Skip to Content

Club de Ciencia 2020/2021

CURSO 2020-2021

 


 

 MES DA CIENCIA EN GALEGO

O mes de novembro celebramos o mes da ciencia en galego nas bibliotecas escolares. Aproveitando o noso recuncho científico na biblioteca, decidimos realizar experimentos cheos de cor (máis adiante vos contaremos por que este tema)

 

3º Experimento LUPAS MÁXICAS 

 

Seguimos a xogar coas cores. Esta vez coa luz. E cunhas lupas moi especiais!

 

PREGUNTA

Verase igual con lupa/filtro que sen lupa? 

SUPOSTO

  • Non distinguiremos as mensaxes escritas por debaixo.
  • Veremos todo da cor do filtro.

 

MATERIAIS

  • Lupas de cartón.
  • Filtros de papel celofán azul, amarelo e vermello.
  • Debuxos ou mensaxes de distintas cores con borranchóns ou letras e palabras por riba.

PROCEDEMENTO

Debuxamos e escribimos mensaxes con distintas cores superpostas, inda que algún pasouse tapando as mensaxes! Jajaja! E despois decidimos revisar con lupa as nosas creacións. Pero usamos unhas lupas especiais que en lugar de lente de aumento tiñan distintos filtros de cor: vermello, azul e amarelo.

 

RESULTADO

E fíxose a maxia!

Algúns debuxos ou partes deles desaparecían. Nas mensaxes ocultas esfumábanse os borranchos ou letras escritas por riba e podiamos ler a mensaxe segreda.

 

 

CONCLUSIÓN

Esto sucedeu porque os filtros deixaban pasar só algunhas cores, mentres que outras as absorvían e desaparecían á nosa vista.

UN POUCO MÁIS

Os filtros deixan pasar a radiación correspondente á cor con que vemos o filtro. Un filtro verde deixa pasar o verde (radiación amarela e verde) e un vermello absorbe todos menos o vermello e o laranxa.

 

A nivel subatómico os filtros, do mesmo xeito que os pigmentos, absorben o mesmo tipo de enerxía que logo emiten ( aborben na mesma frecuencia que logo emiten). Ao absorber enerxía os electróns promocionan a niveis superiores de maior enerxía e ao volver de novo aos seus niveis emiten a mesma enerxía que absorberan.

 

 

A teoría que explica o comportamento dos filtros é a da mestura sustractiva.

 

2º Experimento SUMAS DE CORES  

No cole estamos a traballar a cor e decidimos investigar e comprobar o que fomos descubrindo.

PREGUNTA

Que é a cor?

Qué pasa cando mezclamos cores?

SUPOSTO

  • A cor é unha característica dos obxectos.
  • Ao mezclar varias cores, saen outras.

TEORÍA DA COR

Para responder estas preguntas, botamos man do dicionario e buscamos información en internet.

Segundo a Real Academia Galega a cor é a propiedade da luz de producir determinadas impresións no sentido da vista.

Isto é: A cor prodúcese cando a luz chega a un obxecto, rebota e chega ata os nosos ollos.

O mundo é incoloro. Poderíase dicir que toda a cor que vemos non existe. É unha percepción. Os obxectos posúen a característica de absorber determinadas partes do espectro lumínico. A luz que non é absorbida reflíctese e transmite diferentes estímulos de cor ao da ambientación xeral. Ao chegar estes estímulos ata o órgano da vista, prodúcenos unha sensación de cor.

Considérase que a cor se xera da descomposición da luz branca proveniente do sol, ou dun foco ou fonte luminosa artificial. A aparencia desas cores sempre é visual, e variará dependendo do tipo de raios luminosos, a súa intensidade ou o modo en que son reflectidos.

