Recíclate con Sogama
Mér, 16/07/2014 - 11:00
[actualizado o 26/07/2018]
 

Ficha técnica

Proxecta

Institución:

  • Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio
    • Sociedade Galega do Medio Ambiente (SOGAMA, S.A.)

Ámbito: medio ambiente/desenvolvemento sustentable/ economía circular.
Definición: promoción da participación e implicación da comunidade educativa na correcta xestión dos residuos urbanos a través da práctica dos tres erres (redución, reutilización e reciclaxe).
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: primaria
Límite de centros participantes: 25
Criterios de selección:

1) Centros pertencentes a concellos adheridos ao sistema de xestión promovido por Sogama.

2) Centros que tiveran participado no programa de visitas á infraestrutura industrial de Sogama.

3) Centros que tiveran participado en calquera outra iniciativa educativa de Sogama.

Responsable do programa:

Nome: Mª Esther Campos Mosquera
Departamento: SOGAMA (responsable de comunicación)
Teléfono: 981 698 511/00
Correo electrónico: teric@sogama.es

Xustificación

O programa pretende contribuír a que Galicia avance na senda da economía circular a través do máximo aproveitamento dos produtos, a redución da produción de lixo, o fomento da reciclaxe e a transformación de residuos en recursos.

A incidencia dun programa coma este no ámbito educativo contribuiría a acadar os beneficios ambientais, económicos e sociais que trae consigo a reciclaxe, entendida como a transformación dos refugallos en materias primas de utilidade para a fabricación de novos produtos, propiciando con isto un notable aforro enerxético e medioambiental. Cómpre instar á comunidade educativa a que participe activamente no sistema de recollida selectiva de residuos para posibilitar a súa reciclaxe e acadar os beneficios ambientais, económicos e sociais derivados da mesma.

Obxectivo xeral

Recíclate con Sogama é un programa de educación ambiental a través do cal se pretende promover a participación e implicación da comunidade educativa na correcta xestión dos residuos urbanos a través da práctica dos tres erres (redución, reutlización e reciclaxe).

Este programa procura acadar o desenvolvemento sustentable de Galicia mediante a integración harmoniosa da protección ambiental, o crecemento económico e a cohesión social.

Preténdese que o alumnado:

  • Tome conciencia sobre a problemática que, a día de hoxe, representa a elevada produción de lixo, adquirindo as capacidades necesarias que permitan participar na súa solución.
  • Interiorice a información necesaria para levar á práctica, tanto na escola como no fogar e contorna social máis inmediata, o principio europeo dos tres erres (redución, reutilización e reciclaxe).
  • Coñeza a actividade de Sogama en Galicia, tanto no ámbito industrial como no da comunicación e educación ambiental.

Palabras clave

Desenvolvemento sostible. Educación ambiental. Medio ambiente. Os tres R. Redución. Reutilización. Reciclaxe. Economía circular.

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

  • Interiorizar as negativas consecuencias que trae consigo unha incorrecta e deficiente xestión do lixo.
  • Aprender os xestos básicos para consumir de forma responsable, para producir menos residuos, para alongar a vida útil dos produtos e para segregar o lixo por tipos de materiais, depositándoos nos contedores axeitados. Só así se propiciará o seu posterior reciclado.
  • Visualizar e comprender a importancia que ten disfrutar dun medio ambiente limpo e saludable como garantía de benestar e calidade de vida.
  • Interiorizar a incidencia que ten calquera xesto na protección ou degradación do medio ambiente.
  • Implicarse na educación e formación dos seus achegados (familia, amigos, compañeiros, veciños, ....) para que cada vez sexan máis os que se sumen a ese gran reto que é o desenvolvemento sostible e a economía circular.

PARA O PROFESORADO

  • Amosar interese pola temática e implicarse na súa divulgación.
  • Adquirir os coñecementos necesarios para levar a cabo unha tarefa educativa, formativa e de sensibilización nas aulas.
  • Promover, empregar e incluso crear recursos didácticos que poidan ser de utilidade para acadar os obxectivos do programa.
  • Atender as demandas ambientais do alumnado e contribuír ao cumprimento das súas expectativas na materia.
  • Crear conciencia ambiental e lograr a implicación emocional dos escolares e das súas familias.

PARA A COMUNIDADE EDUCATIVA

  • Conseguir un maior esforzo, conxunto e coordinado, na consecución dun obxectivo común: a xestión sostible do lixo.
  • Deseñar e realizar actividades que contribúan a acadar os fins do programa.
  • Manter condutas proactivas na mellora do medio ambiente a través da correcta xestión dos residuos urbanos.
  • Escoitar e atender as inquedanzas dos escolares para dar resposta ás súas demandas.
  • Implicarse en facer efectiva a estratexia dos tres erres (redución, reutilización e reciclaxe), soporte básico de calquera sistema de xestión de residuos que siga a normativa vixente.
  • Contribuir a que a nosa comunidade se integre no modelo de desenvolvemento definido pola economía circular e logre transformar os residuos en recursos.

