Protexe o teu medio
Mér, 16/07/2014 - 11:00
[actualizado o 19/09/2017]
 

Ficha técnica

Institución:Proxecta

  • Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio
    • Subdirección Xeral de Metereoloxía e Cambio Climático
      • Laboratorio de Medio Ambiente de Galicia

Ámbito: medio ambiente / sostibilidade
Definición: formación dunha comunidade escolar investigadora que busque a mellora da calidade do aire, das augas e dos solos.
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: ESO, bacharelato e FP (especialmente ciclo formativo da familia Agraria)
Límite de centros participantes: 8
Criterios de selección:

  1. Participación na convocatoria de 2014-15 do programa MeteoEscolas (Modalidade "Auga de chuvia") sempre que conserven o equipamento en bo estado de funcionamento (0-1,5 ptos.).
  2. Uso da infraestrutura prestada aos centros no proxecto presentado (pluviómetro e sonda multiparamétrica). Incluirase a introdución de datos na web, a interacción con outros centros ou estacións de MeteoGalicia e se se comparten e comparan datos (0-1,5 ptos.).
  3. Metodoloxía, obxectivos que se procura lograr e plan de traballo (0-5 ptos.).
  4. Beneficios do proxecto, difusión dos resultados e interacción co contorno do centro escolar (0-2 ptos.).

Responsable do programa:

Nome: Lucas Blanes Fernández e Loreto Gómez Tellado
Departamento: Laboratorio de Medio Ambiente de Galicia
Teléfono: 881 881 601 / 881 881 600
Correo electrónico: lucas.blanes.fernandez@xunta.es, loreto.gomez.tellado@gmail.com

Xustificación

O programa pretende, mediante o préstamo dun equipamento básico, formar unha comunidade global de profesorado, alumnado e científicos traballando na tarefa común de coñecer mellor a calidade do aire e das augas.

Obxectivo xeral

O programa busca concienciar a comunidade educativa coa necesidade de mellorar a calidade do medio en que vivimos co fin de garantir a sostibilidade do noso modo de vida. Proponse a análise orgánica e inorgánica dos seguintes medios:

  • AUGA (chuvia, regatos, ríos, mares)
  • AIRE (polución, ozono)
  • SOLO (residuos, depósitos)

o currículo do alumnado en temas medioambientais e das ciencias da Terra e promover a investigación na escola. O alumnado desenvolverá de xeito interdisciplinario competencias en investigación medioambiental mediante a observación directa do estado das augas continentais e costeiras, dos solos e da auga da chuvia, que constitúe un indicador da contaminación do aire ambiente.

Materias relacionadas:

  • Bioloxía e Xeoloxía (1º, 3º, 4º da ESO)
  • Física e Química (2º, 3º, 4º da ESO)
  • Paisaxe e sustentabilidade (1º da ESO)

Programas relacionados:

  • Proxecto Ríos: o programa "Protexe o teu medio" pode contribuír ás aprendizaxes adquiridas no Proxecto Ríos a través da colaboración do Laboratorio na análise das augas.

Palabras clave

Aire. Análise química. Auga. Contaminación. Educación ambiental. Medio ambiente. Microbioloxía. Residuos. Solo. Sostibilidade

Obxectivos específicos

Neste proxecto "Calidade ambiental", o alumnado de 8 centros coa supervisión do profesorado, recollerán datos de mostras ambientais que lles permitirán determinar no laboratorio do centro, mediante experimentos sinxelos, parámetros como o pH, condutividade, os niveis de inmisión de partículas sedimentables... e comparar os datos con aqueloutros obtidos nas rede de calidade do aire e das augas de Galicia. O Laboratorio de Medio Ambiente de Galicia (LMAG) compartirá con estes centros as súas medidas, o que servirá para comparar resultados e obter conclusións por parte do alumnado e do profesorado.

Estas actividades poden dar pé ao desenvolvemento das competencias clave por parte dun equipo interdisciplinario que pode incluír a profesorado de ciencias da natureza, física, matemáticas e ciencias sociais, entre outras materias. A difusión das actividades realizadas ao abeiro do Programa permitirá trasladar as inquietudes e os coñecementos da calidade das augas e do aire ao contorno do centro escolar.

PARA O ALUMNADO

  • utilizar material de recollida de mostras de xeito científico
  • realizar procedementos científicos de toma de auga/aire/solo para enviar ao Laboratorio
  • realizar comparativas con mostras e resultados obtidos en MeteoGalicia
  • realizar comparativas con mostras e resultados tomados noutros lugares ou noutros momentos do ano (variabilidade estacional)
  • extraer conclusións sobre a estacionalidade dos resultados obtidos nas mostras
  • extraer conclusións sobre a proliferación de microorganismos
  • valorar a necesidade de vixiar e manter a calidade do medio en que vivimos para garantir a salubridade da cadea trófica

PARA O PROFESORADO

  • coñecer estratexias de orientación profesional para as familias profesionais relacionadas co coñecemento e control de calidade ambiental.

Temporización e metodoloxía

A temporización abarca todo o curso escolar. O programa recomenda desenvolver as seguintes accións de maneira planificada:

  • realizar a toma de mostras
  • enviar a toma de mostras ao Laboratorio
  • recibir os resultados das mostras do Laboratorio
  • analizar os datos proporcionados polo Laboratorio
  • realizar investigacións e debates e extraer conclusións sobre a calidade do medio en que vive o alumnado
  • divulgar as conclusións do programa facendo fincapé nas repercusións sobre o medio

Actividades e recursos

Entre as actividades que ofrece o programa recóllense as seguintes:

  • Formación: ofrécese unha xornada de formación inicial para o profesorado participante. Nesta xornada presentarase a metodoloxía de traballo do programa co fin de que o profesorado participante coñeza ben os procedementos de análise que se realizan no Laboratorio.
  • Análise de mostras: o Laboratorio ofrece a súa colaboración aos proxectos para analizar as mostras realizadas polos centros educativos. No caso dos centros que estean nun radio de proximidade das sedes do Laboratorio, realizarase gratuitamente o transporte das mostras.
  • Material didáctico: cómpre que o centro indique no proxecto se participou en programas deste tipo con anterioridade e se dispón do material que ofrece o programa para a súa realización:
    • material para o centro: pluviómetro, medidor de pH, conductímetro.
    • material dispoñible só en servizo de préstamo: o centro deberá asinar un documento de compromiso no que garanta que recollerá e entregará o material en condicións.
  • Visitas guiadas: ofrécese a visita ás instalacións do laboratorio, onde se dará a coñecer o procedemento que se segue na análise da mostras. As sedes do laboratorio son dúas:
    • na Coruña: rúa Torres Quevedo 3-5, A Grela
    • en Lourizán, Pontevedra: estrada Pontevedra-Marín km 4 - Aptdo. 127
      O centro de Lourizán céntrase fundamentalmente na identificación de especies. Desenvolve aprendizaxes relacionadas coa análise óptica e coa análise microbiolóxica.
  • Estadías de prácticas profesionais para alumnado de ciclos formativos de grao medio e superior (por exemplo, CM Química analítica)
  • Web de referencia: Web oficial do Laboratorio

Produto final

  • exposición pública para divulgar entre a comunidade educativa os datos rexistrados polo alumnado e as implicacións medioambientais destes resultados.