A luz branca está formada por tres cores básicas: vermello, verde e azul. Este fenómeno foi descuberto por Issac Newton ao facer pasar un raio de luz branca por medio dun prisma de cristal, este feixe de luz dividiuse nun espectro de cores idéntico ao do arco da vella. O ollo conta con tres tipos de células visuais, que rexen tres tipos diferentes de sensacións, correspondentes ás cores primarias (azul, verde e vermello). A partir deles fórmase para cada sensación de cor un código de tres partes. 

Estas son as cores primarias cando falamos de luz, pero no cole traballamos con cores pigmento.

 

Para as cores pigmento:

As CORES PRIMARIAS son aquelas que non poden ser creadas mezclando outras. Son amarelo, azul e vermello.

As CORES SECUNDARIAS fórmanse mezclando dúas cores primarias. Son verde, laranxa e morado.

As CORES TERCIARIAS fórmanse mezclando unha cor primaria con outra secundaria.

O CÍRCULO CROMÁTICO é unha representación circular das cores na que se mostran os diferentes tons, desde as cores primarias ata as súas derivadas.

O BRANCO é a ausencia de cor.

O NEGRO fórmase mezclando as tres cores primarias.

 

Así que decidimos comprobalo!

 

MATERIAIS

Cores primarias: azul, vermello e amarelo.

Pratos e pinceis para mezclar.

PROCEDEMENTO

Escollimos 2 cores primarias e comprobamos que cor secundaria conseguiamos.

 

AMARELO + AZUL = VERDE

 

VERMELLO + AZUL = MORADO

 

AMARELO + VERMELLO = LARANXA

Por último, mezclamos as tres cores primarias e comprobamos que a suma era NEGRO.

AMARELO + AZUL + VERMELLO = NEGRO

 

 

 

 

 

1º Experimento EXPLOSIÓN DE CORES 

 

PREGUNTA


Que pasará se botamos colorante no leite?

 

HIPÓTESE

  • Mesturaranse as cores.
  • Desaparecerán as cores.
  • O leite volverase da cor que botemos.

 

    MATERIAIS 

      -  Leite enteiro.
      -  Colorantes.
      -  Xabón para os pratos.
      -  Un bastonciño para os oídos.
      -  Un recipiente.

 

 

 

 

 

PROCEDEMENTO

Primeiro vertemos o leite nun prato fondo e esperamos a que repouse.

 

 

A continuación, engadimos unhas pingas de colorante.

 

 

Impregnamos o bastonciño en xabón e o bañomos no leite.

 

 

RESULTADO

Produciuse unha explosión de cores!!

 

CONCLUSIÓN

O leite é no seu maior parte auga, pero tamén contén, entre outros produtos, graxas. Cando engades os colorantes estes flotan porque son menos densos que o leite, pero cando o xabón entra en acción, os colorantes empezan a correr por todo o prato mesturándose, e retorcéndose, creando un efecto sensacional.

Dúas cousas sucederon:

A primeira é que o xabón rompe a tensión superficial do leite e as cores saen despedidas afastándose do xabón.

 

A segunda é que o xabón ten unha misión que cumprir que é atrapar graxas. Esta persecución fai que o leite se mova creando correntes e remuíños nos que quedan atrapados os colorantes. Cando o xabón atrapa toda a graxa, o movemento cesa.

 

E os máis peques tamén quixeron experimentar coas cores!!

 

 


 SAMAÍN 

Aproveitando a celebración do Samaín no cole, facemos dous experimentos máxicos e tenebrosos!!

1º Experimento: TINTA MÁXICA 

PREGUNTA

Podes ver o que escribo?

 

 

HIPÓTESE

O limón molla o papel, pero non se ve.

 

MATERIAIS

  • Limón
  • Espremedor
  • Prato ou vaso para o zume
  • Folios
  • Bastonciño ou pincel
  • Fonte de calor (chisqueiro, vela,...) CON SUPERVISIÓN DUN ADULTO

 

PROCEDEMENTO

Esprememos un limón.

