Educación patrimonial
Lun, 21/08/2017 - 14:32

Ficha técnica

Institución:

  • Consellería de Cultura e Turismo
    • Dirección Xeral de Patrimonio Cultural. Subdirección Xeral de Conservación e Restauración de Bens Culturais
  • Dirección Xeral de Patrimonio Cultural
  • Subdirección Xeral de Conservación e Restauración de Bens Culturais

Ámbito: patrimonio
Definición: pescuda sobre o patrimonio e os bens comúns desde o punto de vista antropolóxico, histórico, arqueolóxico, arquitectónico, xeográfico e lingüístico da contorna dos centros educativos

Ofrece 4 modalidades:

a) Mirando polo Camiño

b) Patrimonio Etnográfico na Ribeira Sacra

c) Terras Sacras (mosteiro e olería)

d) Memoria da industria, memoria do mar (5º e 6º de primaria, ESO, bacharelato, ciclos formativos de grao medio e superior da familia de hostalaría). Incluíndo a visibilidade e participación do alumnado NEE.

Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: infantil, primaria, secundaria, bacharelato e ciclos formativos relacionados con Turismo

Límite de centros participantes: Mirando polo Camiño: 9, Patrimonio etnográfico na Ribeira Sacra: 6, Terras Sacras (mosteiro e olería): 10, Memoria da industria, memoria do mar: 3. As modalidades son excluíntes.

Criterios de selección: indícanse os criterios que se aplicarán en cada unha das modalidades:

Modalidade “Mirando polo Camiño”:

  • Admitiranse unicamente centros emprazados nos distintos tramos galegos dos Camiños de Santiago (Camiño Francés, Camiño Primitivo, Camiño do Norte, Camiño Inglés, Camiño Portugués,Ruta da Prata, Camiño de Fisterra, a ruta de inverno e a ruta do mar de Arousa, tamén chamada ruta da Traslatio).
  • Seleccionarase un centro por cada un dos Camiños.
  • No caso de non haber representatividade dalgún dos Camiños, seleccionarase un segundo centro daqueles camiños que teñan máis de un proxecto presentado ata chegar aos nove.
  • No caso de haber varios proxectos de centros representativos dun mesmo Camiño, valorarase a idoneidade e calidade dos proxectos o grado de innovación dos proxectos e o grao de implicación do claustro e da comunidade educativa.
  • Unha vez aplicados os criterios anteriores, darase prioridade aos proxectos centrados en 1º e 2º da ESO.

Modalidade “Patrimonio etnográfico na Ribeira Sacra”:

  • Admitiranse unicamente centros emprazados nos concellos da Ribeira Sacra ata un máximo de seis.
  • Seleccionarase 3 centros por cada unha das dúas provincias, Lugo e Ourense. No caso de non chegar ás 3 solicitudes nunha provincia e pasar de 3 na outra, seleccionaranse as restantes solicitudes ata chegar a 6.
  • Primarase ter representación de diferentes concellos, no caso de haber varias solicitudes procedentes dun mesmo concello escollerase unha.
  • Valorarase a idoneidade e calidade dos proxectos, o grao de innovación dos proxectos e o grao de implicación do claustro e da comunidade educativa.
  • Unha vez aplicados os criterios anteriores, darase prioridade aos proxectos centrados en 1º e 2º da ESO.

Modalidade "Terras Sacras (mosteiro e olería)”:

  • Proximidade, primeiro dos centros situados en Maceda e Ribeira Sacra. Despois, e se sobran prazas, centros da cidade de Ourense e do resto dos concellos limítrofes con Xunqueira de Espadanedo.
  • Calidade do proxecto.
  • Implicación do claustro no proxecto.

Modalidade “Memoria da industria, memoria do mar”:

  • Priorízase a participación de centros educativos localizados xeograficamente en lugares onde tradicionalmente se desenvolve  a industria da transformación dos produtos do mar.
  • Grao de intervención no contorno do centro.
  • Presenza e intervención ou sensibilidade do alumnado con NEE
  • Calidade do produto final proposto para a divulgación do patrimonio.

