Skip to Content

Lingua Galega

VOCABULARIO DA SOSTIBILIDADE

29/06/2019

O alumnado de 2ESOB, na materia de Lingua Galega, no marco das actividades da Ruta aos Castros e do tema interdisciplinar da Sostibilidade, realizou un Vocabulario da Sostibilidade. Melloraron así a súa competencia lingüística, o dominio da definición e, por suposto, a conciencia do compromiso co entorno e o planeta. Creando xuízo crítico que xera accións!

 

 

VOCABULARIO DA SOSTIBILIDADE

More presentations from etikeles

ENTENDENDO A ARQUITECTURA DA RUTA DA AUGA

14/05/2019

O alumnado de 1º de ESO traballou na materia de Lingua Galega a arquitectura patrimonial da Ruta da Auga. Únense historia, patrimonio, natureza e tradición. Xuntos elaboraron esta presentación na que axudan a entender os hórreos, as capelas, a casa tradicional,  os cruceiros e  os muíños. Fixeron as fotografías, invesgaron... Mirade que completiña está. Agora, cando paseemos pola ruta, poderemos entender mellor o que estamos a ver e saber o que nos contan estas construcións da nosa identidade como pobo. 

No mes de Antón Fraguas, adicámoslle a el este traballo de investigación. É unha forma de manter vivo o seu legado. De seguro, habíalle gustar!!! 

  

Arquitectura ruta da auga,IES de Porto do Son

More presentations from etikeles
 
 

O equipo de Dinamización da Lingua Galega e o equipo de biblioteca, recolleu parte desta información e elaborou un tríptico que se enviará as familias no mes das Letras. 

O GALEGO A MIÑA LINGUA PROPIA. ALDAOLADO, PORQUE SI

05/10/2018

 

O GALEGO, A MIÑA LINGUA PROPIA, é a campaña de dinamización social da lingua galega que organiza a área de Normalización Lingüística da Deputación da Coruña e que está a levar polos centros xornalistas, pintores, cineastas, poetas, editoras, músicos.... Son referentes na cultura galega, fixeron e fan da lingua galega e da identidade galega a base dos seus traballos e das súas creacións.

Connosco, este martes na biblioteca, estiveron Aldaolado,  Lucía Aldao e María Lado. Porque si. Porque son poetas, porque contan en galego, cantan en galego, porque senten e comunican en galego… Porque rin. Porque nos fan rir. Porque conmoven. Porque moven… 

Entra no blog da biblio, ETIKELES, para ler sobre esta actividade do EDLG, o equipo de biblio e o departamento de Lingua Galega. Conseguiron enganchar o alumando de 4º de ESO!

 

 

 

BREVE DESCRICIÓN DA CAPELA

28/06/2018

Interese arquitectónico

Esta é a Capela do Loreto, en Porto do Son:

Divide a parroquia de San Vicente de Noal e a de Santa María de Nebra. Antigamente tiña un cura propio, pero agora lévaa o cura de San Vicente de Noal.

Nela celebrábase  a festa  do Loreto, o nove de setembro, pero, como agora vai máis xente, celébrase  no  merendeiro.

Detrás hai un pequeno xardín, un cruceiro e unha fonte. O cruceiro mide aproximadamente 3m de alto, a base 1,50m e ten tres escaleiras. A fonte fíxose para os fregueses, e pódese beber nela.

As paredes da capela son de granito, e a fachada principal ten unha porta rectangular e unha ventá encima.

DENDE O MERENDEIRO ATA O EDAR

28/06/2018

 

 

ACCESOS

A única forma de acceder é camiñando dende o merendeiro do Loreto ata o EDAR.

LONXITUDE

500 metros aproximadamente dende o merendeiro do Loreto.

DURACIÓN

Aproximadamente, 6 minutos andando.

DIFICULTADE

Non ten dificultade, xa que o camiño é unha pista de terra, so é conveniente levar roupa deportiva e cómoda.

INTERESE DA PARADA

Xeral.

CONTORNO

Paisaxístico 

No merendeiro do Loreto podes descansar baixo a sombra dos piñeiros ou tamén podes levar a túa comida para comela alí, xa que hai sobre unhas 15 mesas de pedra. Tamén se pode asar alí porque hai  unhas 5 barbacoas.

Durante este percorrido obsérvanse principalmente con varios tipos de piñeiros e insectos, aves e réptiles. Polo camiño atoparás piñas, pero non se deberían coller, xa que son o alimento dos esquíos.

  

A FESTA DO LORETO NO MERENDEIRO

28/06/2018

Interese: 

Paisaxístico

Naturalista

É un lugar con árbores, piñeiros e eucaliptos. Tamén hai pedras grandes que rodean a praia da Aguieira. 

O día 9 de setembro celébrase en Porto do Son, en honor á nosa Virxe, a romaría do Loreto. Congrega aproximadamente 5.000 persoas e celébrase dende hai centos de anos. Trinta anos atrás celebrábase na capela do Loreto, pero a cantidade de xente impediu que se seguise facendo alí e comezou a realizarse no merendeiro do Loreto.

