Protexe o teu medio
Mér, 16/07/2014 - 11:00

Ficha técnica

Institución:Proxecta

  • Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda.
    • Subdirección Xeral de Metereoloxía e Cambio Climático
      • Laboratorio de Medio Ambiente de Galicia

Ámbito: medio ambiente / sostibilidade
Definición: formación dunha comunidade escolar investigadora que busque a mellora da calidade do aire, das augas e dos solos.
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: ESO, bacharelato e FP (especialmente ciclo formativo da familia Agraria)
Límite de centros participantes: 8
Criterios de selección:

  1. Participación na convocatoria de 2014-15 do programa MeteoEscolas (Modalidade "Auga de chuvia") sempre que conserven o equipamento en bo estado de funcionamento (0-1,5 ptos.).
  2. Uso da infraestrutura prestada aos centros no proxecto presentado (pluviómetro e sonda multiparamétrica). Incluirase a introdución de datos na web, a interacción con outros centros ou estacións de MeteoGalicia e se se comparten e comparan datos (0-1,5 ptos.).
  3. Metodoloxía, obxectivos que se procura lograr e plan de traballo (0-5 ptos.).
  4. Beneficios do proxecto, difusión dos resultados e interacción co contorno do centro escolar (0-2 ptos.).

Responsable do programa:

Nome: Lucas Blanes Fernández e Loreto Gómez Tellado
Departamento: Laboratorio de Medio Ambiente de Galicia
Teléfono: 881 881 601 / 881 881 600
Correo electrónico: lucas.blanes.fernandez@xunta.es, loreto.gomez.tellado@gmail.com

Xustificación

O programa pretende, mediante o préstamo dun equipamento básico, formar unha comunidade global de profesorado, alumnado e científicos traballando na tarefa común de coñecer mellor a calidade do aire e das augas.

Obxectivo xeral

O programa busca concienciar a comunidade educativa coa necesidade de mellorar a calidade do medio en que vivimos co fin de garantir a sostibilidade do noso modo de vida. Proponse a análise orgánica e inorgánica dos seguintes medios:

  • AUGA (chuvia, regatos, ríos, mares)
  • AIRE (polución, ozono)
  • SOLO (residuos, depósitos)

o currículo do alumnado en temas medioambientais e das ciencias da Terra e promover a investigación na escola. O alumnado desenvolverá de xeito interdisciplinario competencias en investigación medioambiental mediante a observación directa do estado das augas continentais e costeiras, dos solos e da auga da chuvia, que constitúe un indicador da contaminación do aire ambiente.

Materias relacionadas:

  • Bioloxía e Xeoloxía (1º, 3º, 4º da ESO)
  • Física e Química (2º, 3º, 4º da ESO)
  • Paisaxe e sustentabilidade (1º da ESO)

Programas relacionados:

  • Proxecto Ríos: o programa "Protexe o teu medio" pode contribuír ás aprendizaxes adquiridas no Proxecto Ríos a través da colaboración do Laboratorio na análise das augas.

Palabras clave

Aire. Análise química. Auga. Contaminación. Educación ambiental. Medio ambiente. Microbioloxía. Residuos. Solo. Sostibilidade

Obxectivos específicos

Neste proxecto "Calidade ambiental", o alumnado de 8 centros coa supervisión do profesorado, recollerán datos de mostras ambientais que lles permitirán determinar no laboratorio do centro, mediante experimentos sinxelos, parámetros como o pH, condutividade, os niveis de inmisión de partículas sedimentables... e comparar os datos con aqueloutros obtidos nas rede de calidade do aire e das augas de Galicia. O Laboratorio de Medio Ambiente de Galicia (LMAG) compartirá con estes centros as súas medidas, o que servirá para comparar resultados e obter conclusións por parte do alumnado e do profesorado.

Estas actividades poden dar pé ao desenvolvemento das competencias clave por parte dun equipo interdisciplinario que pode incluír a profesorado de ciencias da natureza, física, matemáticas e ciencias sociais, entre outras materias. A difusión das actividades realizadas ao abeiro do Programa permitirá trasladar as inquietudes e os coñecementos da calidade das augas e do aire ao contorno do centro escolar.

PARA O ALUMNADO

  • utilizar material de recollida de mostras de xeito científico
  • realizar procedementos científicos de toma de auga/aire/solo para enviar ao Laboratorio
  • realizar comparativas con mostras e resultados obtidos en MeteoGalicia
  • realizar comparativas con mostras e resultados tomados noutros lugares ou noutros momentos do ano (variabilidade estacional)
  • extraer conclusións sobre a estacionalidade dos resultados obtidos nas mostras
  • extraer conclusións sobre a proliferación de microorganismos
  • valorar a necesidade de vixiar e manter a calidade do medio en que vivimos para garantir a salubridade da cadea trófica

PARA O PROFESORADO

  • coñecer estratexias de orientación profesional para as familias profesionais relacionadas co coñecemento e control de calidade ambiental.

Temporización e metodoloxía

A temporización abarca todo o curso escolar. O programa recomenda desenvolver as seguintes accións de maneira planificada:

  • realizar a toma de mostras
  • enviar a toma de mostras ao Laboratorio
  • recibir os resultados das mostras do Laboratorio
  • analizar os datos proporcionados polo Laboratorio
  • realizar investigacións e debates e extraer conclusións sobre a calidade do medio en que vive o alumnado
  • divulgar as conclusións do programa facendo fincapé nas repercusións sobre o medio

Actividades e recursos

Entre as actividades que ofrece o programa recóllense as seguintes:

  • Formación: ofrécese unha xornada de formación inicial para o profesorado participante. Nesta xornada presentarase a metodoloxía de traballo do programa co fin de que o profesorado participante coñeza ben os procedementos de análise que se realizan no Laboratorio.
  • Análise de mostras: o Laboratorio ofrece a súa colaboración aos proxectos para analizar as mostras realizadas polos centros educativos. No caso dos centros que estean nun radio de proximidade das sedes do Laboratorio, realizarase gratuitamente o transporte das mostras.
  • Material didáctico: cómpre que o centro indique no proxecto se participou en programas deste tipo con anterioridade e se dispón do material que ofrece o programa para a súa realización:
    • material para o centro: pluviómetro, medidor de pH, conductímetro.
    • material dispoñible só en servizo de préstamo: o centro deberá asinar un documento de compromiso no que garanta que recollerá e entregará o material en condicións.
  • Visitas guiadas: ofrécese a visita ás instalacións do laboratorio, onde se dará a coñecer o procedemento que se segue na análise da mostras. As sedes do laboratorio son dúas:
    • na Coruña: rúa Torres Quevedo 3-5, A Grela
    • en Lourizán, Pontevedra: estrada Pontevedra-Marín km 4 - Aptdo. 127
      O centro de Lourizán céntrase fundamentalmente na identificación de especies. Desenvolve aprendizaxes relacionadas coa análise óptica e coa análise microbiolóxica.
  • Estadías de prácticas profesionais para alumnado de ciclos formativos de grao medio e superior (por exemplo, CM Química analítica)
  • Web de referencia: Web oficial do Laboratorio

Produto final

  • exposición pública para divulgar entre a comunidade educativa os datos rexistrados polo alumnado e as implicacións medioambientais destes resultados.

Criterios da avaliación da memoria final

Criterios xerais do Plan Proxecta

1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e crea entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

Criterios específicos

4. Grao de cumprimento do centro cos compromisos aceptados para participar no programa.

5. Grao de implementación de metodoloxías innovadoras no desenvolvemento das actividades realizadas.

6. Grao de consecución dos obxectivos propostos do proxecto.