Rede de Centros Escolares Solidarios
Mér, 16/07/2014 - 11:00

Ficha técnica

Proxecta

Institución:

  • Consellería de Política Social
    • Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado

Ámbito: voluntariado
Definición: fomento entre os escolares do compromiso como voluntarios/as cunha entidade.
Temporización: curso completo.
Alumnado ao que vai dirixido: ESO, bacharelato e FP
Límite de centros participantes: 10
Criterios de selección:

  • Ter participado con anterioridade con memoria final avaliada positivamente.
  • Idoneidade e calidade do proxecto.
  • Grao de implicación do claustro.
  • Grao de implicación da comunidade educativa.

Criterios de exclusión:

  • Centros avaliados negativamente en convocatorias anteriores.

Responsable do programa:

Nome: Pilar Martínez Sánchez
Departamento: Xefatura de Servizo de Voluntariado e Participación
Teléfono: 981 957 916
Correo electrónico: pilar.martinez.sanchez@xunta.gal

Obxectivos xerais

Promover a adquisición de  diversas competencias a través de proxectos de acción voluntaria cun impacto no seu entorno e na dinámica educativa do centro.
Os proxectos de acción voluntaria de cada centro educativo son instrumentos de gran potencial para poder abordar necesidades moi diversas latentes no seu entorno. Cada centro a partir do seu proxecto realiza unha diagnose da realidade que o rodea e que tipo de necesidades pode dar resposta: abordar necesidades básicas para a subsistencia das familias (roupa, alimentación...), necesidades de mellora da convivencia no centro, mellora de espazos naturais próximos, necesidades de comunicación e relación de persoas maiores etc. poden ser algunhas das necesidades que se detectan a partir destes proxectos.

  • Promover o desenvolvemento efectivo da educación en valores para a vida e a convivencia.
  • Facilitar o desenvolvemento eficaz e profundo entre o alumnado das competencias clave.
  • Empregar de xeito eficaz dinámicas metodolóxicas activas, cooperativas e centradas na experiencia e na contorna próxima do alumnado.
  • Implicar os axentes da comunidade educativa (profesorado, alumnado, familias e institucións do contorno) no desenvolvemento de valores e competencias dentro e fóra do centro.
  • Dotar a Rede de Centros Escolares Solidarios dun significado común e compartido co alumnado e co profesorado dos diferentes centros que participan na rede a partir dos seus proxectos.

O principal obxectivo do programa é promover valores de solidariedade, participación, compromiso social e voluntariado entre a comunidade educativa (pais, nais, profesorado e alumnado), favorecer que os e as escolares se comprometan como voluntarios e voluntarias, a través dunha metodoloxía activa e participativa que fomente o traballo en equipo sobre o terreo e achegue o alumnado, tanto física como intelectualmente, a unha entidade de voluntariado. A participación do alumnado e do profesorado farase a través dunhas "Axendas Solidarias" que porán en marcha proxectos desenvolvidos por equipos interdisciplinares centrados en valores solidarios e de participación cidadá. As accións levaranse a cabo a través dun sistema de interrelacións entre todos os centros que formen parte da rede. Trátase de  proporcionar as ferramentas básicas que garantan a participación activa e colaborativa do alumnado ao tempo que favoreza a colaboración entre os distintos departamentos. Isto substanciarase na elaboración de actividades específicas segundo o ámbito de actuación elixido (deseño de blogs, actividades fóra do centro escolar, gravación de micromovies, elaboración de material multimedia etc.) e estarán incluídas no proxecto educativo do centro e na súa programación xeral anual.

O programa pretende establecer vínculos entre as organizacións sociais e os centos educativos, e amosar que o alumnado, xa desde a escola ou o instituto, é capaz de ofrecer un servizo valioso e necesario á sociedade. A experiencia destes proxectos de voluntariado podería plasmarse a través de medios escritos e gráficos que constituirían verdadeiros referentes e modelos de resultados solidarios, así como exemplos de boas prácticas (blogs, webs, microblogs, xornais en rede etc.)