Persoas responsables:

modalidades (a) Mirando polo Camiño e (b) Patrimonio Etnográfico na Ribeira Sacra
Nome: Paz Varela Campos
Departamento: Subdirección Xeral de Conservación e Restauración de BBCC
Teléfono: 881 997 013
Correo electrónico: paz.varela.campos@xunta.gal

modalidade (c) Terras Sacras (mosteiro e olería)
Nome: Mª Eugenia Muñoz Fernández
Teléfono: 988 291001/656473338
Correo electrónico: emunoz@roteiros.org

modalidade (d) Memoria da industria, memoria do mar
Nome: Mariña López Rodríguez
Departamento: Departamento didáctico do Museo ANFACO
Teléfono: 603 540 995
Correo electrónico: marina@anfaco.es

Xustificación

A necesidade deste programa vén dada pola importancia de xerar unha sensibilización en relación co patrimonio, establecendo vínculos cos bens patrimoniais e promovendo procesos para a súa apropiación simbólica e consecuentemente, a súa protección.

Ademais, responde  á necesidade emerxente de aproveitar a potencialidade do patrimonio como recurso educativo transversal.

Obxectivo xeral

O obxectivo xeral é que a comunidade educativa coñeza o patrimonio da súa contorna inmediata desde unha visión integradora e vinculada ao territorio e que, de xeito participativo, contribúa á súa conservación e difusión e idee estratexias de recoñecemento público e promoción dos seus recursos.

Ao mesmo tempo, constitúe unha estratexia contextualizada para a valorización e preservación deste patrimonio a longo prazo e, polo tanto, de desenvolvemento sustentable.

Modalidade “Mirando polo Camiño”

Preténdese traballar co alumnado de maneira contextualizada sobre o patrimonio cultural, literario e lingüístico vinculado ao tramo do Camiño de Santiago no que o centro educativo está emprazado. Este programa está destinado a centros que se encontren en concellos emprazados nalgún dos tramos galegos do Camiño de Santiago oficialmente recoñecidos (Camiño Francés, Camiño Primitivo, Camiño do Norte, Camiño Inglés, Camiño Portugués, Ruta da Prata, Camiño de Fisterra, a ruta de inverno e a ruta do mar de Arousa, tamén chamada ruta da Traslatio)

Modalidade “Patrimonio etnográfico na Ribeira Sacra”

Aproveitando a futura declaración da Ribeira Sacra como Ben de Interese Cultural e o impulso da candidatura para a declaración de Patrimonio da Humanidade, preténdese promover entre a comunidade educativa o traballo co patrimonio etnolóxico da comarca dun xeito antropolóxico, identificando aqueles elementos, tanto da arquitectura tradicional (vivendas, construcións para o traballo etc.) como ferramentas de traballo, lendas, tradición oral...que recollen as pegadas de como as xeracións pasadas foron transformando o medio para procurar a súa subsistencia e configurar a paisaxe cultural que hoxe coñecemos como Ribeira Sacra. Preténdese que o alumnado recoñeza o papel da comunidade como actora na configuración da súa contorna non só no pasado, senón tamén no presente e cara ao futuro, e no recoñecemento do seu valor patrimonial.

Modalidade “Terras Sacras (Mosteiro e olería)”

Terras Sacras xoga con dúas palabras que caracterizan a Xunqueira de Espadanedo, a terra, base das nosas arxilas e espazo físico no que o mosteiro asenta o seu dominio económico, cultural e social; e sacra, os mosteiros que se erixen nestas terras sacralizan o territorio e a arxila da nosa olería é a materia prima coa que, segundo a tradición, o Demiúrgo creou a humanidade.

Aproveitando a futura declaración da Ribeira Sacra como Ben de Interese Cultural e o impulso da candidatura para a declaración de Patrimonio da Humanidade, preténdese promover entre a comunidade educativa o traballo cos patrimonios culturais, tanxibles e intanxibles do concello de Xunqueira de Espadanedo, epicentro da Ribeira Sacra.

Se ben o nome de Ribeira Sacra non responde a unha realidade documental, si é claramente unha realidade cultural, pois dende a Alta Idade Media ate a Desamortización de Mendizabal, a Ribeira Sacra é a Tebaida galega (ao redor de 200 pequenos mosteiros na Alta Idade Media). O papel dos cenobios na transformación das paisaxes de Ribeira Sacra é fundamental, pois os mosteiros son os dinamizadores culturais e económicos da Ribeira Sacra. Bieitos e, fundamentalmente, cistercienses impulsarán o cultivo do viñedo que xunto cos soutos de castañas ou as olivas modifican de maneira radical a paisaxe cultural: as terrazas, socalcos nos que enraíza a vide, a oliveira ou castaño son produto, directo ou indirecto, da economía monástica.