 

 

 

Tomamos un bastonciño, mollámolo no zume de limón e escribimos ou debuxamos o que se nos ocorra no papel. Hoxe imos escribir e debuxar os nosos medos.

 

 

Deixámolo secar.

 

 

 

Achegamos o papel a unha fonte de calor, neste caso, un chisqueiro. Hai que ter coidado en non achegar o papel demasiado para que non se queime. (ADULTO)

Observamos como vai aparecendo todo aquilo que escribimos ou debuxamos.

 

 

 

RESULTADO

Cando achegamos o folio a unha fonte de calor, o ácido cítrico do limón oxídase e cambia de cor.

Xa podemos ler a mensaxe segreda!!!

 

CONCLUSIÓN

O zume de limón, que é translúcido e lixeiramente amarelo, contén ácido cítrico, que é un ácido débil que ao aplicalo sobre o papel debilítao.
O ácido cítrico é o responsable de facer que as letras invisibles que escribimos se convertan en visibles cando aplicamos unha fonte de calor.
Este ácido é un sólido branco, que non se distingue sobre o papel. Pero cando quentamos o papel, o ácido cítrico descomponse mediante unha reacción química (OXIDACIÓN) e transfórmase noutros compostos (CARBONO), que xa non son brancos (son máis ben marróns) e por tanto, son visibles sobre o papel.
Tamén podemos probar con outros ingredientes: leite, vinagre, mollo de cebola, solución de azucre, zume de mazá,... E con outros reactivos en lugar de calor: sal, zume de uva,...

 

 

2º Experimento: MONSTRO DE CINSA 

 PREGUNTA

Que pasará se mezclamos bicarbonato e azucre?  

E se engadimos alcohol?

 

HIPÓTESE

  • Ao mezclar azucre e bicarbonato fará burbullas.
  • Ao engadir alcohol, cambiará de cor.
  • Estoupará.

 

 

MATERIAIS

  • Azucre
  • Bicarbonato sódico
  • Alcohol
  • Muíño de café (se non temos, podemos empregar azucre en po)
  • Vaso e culler
  • Molde (colo dunha botella de plástico)
  • Recipiente resistente á calor
  • Area
  • Chisqueiro

  

PROCEDEMENTO

Engadimos unha cullerada de bicarbonato sódico e catro de azucre (se o azucre non é en po, moemos nun muíño). É importante que as medidas coa culler sexan similares, para iso pode enrasarse a culler cunha regra pequena.

 

 

Botamos nun vaso e engadimos un pouco de alcohol sobre a mestura, removemos ben coa mesma culler mesturando de maneira homoxénea os compoñentes ata ter unha pasta moldeable.

 

 

Enchemos o molde con esta pasta facendo pequenas pastillas e deixámolas secar completamente. 

 

 

 

No recipiente resistente á calor, botamos a area.

 

 

 

Asperxemos ben a area con alcohol e colocamos as pastillas. (Tamén podemos facer un oco ou cráter na area, sen profundizar, e botar toda a mestura sen facer pastillas)

Trasladamos o experimento ao exterior (ou unha zona aberta e ben ventilada), lonxe de materiais inflamables e coa supervisión dun adulto.

 

 

Prendemos o alcohol e esperamos.

 

 

RESULTADO

 

Cando a parte central das pastillas prende, pouco a pouco comezan a saír unhas «serpes negras» ou «monstros» que non paran de crecer.

 

  

CONCLUSIÓN

Aínda que non explote nin faga ningún tipo de ruído, a chamada «serpe do faraón» é en realidade un tipo de lume artificial. O que ocorre é que o bicarbonato sódico e o azucre, ao entrar en combustión, descompóñense en carbonato sódico, vapor de auga e dióxido de carbono. A «serpe» ou «monstro» resulta de mesturar o carbonato con partículas de carbono, e crece grazas á acción dos gases que desprende a reacción.

 


 

COMEZAMOS!



page | by Dr. Radut