Valorarase, mediante certificación da acción solidaria, a participación en accións solidarias do alumnado (con autorización paterna).

Preténdese, por tanto:

  • Integrar cada proxecto de xeito eficaz na planificación anual do centro e nas programacións específicas do profesorado participante creando dinámicas innovadoras.
  • Configurar unha rede de traballo colaborativo e interdisciplinar para transformar e mellorar a práctica educativa no centro.
  • Dotar aos proxectos dun alto potencial de transferibilidade tanto no propio centro no que se orixinou como no resto dos centros da rede.
  • Compartir recursos e experiencias de interese didáctico a través dos diferentes espazos de encontro presenciais e virtuais.
  • Favorecer a participación activa e real do alumnado nas diferentes fases dos proxectos solidarios e nos procesos de  tomas de decisións xerados.
  • Determinar o impacto e o grao de trasnformación que a aplicación dos proxectos solidarios ten nas realidades sobre as que actúan.

Palabras clave

Solidariedade. Voluntariado

Contribución á adquisición das competencias do alumnado

Dende a Rede de Centros Escolares Solidarios dáselle gran importancia ao traballo de adquisición de competencias clave, xa que é o mecanismo para a formación integral do alumnado nos valores cívicos e solidarios pretendidos. Deste xeito, existe unha serie de destrezas que o alumnado debe de impulsar de xeito inherente á natureza dos proxectos deseñados. As competencias sociais e cívicas son a base do espírito dos proxectos solidarios que implementan nos seus centros dende a diagnose da realidade, os obxectivos e o impacto transformador pretendido etc. Ademais, ao impulsar estratexias de “metaparticipación” (J.Trilla e A. Novella) no alumnado, isto permite impulsar a competencia en sentido de iniciativa e espírito emprendedor.

O resto de competencias están en función das características de cada proxecto, e das interconexións que co curriculo efectúe o profesorado implicado. Pero en gran cantidade de proxectos, abórdase de xeito profundo o traballo na competencia dixital (elaboración e manexo de blogs, redes sociais etc..), competencia en comunicación lingüística (procesos  de comunicación na comunidade educativa do proxecto, entidade do entorno, ou na Rede de Centros...), Competencia en sentido da iniciativa e expresións culturais (elaborando produtos culturais diversos que interconectan na súa intencionalidade ou mensaxe co sentido solidario dos proxectos impulsados nos centros).

O resto de competencias tamén aparecen en ocasións nalgún proxecto vinculado ao profesorado que está implicado e que xenera as conexións pertinentes no seu currículo.

Actividades e recursos

  • Asistencia no centro: Obradoiro de habilidades sociais e voluntariado, elaboración de micromovies, elaboración de spots solidarios. Este ano incluirase algunha novidade a esta listaxe. Presentarase ao inicio do curso.
  • Saídas extraescolares:
    • Haberá unha actividade de celebración do Día Internacional do Voluntariado (5 de decembro) deseñada polo propio alumnado.
    • O programa remata co IV Encontro de alumnado da Rede de Centros Escolares Solidarios no que o alumnado comparte os seus proxectos e experiencias e xera un espazo de fortalecemento da rede de centros. Esta actividade non ten custo para o centro.
    • Xornada de convivencia “Construíndo Redes”. Fin de semana de convivencia nun albergue da Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntaradio na que o alumnado participa activamente no deseño de actividades do programa. Esta actividade non ten custo para o centro.
  • Materiais de referencia: tríptico,
  • Ligazóns de interese:

Criterios de avaliación da memoria final

Criterios xerais do Plan Proxecta

1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e crea entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

Criterios específicos

4. Grao de transformación dos proxectos solidarios de cada centro educativo.

5. Integración de estruturas organizativas solidarias nas dinámicas dos centros.

6. Nivel de asunción de responsabilidades (participación activa e empoderamento) do alumnado no deseño, execución, avaliación e comunicación dos proxectos solidarios.