A olería é fundamental na Ribeira Sacra, a materia prima, barro xurde das entrañas da terra, e nas mans do oleiro se transforma en contedores imprescindibles para a vida e economía galega. Contedores de aceite, graxa, viño, auga ou leite... dispensadores de comida e bebida: fontes, pratos, cuncas ou simplemente lavabos ou ouriñais, formaron parte indispensable da vida, da cultura ou da economía galega. En torno aos oleiros e as súas creacións, estruturas (fornos, obradoiros, chemineas), cántigas, poemas, tradicións, mitos.... cultura material e inmaterial que en Niñodaguia se pode sentir.

Preténdese que o alumnado recoñeza como no pasado e no presente a comunidade como actora na construción da súa contorna no pasado e tamén para o futuro.

Modalidade “Memoria da industria, memoria do mar”

  • Coñecer a cultura material e inmaterial do mundo do mar:

    • Sensibilización e visibilidade dos bens industrias do seu territorio.

    • Coñecer a función dos homes e das mulleres (na procura da súa valorización ) nos labores desenvolvidos dentro da industria marítimo-pesqueira.

    • Coñecer a historia industrial marítima-pesqueira e da transformación dos produtos do mar para o recoñecemento dun patrimonio singular en Galicia.

    • Incrementar o coñecemento da Galicia industrial, emprendedora e empresarial, longamente esquecido ou mal estudado fronte ao coñecemento da Galicia rural.

  • Poñer en valor o patrimonio local ou comarcal relacionado coa cultura do mar:

    • Valorar o patrimonio industrial marítimo-pesqueiro (material e inmaterial)

    • Valorar os procesos produtivos asociados á transformación dos produtos do mar.

  • Divulgar os coñecementos adquiridos entre a comunidade educativa:

    • Investigar os testemuños materiais (obxectos) ou inmateriais (relatos de vida) vinculados á memoria do traballo e do lugar.

    • Aplicar metodoloxía de carácter interdisciplinar onde convivan as ciencias e as humanidades na aprendizaxe das formas de vida.

    • Implicar a toda a comunidade educativa como factor de cohesión para coñecer mellor a vida do territorio.

    • Promover o coñecemento da historia local como medio para comprender o presente e a configuración de barrios ou localidades.

    • A visibilidade e participación do alumnado NEE.

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Modalidade de “Mirando polo Camiño":

  • Explorar a tradición e a transcendencia do Camiño na súa comarca.
  • Coñecer o percorrido do camiño e a súa transitabilidade.
  • Realizar un catálogo de recursos patrimoniais (históricos, artísticos ou culturais en senso amplo) vinculados ao tramo do camiño sobre o que se traballa.
  • Poñer en valor a figura do Camiño de Santiago como un ben do patrimonio cultural.

Modalidade “Patrimonio etnográfico na Ribeira Sacra”:

  • Comprender o concepto de patrimonio etnolóxico, patrimonio material e patrimonio inmaterial.
  • Recoñecer testemuñas de como as xeracións pasadas foron transformando o medio para aproveitar os recursos naturais da súa contorna e a súa relación coa paisaxe cultural.
  • Aprender a utilizar as entrevistas como método de recopilación de información sobre formas de traballo, ferramentas, técnicas de construción, tradición oral...
  • Aprender a utilizar ferramentas de patrimonialización e protección do patrimonio cultural como o inventario, catálogo, traballos de campos etc.
  • Comprender o papel das comunidades como axentes na configuración da paisaxe da Ribeira Sacra e asumir o seu papel como actores de cara ao futuro.

Modalidade “Terras Sacras (mosteiro e olería)":

  • Implicar o alumnado na sensibilización ante os diferentes patrimonios culturais da Ribeira Sacra, traballando cos bens presentes no concello de Xunqueira.

  • Comprender e aprehender o patrimonio material (mosteiro cisterciense) e inmaterial (olería tradicional de Niñodaguia) de Xunqueira de Espadanedo,

  • Valorar e como consecuencia involucrarse co patrimonio (a súa herdanza, un pasado cheo de futuro que forma parte do seu ADN cultural) e no seu proceso de conservación.