Metodoloxía recomendada

  • Colaborar activamente nos procesos de selección de residuos xerados polo centro.
  • Usar de forma correcta os distintos contedores que conforman as illas de reciclaxe (amarelo, para os envases de plástico, latas e briks; azul, para os envases de papel e cartón; e verde, para a fracción resto -non reciclable-) posibilitando a recollida selectiva e posterior reciclaxe dos materiais contidos no lixo.
  • Usar de forma correcta o composteiro aportado por Sogama a aqueles centros que dispoñan de servizo de comedor e terreo (horta e/ou xardín) no que aplicar o abono resultante.

  • Utilizar o material didáctico e divulgativo de apoio proporcionado por Sogama e orientado tanto ao profesorado como ao alumnado.

  • participar nos xogos lúdicos aportados por Sogama, tanto físicos como dixitais.

Temporización

O programa ten carácter anual, polo que as actividades dos centros deberán realizarse ao longo do curso escolar.

Cómpre que os centros estean pendentes da convocatoria de premios deste programa, que habitualmente se fan no período comprendido entre os meses de febreiro e abril.

Actividades e recursos

  • Formación para o profesorado: levarase a cabo un curso de formación a través de Platega (FPROFE):

-  “A educación ambiental, unha aposta de futuro"

- carácter: non obrigatorio; terán preferencia os docentes que participan neste programa este curso.

- destinatarios: profesorado de infantil e primaria.

- modalidade: en rede

- horas: 30

- temporización:primeiro trimestre do curso 2018/19

 - data límite de inscrición: pendente

- prazas:  50

  • Asistencia no centro: impartiranse nos propios centros e a cargo de educadores especializados, charlas informativas e formativas sobre a xestión sostible dos residuos urbanos. Realizaranse 3 visitas a cada centro, unha ao inicio, para diagnóstico da situación de partida; outra de seguimento, a mediados de curso para resolución de dúbidas, corrección de erros e asesoramento sobre procesos de melloras; e unha final, que se fará coincidir coa caracterización (mostraxes) dos contedores que conforman as illas de reciclaxe, a fin de analizar se o depósito de materiais nos distintos contedores se fai axeitadamente.
  • Actividades para o alumnado:

Ademais das charlas e dinámicas nos propios centros, Sogama prevé financiar visitas ao complexo medioambiental de Sogama en Cerceda (A Coruña), a razón de un autobús por centro para que o alumnado e profesorado acompañante poida comprobar de preto a actividade industrial desta empresa pública.

  • Xogo de Sogama “Un partido polo planeta”: trátase dun xogo físico, en versión xigante, a través do cal os alumnos/as poden aprender os pormenores da estratexia dos tres erres (redución, reutilización e reciclaxe), pero dun xeito ameno e divertido. Tamén lles serve para poñer a proba os seus coñecementos na xestión sostible dos residuos. Os centros terán a oportunidade de dispoñer deste xogo ao redor de 10 días lectivos. A financiación do transporte do xogo corre por conta de Sogama.
  • Xogos dixitais sobre xestión de residuos: adaptados a distintos tramos de idade, serán proporcionados por Sogama para traballar nas aulas o principio dos tres erres, incluíndo a compostaxe da materia orgánica contida nos residuos urbanos.
  • Material de traballo: dotarase o centro, baixo o financiamento de Sogama, cos seguintes elementos:
    • un composteiro, destinado a aqueles centros que conten con servizo de comedor escolar e terreo no que aplicar o compost resultado. Deste xeito, favorécese que o alumnado e o profesorado poida fabricar o seu propio abono natural a partir da materia orgánica e que o empregue como elemento fertilizante en hortas e xardíns.
    • illas de reciclaxe (contedores de 120 litros de capacidade cada un):
      • amarelo: para os envases de plástico, latas e briks
      • azul: para os envases de cartón e papel
      • verde convencional: para a fracción resto (non reciclable)
  • Material didáctico: carteis, folletos, presentacións en power point, vídeos, guías didácticas para o profesorado e xogos, tanto en formato físico como en liña.
  • Premios: ao igual que en edicións anteriores, convocarase o concurso “Recíclate con Sogama”, onde se valorarán os proxectos desenvolvidos polos centros na creación de obras de arte a partir da reutilización de materiais.
  • Saídas extraescolares: prevese a realización de visitas ao complexo medioambiental de Sogama en Cerceda (A Coruña), non tendo estas custe para os centros. Será a empresa pública a encargada de financiar o aluguer de un autobús por centro.

Criterios específicos para a elaboración das memorias finais

Ao final do curso escolar, as persoas responsables do programa valorarán a idoneidade dos proxectos desenvolvidos en función dos seguintes criterios específicos:

  • 1-3: criterios xerais do Plan Proxecta.
  • 4: calidade do material seleccionado en orixe e depositado en cada un dos contedores que conforman as illas de reciclaxe.
  • 5: desenvolvemento de actividades nas que se impliquen as familias do alumnado, nun intento de extrapolar ao fogar e contorna social máis inmediata as boas prácticas na xestión do lixo.
  • 6: fórmulas para facer partícipe da iniciativa os concellos aos que petenzan os centros.