade" entre o galego e o castelán. Eles saberán porque non falan desa desigualdade, pero o certo é que iso non fai que esta sexa menos real do que infelizmente é. O conselleiro nega puras evidencias, coma a persistencia de arraizados prexuízos contra o galego (pregúntenlle a Rosa Díez), e a inocultable posición privilexiada do castelán nunha serie de aspectos decisivos, desde a clase social aos medios de comunicación.

Pero se a realidade tanxible e comprobable é negada, no seu lugar propálase un artefacto denominado imposición del gallego. Un día alguén nos terá que explicar como é que un idioma pode ser imposto no país en que non só ten recoñecemento oficial senón que está declarado legalmente como "propio". Imponse o castelán en Valladolid? O francés en Xenevra? O portugués en Lisboa? Outra peza, non menor, das manobras de falsificación da realidade, é toda a latricaría profusamente publicitada sobre a inmersión lingüística. Este termo expresa de forma moi significativa a parcialidade do punto de vista de quen fala: para os/as estudantes galegofalantes, recibir a súa docencia en galego consiste en tanta inmersión como para os castelanfalantes de Madrid ou Segovia recibiren as súas clases en castelán. Ter unha porción substancial das súas clases en galego será inmersión para os alumnos castelanfalantes de Galicia; pero, como argumentamos e argumentaremos de xeito reiterado, o modelo de ensino preferentemente en galego ten resultados lingüísticos e educativos beneficiosos para todos.

- O problema lingüístico: do diagnóstico ao tratamento

No fondo, a raíz do problema está no seguinte: a lexislación e tradición de política lingüística en Galicia, desde o Estatuto aos nosos tempos, está fundada nunha determinada visión da realidade, ou máis concretamente, nunha determinada formulación do problema lingüístico; a partir desa diagnose, prescribíase unha solución. Tal diagnóstico consiste en constatar o maltrato histórico que o galego sufriu por parte do Estado español, e como ese maltrato o abocou a un proceso de substitución lingüística que o sitúa no camiño dunha lenta pero inexorable extinción. A solución prevista para ese problema consistiu no seu pleno recoñecemento como lingua propia de Galicia e oficial das súas institucións, e na imposición aos poderes públicos dun "mandato de normalización", que os obriga a soster políticas para a súa defensa e promoción.

Pero de 2007 a esta parte, a dirección do Partido Popular de España e de Galicia distanciáronse radicalmente desa diagnose, formulando o problema dun xeito totalmente contraditorio con ela. O que había que resolver non era a discriminación do galego, pola contra, o problema era a imposición do galego; o remedio non podía ser outro que a súa deslexitimación social, desoficialización e desprotección. A isto se aplicaron e nesas estamos.

Rematamos anotando un feito ao noso entender moi significativo. O pasado mes de febreiro, o Parlamento de Galicia rexeitou polo voto do PP unha proposta institucional que lle presentara o Consello da Cultura. Tratábase de crear unha comisión parlamentaria para discutir, coa participación dos diferentes sectores atinxidos e oíndo a opinión de expertos, sobre a orientación futura da política lingüística, tentando restaurar o amplo consenso preexistente. Será que a cuestión do idioma non merece uns meses de deliberación pública? Galicia está condenada a partir de agora a políticas lingüísticas impostas por maiorías exiguas? O Partido Popular deixou que se perdese unha oportunidade preciosa para reconducir o asunto dun xeito racional. No seu lugar, o goberno impón unilateralmente un decreto que ameaza ser derrogado polo próximo goberno. E o próximo curso, o conflito trasladarase aos centros de ensino. Seguimos no mal camiño.

Podes ler o artigo na edición dixital do xornal premendo http://www.elpais.com/articulo/Galicia/Atar/galego/curto/elpepuespgal/20100326elpgal_23/Tes

Theme by Danetsoft and Danang Probo Sayekti inspired by Maksimer