Modalidade “Memoria da industria, memoria do mar”:

  • Coñecer as distintas ramas profesionais xeradas pola industria transformadora do mar (industria alimentaria, gastronómica, científica, empresaria, obreira, profesionais de museos , arquitectos, investigación...).
  • Coñecer os procesos industriais xerados polos  recursos e a obtención de materia prima a onde pertencen.
  • Incrementar a súa curiosidade e coñecemento polo pasado, presente e futuro do seus barrios ou localidades, sentíndose parte activa do seu contorno.
  • Traballar en espazos comúns entre os maiores e as súas experiencias e a xente nova, creando lazos de solidariedade e respecto.
  • Espertar conciencias sobre a igualdade de xénero  a través da historia do traballo das mulleres na salgadura e na conserva.
  • Desenvolver accións amenas e creativas arredor do patrimonio do mar.
  • Desenvolver técnicas de traballo colaborativo con outros sectores do ámbito educativo (profesorado, familias, veciños e profesionais).
  • O grao de colaboración co alumnado NEE

PARA O PROFESORADO

Modalidade "Mirando polo Camiño":

  • Centrar o tratamento do patrimonio cultural desde as perspectivas de protección, conservación e divulgación.
  • Facilitar as ferramentas para que a comunidade educativa recoñeza o patrimonio material e inmaterial relacionado co tramo do Camiño en que se empraza o centro co fin de vincular as persoas co territorio.
  • Introducir o alumnado na terminoloxía do patrimonio cultural: valor cultural, categoría dos bens (BIC, ben catalogado, ben inventariado), protección, conservación, autenticidade ou integridade.
  • Concienciar o alumnado do valor do patrimonio lingüístico, histórico, artístico e cultural que emana do Camiño de Santiago para que elabore propostas de mellora e estratexias de divulgación na súa comarca.

Modalidade “Patrimonio etnográfico na Ribeira Sacra”:

  • Promover o recoñecemento pola comunidade educativa do patrimonio etnolóxico da Ribeira Sacra co fin de vincular as persoas co territorio.
  • Abordar o estudo do patrimonio etnolóxico dende dúas vertentes a material e a inmaterial.
  • Recoñecer testemuñas das formas de adaptación ao medio, dos medios de subsistencia que foron transmitíndose de xeración en xeración, na arquitectura tradicional, na transformación da paisaxe etc.
  • Introducir ao alumnado na terminoloxía do patrimonio cultural: valor cultural, categoría dos bens (BIC, ben catalogado, ben inventariado), protección, conservación, autenticidade ou integridade, Patrimonio da Humanidade.
  • Facilitar actividades para o recoñecemento por parte do alumnado do valor do patrimonio existente na Ribeira Sacra para que elabore propostas de mellora e estratexias de divulgación na súa comarca.

Modalidade “Terras Sacras (mosteiro e olería)”:

  • Involucrarse no proxecto de tal maneira que os distintos patrimonios de Xunqueira se incorporen transversalmente nas diferentes materias formando parte do currículo para ter unha comprensión global tanto do patrimonio como do medio no que se sitúan os bens patrimoniais.

  • Modalidade “Memoria da industria, memoria do mar”:
  • Incentivar a valorización polo patrimonio industrial circundante (material e inmaterial) concienciando do valor da memoria do traballo e da beleza dos restos materias próximos a eles ( dende un edificio ata un obxecto como a lata de conservas) // Incentivar a valorización polo patrimonio industrial (material e inmaterial) concienciando do valor da memoria do traballo e da beleza dos restos materias industriais.
  • Fomentar a realización de proxectos inclusivos que conten coa participación do alumnado NEAE.
  • Favorecer a interpretación da paisaxe industrial e da industria viva do concello.
  • Estimular o coñecemento das fontes históricas e o método histórico. // Promover a aprendizaxe no formal baseada na metodoloxía de indagación do presente e pasado onde os docente suxiren diferentes accións.

