Recíclate con Sogama
Mér, 16/07/2014 - 11:00

Ficha técnica

Proxecta

Institución:

  • Sociedade Galega do Medio Ambiente (SOGAMA, S.A.)

Ámbito: medio ambiente/desenvolvemento sustentable/economía circular
Definición: promoción da participación e implicación da comunidade educativa na xestión sustentable dos residuos urbanos a través da práctica dos tres erres (redución, reutilización e reciclaxe).
Temporización: curso académico completo (2019/20)

Tipo de centros aos que vai dirixido: públicos e concertados dependentes da Xunta de Galicia.
Alumnado ao que vai dirixido: primaria
Límite de centros participantes: 25
Criterios de selección:

  1. Centros que non tiveran participado en edicións anteriores do programa Recíclate con Sogama.

  2. Centros que presenten unha candidatura que se axuste aos obxectivos do programa Recíclate con Sogama e que sexa de calidade.

  3.  En caso de que haxa máis de 25 centros que dean cumprimento aos dous requisitos anteriores, a selección farase por orde de solicitude.

Criterios de exclusión:

 Centros que pertenzan a concellos que non estean adheridos ao sistema Sogama.

Responsable do programa:

Nome: Mª Esther Campos Mosquera
Departamento: SOGAMA (responsable de comunicación)
Teléfono: 981 698 511
Correo electrónico: teric@sogama.es

Xustificación

O programa pretende traballar nas boas prácticas cidadás vinculadas á xestión sustentable dos residuos urbanos como ferramenta coa que contribuír a que Galicia siga avanzando na consecución dun modelo de desenvolvemento que pivote sobre a economía circular e faga realidade a prevención e menor produción de lixo, o máximo aproveitamento dos produtos e a transformación dos residuos en recursos.

A comunidade educativa constitúe unha peza clave na transición cara a un sistema que permita manter os produtos o maior tempo posible na economía, abandonando así o obsoleto e caduco modelo lineal de usar e tirar.

Obxectivos xerais

Preténdese que o alumnado:

  • Tome conciencia da problemática que, a día de hoxe, representa a elevada produción de lixo, adquirindo as capacidades necesarias que permitan aplicar medidas de prevención e redución.

  • Interiorice a información necesaria para levar á práctica, tanto na escola como no fogar e contorna social máis inmediata, o principio dos tres erres (redución, reutilización e reciclaxe).

  • Coñeza a actividade de Sogama en Galicia nas súas distintas vertentes (ambiental, industrial e educativa).

Palabras clave

Medio ambiente. Sustentabilidade. Educación ambiental. Os tres erres (Redución, Reutilización e Reciclaxe). Economía circular. Cambio climático.

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

  • Interiorizar as negativas consecuencias que, para o medio ambiente e a calidade de vida, trae consigo unha incorrecta xestión do lixo.

  • Aprender os xestos básicos para consumir de forma responsable, para producir menos residuos, para alongar a vida útil dos produtos e para segregar o lixo por tipoloxías depositando os distintos materiais nos contedores axeitados e garantir así a súa posterior reciclaxe.

  • Tomar conciencia de problemáticas específicas de plena actualidade ligadas ao abandono de lixo no medio natural, ao desperdicio alimentario e á contaminación mariña por plásticos e como contribuir a minimizar as súas consecuencias.

  • Comprender a incidencia que ten calquera xesto, por pequeno que sexa, na protección ou degradación do medio ambiente.

  • Implicarse de forma activa na formación e sensibilización dos seus achegados (familia, amigos, compañeiros, veciños, ....) respecto da sustentabilidade do planeta.

PARA O PROFESORADO

  • Amosar interese pola temática e implicarse de forma activa no traballo diario asociado á correcta xestión dos residuos.

  • Adquirir os coñecementos necesarios para levar a cabo unha tarefa educativa, formativa e de sensibilización nas aulas.

  • Promover, empregar e incluso crear recursos didácticos que poidan ser de utilidade para acadar os obxectivos do programa.

  • Atender as demandas ambientais do alumnado e contribuír ao cumprimento das súas expectativas na materia.

  • Crear conciencia ambiental e lograr a implicación emocional dos escolares e das súas familias.

PARA A COMUNIDADE EDUCATIVA

  • Conseguir un maior esforzo, conxunto e coordinado, na consecución dun obxectivo común: a xestión sostible do lixo.

  • Deseñar e realizar actividades que contribúan a acadar os obxectivos do programa.

  • Manter condutas proactivas na mellora do medio ambiente.

  • Escoitar e atender as inquedanzas dos escolares para dar resposta ás súas demandas.

  • Implicarse en facer efectiva a estratexia dos tres erres (redución, reutilización e reciclaxe), soporte básico de todo sistema de xestión de residuos no marco normativo vixente.

  • Contribuír a que a nosa comunidade prospere nun marco de economía circular.

