Voluntariado miúdo: Móvete!
Ven, 09/09/2016 - 14:42

Ficha técnica

Proxecta

Institución:

  • Conselllería de Política Social
    • Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado

Ámbito: voluntariado / solidariedade
Definición: promoción da adquisición de competencias a través de proxectos de acción voluntaria que permitan fortalecer a educación en valores solidarios dende realidades concretas adaptadas ás idades do alumnado
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: infantil e primaria
Límite de centros participantes: 6

Criterios de selección:

1. Centros participantes na fase experimental
2. Idoneidade e calidade do proxecto
3. Grao de implicación do claustro
4. Grao de implicación da comunidade educativa

Persoas responsables:

Nomes: Pilar Martínez Sánchez
Departamento: Xefatura de Servizo de Voluntariado e Participación
Teléfono: 981 957 916
Correo electrónico: pilar.martinez.sanchez @xunta.gal

Xustificación

Os proxectos de acción voluntaria de cada centro educativo son instrumentos de gran potencial para poder abordar necesidades moi diversas latentes no seu entorno.  Sempre dende a premisa de constituír actuacións asumibles e adaptadas ao alumnado de educación primaria nos seus diferentes ciclos. Deste xeito a valorización do rural, a protección de animais ou a solidaridade coas necesidades básicas do noso entorno poden ser  escenarios onde dar resposta a diversas necesidades sociais, sempre adecuando a dinámica de traballo e actuacións ás características do alumnado.

Obxectivo xeral

"Voluntariado miúdo: Móvete!"  é un programa que pretende promover os valores da cultura solidaria e a adquisición de  diversas competencias fundamentais para o alumnado, a través de proxectos de acción voluntaria cun impacto directo no seu entorno de actuación  e na dinámica educativa do centro promovendo unha cultura colaborativa no eido da solidaridade e o voluntariado que implique a toda a comunidade educativa, e que estea adaptado nas diferentes actuacións ao ciclo educativo do alumnado de educación primaria.

Dende o proxecto de Voluntariado miúdo: Móvete! dáselle gran importancia ao traballo de adquisición de competencias clave, xa que é o mecanismo para a formación integral do alumnado nos valores cívicos e solidarios pretendidos. Deste xeito, existe unha serie de destrezas que o alumnado debe de impulsar de xeito inherente á natureza dos proxectos deseñados. As competencias sociais e cívicas son a base do espírito dos proxectos solidarios que implementan nos seus centros dende a diagnose da realidade, os obxectivos e o impacto transformador pretendido, etc.. Ademais, ao impulsar estratexias de “metaparticipación” (J.Trilla e A. Novella) no alumnado, isto permite impulsar a competencia en sentido de iniciativa e espírito emprendedor. (sempre adecuado ao nivel da educación primaria)

O resto de competencias están en función das características de cada proxecto e das interconexións que co curriculo efectúe o profesorado implicado. Pero, en gran cantidade de proxectos se aborda de xeito profundo o traballo na competencia dixital (elaboración e manexo de blogs, redes sociais etc.), competencia en comunicación lingüística (procesos  de comunicación na comunidade educativa do proxecto, entidade do entorno, ou na Rede de Centros...), Competencia en sentido da iniciativa e expresións culturais (elaborando produtos culturais diversos que interconectan na súa intencionalidade ou mensaxe co sentido solidario dos proxectos impulsados nos centros. Neste senso a música ten un papel fundamental como vehículo de formación en valores e dinamizador do programa. Canción “Móvete”).

O resto de competencias tamén aparecen en ocasións nalgún proxecto vinculado ao profesorado que está implicado e que xenera as conexións pertinentes no seu currículo.