  • Espertar vocacións relacionadas coas ciencias sociais e artísticas, ademais doutras científicas vinculadas á seguridade, calidade e innovación no campo alimentario dentro do ámbito mariñeiro.
  • Establecer temas e debates ou liñas de traballo sobre a igualdade de xénero a través da historia do traballo das mulleres na salgadura e na conserva.
  • Establecer temas e debates ou liñas de traballo sobre o emprendemento e empresarios dos seus lugares.
  • Iniciar o alumnado na realización de campañas de divulgación do valor do patrimonio industrial para que elaboren propostas de mellora e divulgación na súa comarca.
  • Fomentar o debate sobre o futuro dos espazos industriais (ex. reciclaxe de usos para a supervivencia).
  • A visibilidade e participación do alumnado NEE.

PARA AS FAMILIAS E COMUNIDADE EDUCATIVA

Modalidade "Mirando polo Camiño”:

  • Difundir o valor do patrimonio cultural existente no contorno territorial do centro como un recurso para o ocio e para mellorar a calidade de vida.
  • Dar a coñecer o valor de ter no concello un tramo do Camiño de Santiago, como un ben protexido do patrimonio cultural.
  • Concienciar sobre o dereito a coñecer e usar o patrimonio cultural e o deber de conservalo e protexelo.

Modalidade “Patrimonio etnográfico na Ribeira Sacra”:

  • Difundir o valor do patrimonio etnolóxico, existente no contorno territorial do centro como un recurso para o ocio e para mellorar a calidade de vida.
  • Dar a coñecer o valor da Ribeira Sacra como un ben protexido do patrimonio cultural.
  • Procurar a sensibilización da comunidade educativa co patrimonio etnolóxico como elemento identitario transmisor duns modos de vida, de traballar e de adaptarse ás peculiares características climáticas e paisaxísticas da Ribeira Sacra.
  • Concienciar sobre o dereito a coñecer e usar o patrimonio cultural e o deber de conservalo e protexelo.

Modalidade “Terras Sacras (mosteiro e olería)”:

Coñecer, apreciar o patrimonio cultural e interiorizar a necesidade da súa protección. Mediante as actividades propostas esperamos concienciar a comunidade educativa sobre os valores do patrimonio (culturais, identitarios, educativos, solidarios, económicos....) e a necesidade de conservalo pois, somos o noso patrimonio.

Modalidade “Memoria da industria, memoria do mar”:

  • Transmitir o coñecemento do mundo do patrimonio mariñeiro entre as distintas xeracións creando vínculos de respecto e solidariedade co noso pasado e cos labores desenvolvidos polos antepasados, sobre todo no caso do labor das mulleres, moito menos recoñecido e valorado.
  • Participar de xeito activo e creación de redes entre toda a comunidade, indispensable para entender a construción da historia e a súa análise, o tecido económico do que forman parte.
  • Difundir o valor do patrimonio industrial  existente no contorno territorial como un recurso para potenciar e dar a coñecer.
  • Concienciar sobre o patrimonio industrial e o deber de conservalo e protexelo.

Metodoloxía recomendada

Procurarase que a metodoloxía de traballo sexa activa, que fomente a aprendizaxe cooperativa e a participación social. Para logralo, o docente actuará como facilitador da actividade dirixíndoa cara á consecución dos obxectivos propostos.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar. Cada modalidade dará indicacións precisas sobre as fases de desenvolvemento do traballo:

Actividades e recursos

Ao comezo do curso crearase un blog na plataforma de blogs da Xunta de Galicia no que deben participar todos os centros seleccionados e no que deberán visualizarse as actividades que organicen para o desenvolvemento do programa.

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

No terceiro trimestre, o alumnado e profesorado das modalidades Mirando polo Camiño e Patrimonio etnográfico da Ribeira Sacra deseñarán un póster dixital sobre o desenvolvemento dos seus proxectos que servirán de material para facer unha exposición sobre o programa “Educación Patrimonial” no Museo das Peregrinacións de Santiago de Compostela. Ábrese a posibilidade de participar nesta exposición aos participantes das outras modalidades do programa. Estudarase a posibilidade de facer coincidir a exposición coa celebración das III xornadas sobre educación patrimonial. A exposición pode acoller ademais outros materiais desenvolvidos polo participantes como audiovisuais.

  • Formación para o profesorado:

Haberá unha actividade formativa para docentes (8 horas) Asistencia: non obrigatoria. As datas están por determinar. A actividade consistirá nunhas xornadas sobre educación patrimonial.