Metodoloxía recomendada

  • Efectuar unha breve diagnose da situación de partida na xestión dos residuos no centro, que será complementada coa información inicial recollida por Sogama a través de fichas e entrevistas in situ.

  • Utilizar de forma axeitada o material didáctico e divulgativo de apoio proporcionado por Sogama e orientado tanto ao profesorado como ao alumnado.

  • Empregar e velar polo bo funcionamento das denominadas illas de reciclaxe, conformadas cada unha por tres contedores, de aproximadamente 120 litros de capacidade (amarelo, azul e verde) para depositar nos mesmos os materiais previamente seleccionados, posibilitando a súa posterior reciclaxe.

  • Facer un bo uso do composteiro aportado por Sogama naqueles centros que dispoñan de servizo de comedor e terreo (horta e/ou xardín) no que aplicar o abono resultante.

Temporización

O programa ten carácter anual, polo que as actividades dos centros deberán realizarse ao longo do curso escolar.

Cómpre que os centros estean pendentes da convocatoria de premios deste programa, que habitualmente se lanza no período comprendido entre os meses de febreiro e abril.

Actividades e recursos

  • Formación inicial para os centros (alumnado e profesorado) a través de charlas presenciais a cargo de educadores ao servizo de Sogama.

  • Dotación, por parte de Sogama, dunha illa de reciclaxe por centro (conformada por tres contedores de 120 litros de capacidade –amarelo (para envases de plástico, latas e briks), azul (para papel e cartón) e verde (fracción resto ou non reciclable)- e un composteiro para a materia orgánica destinado a aqueles colexios que conten con servizo de comedor e dispoñan de terreo no que aplicar o compost obtido.
  • Formación profesorado no curso 2019/20 a través dun curso de formación online sobre educación ambiental que se levará a cabo a través do PLATEGA: "A educación ambiental na economía circular" (Código: G1901072).

  • Asistencia a distancia: teléfono, correo electrónico.

  • Asistencia no centro: visitas presenciais de seguimento por parte dos educadores de Sogama para comprobar a evolución dos proxectos, resolver dúbidas, corrixir posibles erros, etc.

  • Material didáctico para o profesorado e para o alumnado en forma de carteis, presentacións en power point, xogos online, guías didácticas, dotación de libros medioambientais, etc.

  • Saídas: Sogama financiará o aluguer dun autobús por centro (50-55 prazas) para que un grupo de alumnos/as de cada un dos centros participantes poida visitar o complexo industrial desta entidade en Cerceda (A Coruña) e coñecer de preto o funcionamento das súas instalacións. Esta saída non terá custe para o centro. Simplemente se pedirá que a empresa de transportes coa que cada centro soa traballar, remita presuposto a Sogama para tramitar o pedido do servizo. Unha vez efectuado, o transportista debe enviar a factura á Sociedade Galega do Medio Ambiente.

  • Concursos e premios: Sogama convocará os habituais premios Recíclate con Sogama no segundo trimestre do curso académico, non sendo obrigada a participación nesta convocatoria.

  • Web de referencia: www.sogama.gal e presenza nas Redes Sociais “Por unha educación sostible, educación ambiental Sogama” en Twitter, Facebook e Linkedin. O Programa tamén conta cun Grupo “Recíclate con Sogama” en Redeiras (Rede Social do Profesorado).

  • Outras webs de interese:

http://www.cadernoverde.gal/

http://www.compostaconsogama.gal/gl

https://www.separarconxeito.gal/

  • Bibliografía de referencia: ttp://www.sogama.gal/gl/info/campanas-programas-e-cursos

  • Dotación da que debe dispor o centro (esixencia do programa). Espazo para ubicar a illa de reciclaxe, de fácil acceso e, no caso dos centros que soliciten composteiro, estes deben dispor de comedor escolar e terreo (xardín ou horta) no que aplicar o abono resultante.

Produto final

Implantación efectiva da recollida selectiva de lixo nos centros escolares participantes e formación na xestión sustentable dos residuos urbanos a través dos tres erres (redución, reutilización e reciclaxe).

Criterios específicos para a elaboración da memoria final

Criterios xerais do Plan Proxecta

1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

Criterios específicos

  • Calidade do material seleccionado en orixe e depositado en cada un dos contedores que conforman as illas de reciclaxe. É dicir, puntuaranse os acertos á hora de depositar cada residuo no recipiente correspondente e penalizaranse os erros (ter depositado refugallos no contedor equivocado, o que se coñece como “impropios”).

  • Desenvolvemento de actividades nas que se impliquen ás familias do alumnado a fin de extrapolar o apreso no centro no ámbito da xestión sustentable dos residuos ao fogar e contorna social.

  • Fórmulas para propiciar a participación dos concellos aos que pertenzan os centros nos proxectos a desenvolver por estes.