A educación en valores é o eixe central do programa, xa que ao iniciar este traballo solidario dende a educación primaria pretendemos que se asenten so valores da cultura solidaria, e que permita engarzar cos diferentes programas solidarios da Dirección Xeral, xerando un itinerario formativo progresivo. Por outra banda, esta educación en valores vai a estar moi ligada á liña temática dende o onde se impulsen os proxectos. Así, a educación ambiental, educación para a paz e a non violencia, a tolerancia e a xustiza –social-, solidaridade como valor transversal a todos os proxectos, protección dos animais, solidaridade con colectivos de especial vulnerabilidade ....

Os proxectos deben de contemplar accións de acción directa nun ámbito concreto, adaptadas ao ciclo educativo da educación primaria na que se desenvolva, e que permitan a educación en valores solidarios.

Palabras clave

Solidaridade, voluntariado, empoderamento, participación, compromiso social,  transformación da realidade, traballo en rede, impacto no entorno, móvete, compromiso miúdo

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

  • Promover o  desenvolvemento efectivo da educación en valores en torno a accion voluntaria e solidaria.
  • Facilitar o  desenvolvemento eficaz entre o alumnado das competencias clave.
  • Promover no alumnado vivencias solidarias achegadas aos seus contextos máis próximo adecuadas ao seu ciclo educativo.
  • Facilitar o empoderamento do alumnado na toma de decisións dos seus proxectos solidarios cun impacto directo no entorno.

PARA O PROFESORADO

  • Promover no profesorado que actúe como axente facilitador dos procesos de aprendizaxe e de participación activa do alumnado nos proxectos solidarios emprendidos.
  • Dotar ao profesorado de mecanismos para facilitar o achegamento do alumnado ao voluntariado e a solidaridade dun xeito ilusionante e motivador.
  • Promover a comunicación e intercambio entre o profesorado sobre os seus proxectos para facilitar a aprendizaxe colaborativa.

PARA A COMUNIDADE EDUCATIVA

  • Implicar os axentes da comunidade educativa (profesorado, alumnado, familias e institucións do contorno) no desenvolvemento de valores e competencias dentro e fóra do centro.
  • Vincular á comunidade educativa e a entidades  do entorno mais próximo do centro no desenvolvemento dos proxectos máis vinculados aos territorios de referencia. 

Metodoloxía recomendada

A modo de recomendación e para facilitar o proceso de consecución dos obxectivos do programa, a metodoloxía empregada debe de ter as seguintes características:

  • Metodoloxía participativa e activa na que o alumnado asuma o papel protagonista nas diferentes fases do proceso.
  • O profesorado é un axente facilitador do proceso de aprendizaxe.
  • Os proxectos deben de ter unha intencionalidade de transformar unha realidade concreta a través do voluntariado e a solidaridade (metodoloxía transformadora).
  • Promover a educación en valores dunha forma clara nas diferentes actuacións do proxecto.
  • Promover a implicación de diversos axentes da comunidade educativa e departamentos para fomentar o traballo colaborativo.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar.

Actividades e recursos

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

  • Apoio ao profesorado: todos os centros participantes terán unha asistencia presencial e telefónica para o asesoramento e no desempeño dos seus proxectos solidarios e para facilitar a consecución dos obxectivos e reforzar o rol facilitador do profesorado
  • Actividades complementarias (no centro): para o alumnado.
    • Ofrécese aos centros un obradoiro de carácter motivacional que permita dirixir axeitadamente o proxecto ao centro dentro do ámbito temático elixido, e que permita o traballo en valores e contidos solidarios.
  • Actividades extraescolares (visitas, saídas): ofrecerase dúas actividades fóra do centro:
    • Encontro de alumnado para compartir experiencias solidarias.
    • Xornada lúdica final en Albergue da Xunta.
  • Webs de referencia:

Criterios de avaliación da memoria final

1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e crea entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

Criterios específicos

4. Implicación do alumnado no deseño, execución, avaliación e comunicación dos proxectos solidarios (adecuado ao ciclo educativo do alumnado).

5. Integración de estruturas organizativas solidarias nas dinámicas dos centros.

6. Grao de transformación dos proxectos solidarios de cada centro educativo no seu contorno.