Nunha mesa, os participantes da comisión de festas do Carme de Porto do Son dan sardiñas e pan; e noutra venden refrescos e churrasco.

 

BREVE DESCRICIÓN DA CAPELA

28/06/2018

Interese arquitectónico

Esta é a Capela do Loreto, en Porto do Son:

Divide a parroquia de San Vicente de Noal e a de Santa María de Nebra. Antigamente tiña un cura propio, pero agora lévaa o cura de San Vicente de Noal.

Nela celebrábase  a festa  do Loreto, o nove de setembro, pero, como agora vai máis xente, celébrase  no  merendeiro.

Detrás hai un pequeno xardín, un cruceiro e unha fonte. O cruceiro mide aproximadamente 3m de alto, a base 1,50m e ten tres escaleiras. A fonte fíxose para os fregueses, e pódese beber nela.

As paredes da capela son de granito, e a fachada principal ten unha porta rectangular e unha ventá encima.

DATOS SOBRE O FARO DE CABEIRO

26/06/2018

Interese  paisaxístico

Ten un gran interese paisaxístico xa que se pode acceder facilmente  e a praia é tranquila. Desde o miradoiro podemos ver Monte Louro e a ría de Muros e Noia . As vistas son o que converten este sitio nun lugar para visitar. Ao ano pasan centos de persoas por aquí .

 

Vexetación

A vexetación predominante son piñeiros  e a herba florece nas zonas de ceo aberto . O camiño é de barro e pedra. Hai varias pedras grandes coas que hai que ter coidado .

Ao redor ten un pasamáns. Diante del encóntranse un precipicio que dá á praia. É moi alto e hai que ter coidado, xa que o pasamáns é bastante baixo.

 

Vistas

Desde o faro pódese apreciar Muros (unha vila ) e Monte Louro. Entre estas dúas vilas, encóntrase unha ría atlántica. Muros está na ladeira de Monte Louro  e algúns lugares máis. Todas son vilas pequenas.

 

Aloxamento

Cerca de alí encontramos un campameto ao aire libre perfecto para aventureiros, mais se quere máis exclusividade pode un aloxarse nun hotel de Porto do Son. Estes son algúns, pero a oferta é ampla:

Arnela 2

Hotel Vila do Son hotel

Porto do Son-Galicia

PR *** Áncora da ría

 

Localización de transportes

 Aeroportos

Aeroporto de Santiago está a  63´5 km pola CG-1.

Aeroporto de Vigo está a 110´8 km pola AP-9

Aeroporto da Coruña está a 118´1 km pola AP-9      

 Estacións de tren

Estación de tren de Santiago está a 49´9 km  pola CG-1,5

Estación de tren de Vigo está a 108´4 km pola AP-9

Estación de tren de Coruña está a 122´6 km pola AP-9

 Estacións de autobuses

Estación de autobuses de Santiago 52´9 pola CG-1´5

Estación de autobuses de Noia está a 13´9 km pola AC-550

 

DO IES AO FARO DE CABEIRO

26/06/2018

Daniela, Saray, Andrés e Xoán cóntannos como foi a ruta ata o faro:

 

"O IES de Porto do Son atópase a carón da praia de Cabeiro:

  • Lonxitude: 1.200m
  • Praia aberta.
  • Tipo de area: fina

O IES está rodeado por eucaliptos e piñeiros.

  • Anexo ao IES podemos atopar:
  • A 300m, a gasolineira da vila.
  • Un merendeiro a poucos metros.

 

 

Saímos do aparcamento do IES Porto do Son e imos ata a xeral. Despois, por un pequeno camiño á esquerda, ao lado da gasolineira, collemos a estrada de Noal, a primeira bifurcación á dereita, a segunda tamén é o primeiro camiño á esquerda. A seguinte bifurcación á esquerda, segues todo recto e xa chegas ao teu destino. Este tramo da ruta consta de 1km."

 

AS PALABRAS DAS REDEIRAS

25/06/2018

Xa van alá cinco anos dende que dende SonCine nos compartiron o traballo audiovisual que o alumnado de 3º de ESO fixo sobre as redeiras da Asociación Virxe do Mar, con sede en Porto do Son e que agrupa a redeiras do Son, Portosín, Aguiño e mesmo Ribeira. Viñan de recibir un premio do Ministerio de Agricultura, Alimentación e Medio Ambiente, promovido pola Secretaría Xeral de Pesca, como recoñecemento ao seu labor de formación e difusión do seu oficio.

 

Redeiras from SonCine on Vimeo.

Agora, termando do fío, ganduxamos e botamos as redes para pescar palabras, as palabras das redeiras!

 

Os alumnos e alumnas de 2º de ESO A, a partir dese vídeo, estudaron e recompilaron o léxico. Estas son as voces coas que podedes escoitar nos peiraos de Porto do Son e Portosín. Son voces de muller, que veñen das avoas, das nais... Con vontade de futuro!

 

 

Agulla de atar: barra fina  de metal ou doutro material, acabada en punta por un extremo.

 

Áncora: instrumento con dúas puntas, un brazo horizontal e unha cadea que se bota ao fondo do mar para inmobilizar as embarcacións grandes.