Modalidades “Mirando polo Camiño” e “Patrimonio etnográfico na Ribeira Sacra”: haberá unha xuntanza de orientación para coordinadores/as dos centros seleccionados para cada unha das modalidades. As datas aínda están por determinar, pero terá lugar no primeiro trimestre do curso.

Modalidade “Memoria da industria, memoria do mar": ofrécese un curso de formación inicial en novembro (8 h), que se organizará ao longo dunha xornada de sábado ou dúas xornadas de tarde (ben no CFR de Vigo, ben no Museo de ANFACO).

Modalidade Terras Sacras (mosteiro e olería): aportaranse materiais e poderanse impartir seminarios conxuntos cos distintos colexios e docentes participantes.

  • Actividades para o alumnado:

Posibilidade de optar a participar no XI Foro Juvenil de Patrimonio Mundial representando á Comunidade Autónoma de Galicia (alumnado entre 13 e 15 anos).

Modalidade “Mirando polo Camiño”: ofrecerase unha charla para cada un dos centros participantes sobre a práctica diaria da conservación do patrimonio cultural, nos campos da arqueoloxía, da arquitectura ou da restauración, impartida por un técnico que tivera dirixido algunha intervención nalgún ben da zona; estas actividades poderán desenvolverse na aula ou sobre o terreo.

Modalidade “Patrimonio etnográfico na Ribeira Sacra”: actividades sobre o terreo ou no centro con cada un dos centros participantes, a elección entre un itinerario pola Ribeira Sacra ou un xogo didáctico.

Modalidade “Terras Sacras (mosteiro e olería)”: o desenvolvemento de actividades no mosteiro e olería, concentrarase en marzo, abril, maio e xuño:

Embarrados: actividade interactiva co barro dirixida por oleiros e visita didáctica ao museo-taller de olería. Os/as escolares comprenderán o sentido e uso das formas tradicionais, o proceso de elaboración da olería, e finalmente, eles mesmos, realizarán unha pequena peza de olería tradicional no torno.

Os sete selos de Frei Bernardo: Probas en base a desafíos históricos (resolver enigmas a partir da documentación do mosteiro, iconografía, arquitectura...) Cada desafío, proba superada, permitirá romper un novo selo que conducirá a seguinte proba. A documentación do Mosteiro (Libro de Obras, inscrición de consagración) xunto coa arquitectura (capiteis historiados, temática do retablo…) ou a arqueoloxía, e dicir, os “materiais” que os/as historiadores/as utilizamos para elaborar a historia, serán o retos a superar. Para poder superar cada unha das probas, e desvelar os segredos que agocha o vello cenobio, será importante un bo manexo das fontes históricas xunto co coñecemento histórico-cultural, a intuición, a capacidade de relacionar e o traballo en equipo.

Presentase coma un xogo de “escape” no que o mosteiro se converte nun espazo a descubrir nun tempo limitado.

Visitas didácticas adaptadas ás distintas idades. Para cada grupo adaptarase o discurso e os contidos ao curso, de tal maneira que podan comprender, de maneira sinxela, tanto o mosteiro coma a olería tradicional.

Modalidade “Memoria da industria, memoria do mar": ofrécese:

  • Faladoiros con profesionais do mundo mar-industria: empresarios, científicos, investigadores-historiadores, traballadoras, ex traballadoras, enxeñeiro, arquitectos, chef.
  • Verase a posibilidade de ofertar obradoiros gastronómicos en torno a produtos do mar: propiedades alimenticias, orixe dos produtos e da súa transformación, elaboración dos produtos, receitas.
  • Actividades didácticas en torno á transformación dos produtos do mar.

O programa ofrece asesoramento para realizar a catalogación do patrimonio industrial, mapas e localización dos elementos industriais.

  • Material didáctico:

Proporcionarase material didáctico especificamente elaborado para as modalidades “Mirando polo Camiño”, "Memoria da industria, memoria do mar" (http://www.museoconserva.es/node/9) e “Terras Sacras (mosteiro e olería)”

  • Saídas e visitas guiadas:

Os centros deben dispoñer dun presuposto para os desprazamentos.

“Mirando polo Camiño”: s charlas impartidas por técnicos sobre algún ben patrimonial da zona na que se tivera intervido, poden facerse in situ polo que poden supoñer algún desprazamento.
“Patrimonio etnográfico na Ribeira Sacra”: as actividades poden desenvolverse sobre o terreo, polo que pode haber desprazamentos a lugares da contorna.
Terras Sacras (mosteiro e olería)”: visitas didácticas.
"Memoria da industria, memoria do mar": visitas guiadas ao museo ANFACO ou a outros, centro de interpretación na Illa de Arousa, centro tecnolóxico de ANFACO-CECOPESCA de Vigo, roteiros polo patrimonio industrial, visitas a industria viva, centros de investigación, etc. Roteiros polo pasado industrial do seu territorio. O programa ofrece a visita guiada, pero non cobre os gastos de desprazamento do alumnado. Evento final: exhibición dos produtos finais (de tipo material e inmaterial) que recollan o froito do seu traballo.

  • Concursos:os centros que participen en calquera das modalidades do programa poderán presentar, voluntariamente, un candidato (alumnado entre 13 e 15 anos) para representar a Galicia no “X Foro Juvenil de Patrimonio Mundial”. Establecerase algún concurso ou proceso de selección, aínda por determinar, para facer a selección.

    Na modalidade “Terras Sacras (mosteiro e olería) estudarase a posibilidade de facer un concurso entre os distintos colexios participantes

           https://santamariadexunqueiraespadanedo.wordpress.com/

           Facebook:Mosteiro cisterciense santamaria de xunqueira de espadanedo,Museo-taller olería Niñodaguia

Produto final

Modalidade “Mirando polo Camiño”: elaboración dun proxecto aberto e libre (audiovisual, blog, web...) que teña como finalidade a divulgación do patrimonio e dos valores culturais relacionados co Camiño de Santiago. Valorarase aqueles que supoñan unha intervención sociocomunitaria: participación na organización de roteiros, de labores de limpeza e coidado, creación de comunidades virtuais de concienciación,… que contribúan á concienciación da comunidade. Valorarase positivamente a posibilidade de realizar proxectos con centros doutros puntos do Camiño (galegos, españois, europeos)

Modalidade “Patrimonio etnolóxico na Ribeira Sacra”: elaboración dun proxecto aberto e libre (audiovisual, blog, web...) que teña como finalidade promover a paisaxe cultural Ribeira Sacra como testemuña das formas de vida e de subsistencia das distintas xeracións ao longo do tempo. Valorarase a elaboración dun catálogo de arquitectura tradicional do concello no que se empraza o centro no que se recollan o patrimonio material (construcións tradicionais) e o patrimonio inmaterial (técnicas de construción, usos, lendas, oficios...).

Modalidade “Terras Sacras (mosteiro e olería)”

Dúas posibilidades: elaboración dun álbum ilustrado no que a partir de imaxes reais (fotografías) combinadas con debuxos, se conte unha historia vinculada co mosteiro ou coa olería. Esta historia debe permitir que outros escolares comprendan ben o mosteiro (vida, sentido) ben a olería tradicional.

Ou unha pequena curtametraxe (debuxos animados, plastilina –barro-, película tradicional) para contarnos unha historia ou sobre o mosteiro ou sobre a olería.

Modalidade “Memoria da industria, memoria do mar": aberto, incluíndo os posibles usos do propio patrimonio industrial circundante.

  • Suxerimos a visibilidade do alumnado NEE e unha aposta clara pola creatividade en forma plástica e audiovisual, non só documental, que teña como finalidade a divulgación do patrimonio industrial e dos valores culturais.

  • Valorarase que supoñan unha intervención sociocomunitaria: participación na organización de roteiros, de labores de valorización, creación de comunidades virtuais de concienciación… que contribúan á concienciación da comunidade.

  • Terase en conta na avaliación: a sensibilidade alcanzada cara o patrimonio industrial, o grao de debate alcanzado para os posibles usos dos espazos industrias abandonados, calidade das enquisas de historia oral e da calidade na presentación e catalogación dos resultados (claridade, orde, facilidade de consulta posterior) para facilitar a integración dos datos de todos os centros, participación e visibilidade do alumnado NEE e o grao de creatividade do produto final.

Criterios de avaliación da memoria final

Criterios xerais do Plan Proxecta

1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e crea entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

Criterios específicos

4.Claridade no concepto de patrimonio cultural e impacto do debate.

5. Interdisciplinariedade e innovación na utilización dos recursos.

6. Calidade dos produtos elaborados.