 

Aparello: dispositivo utilizado para capturar o peixe, formado por redes ou por palangres.

 

Apuntalar: poñer puntais a algo para facelo mais firme.

 

Armador/armadora: persoa que equipa ou posúe embarcacións para a pesca ou o comercio.

 

Argola: espazo que hai na rede onde van colocadas as cortizas e os chumbos.

 

Atar: 1.Facer un nó. 2. Reparar ou coser un aparello.

 

Atador/a: persoa que ata.

 

Arte: 1. Conxunto de redes que conforman un aparello. 2. Nome que aplica a diversos aparellos de pesca que están constituídos por redes provistas dun cope.

 

Banquiño: superficie na que sentan as redeiras.

 

Bolo: tipo de peixe.

 

Boliche: arte de pesca que practica o arrastre e que substituíu a secada e o xeito. Semellante á xávega coa rede máis curta.

 

Costura: conxunto de puntadas que unen unha peza da rede. con outra ou dúas partes da mesma peza.

 

Chicote: cabo de arrastre dalgunhas redes de pesca. 

 

Chumbo, (“plomo”): peza ou conxunto de pezas deste material que se pon na tanza ou no extremo das redes de pesca para que vaia ao fondo.

 

Doncela: peixe mariño da familia dos lábridos, de corpo alongado, ollos pequenos en relación ao corpo, cor castaña, azul ou verde escuras no lombo, cunha banda alaranxada desde a cabeza ata a aleta caudal, que habita no litoral sobre fondos rochosos, areosos e baixío. 

 

Ganduxar ("hilbanar"): unir con ganduxos (costuras de puntadas longas feita nunha tea antes da costura definitiva.) o que se cose despois. 

 

Liñó: 1.Costura de fíos dobres ou moi grosos que une os panos da rede. 2. Arte de pesca  consistente nun fío ou tanza, xeralmente de nailon, cunha chumbada e varios anzois empatados no extremo. 

 

Malla: cada un dos aneis ou voltas que nunha rede, van entretecidos un a outro formando entre todos unha peza. Aberturas cadradas formadas por fíos nunha rede e os nós que a forman. 

 

Mediomundo: arte de pesca consistente nun aro de ferro e de madeira, do que colga unha bolsa cónica e semiesférica  que se estende desde unha pequena embarcación, formando un cerco redondo no que quedan atrapados os peixes. onsistente nun aro de ferro e de madeira, do que colga unha bolsa cónica e semiesférica. 

 

Miño: aparello de pesca feito de tres panos de rede, semellante ao trasmallo, aínda que máis alto e de fío máis delgado, que se emprega para pescar peixe plano e crustáceos. 

 

Nasa: aparello de pesca que consiste nunha especie de gaiola, normalmente de forma cilíndrica, feita de madeira, metal, xunco ou vimbio e recuberta de rede, disposta de tal maneira que permite a entrada do peixe ou do marisco pero non a súa saída. 

 

Navalla: 1.Molusco bivalvo. 2. Coitelo cunha folla que se pode dobrar e gardar na rañura que ten o mango. 

 

Pano: cada peza de rede que forma o aparello. 

 

Perlón: peixe da familia dos tríglidos, de corpo alongado, espiñas no opérculo, cor principalmente vermella, e cunha mancha negra na primeira aleta dorsal. 

 

Rastro: arte de pesca formado por un angazo de ferro que se arrastran polo fondo para levantar o marisco. 

 

Redeira: persoa encargada de facer e amañar as redes. 

 

Relinga: 1. Tralla gorda que vai na parte de barlovento da vela para reforzala. 2.  Cada un dos cabos en que van colocadas as cortizas e a chumbada nas redes de pesca. 

 

Saia: prenda que poñen arredor da cintura para meter os obxectos de traballo nos petos. 

 

Tralla: cabo que vai unido ás cortizas e ás chumbadas das redes. 

 

Vetas ("betas"): arte de pesca. Están feitas dun só pano de fío de nailon. Utilízanse empalmadas unhas con outras polas trallas.

 

Foi tamén un traballo de reflexión sobre as redeiras e o seu oficio. E fóronnos contando: 

 

"Este oficio é pouco valorado e moi sacrificado debido as condicións nas que traballan. Elas dependen dos barcos e das súas necesidades. O traballo ensínase de xeración en xeración e nalgúns casos é hereditario. Ao contrario doutros empregos este non se ensina en academias ou centros de formación ou ensino.” (Mariña, Adrián e Ismael). 

 

“O traballo das redeiras (atadoras) é un oficio relacionado co mar que consiste na fabricación ou arranxo de redes ou aparellos. Este oficio xaprovén de xeracións pasadas, como a das nosas avoas. Xeralmente eran as mulleres quen exercían o traballo, mentres que os homes ían navegar. A xornada empezáballes moi cedo pola mañá ata ao mediodía, máis ou menos. Cada unha ten o seu material de traballo e a súa tarefa que debe realizar ese día.”  (Pilar Prieto e Valeria Lorenzo)

     

Distribuir contido


EQUIPO DE DINAMIZACIÓN DA LINGUA GALEGA

by Dr. Radut