Educación en valores e cidadanía global
Mér, 31/08/2016 - 11:25

Ficha técnica

Proxecta

Institución:

  • Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional.
    • Dirección Xeral de Educación, Formación Profesional e Innovación Educativa
  • UNICEF Comité Galicia

Ámbito: dereitos de infancia
Definición: promover o coñecemento e defensa dos dereitos da infancia e do exercicio da cidadanía global e responsable
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: primaria, ESO e bacharelato
Límite de centros participantes: 15

Criterios de selección:

1. Calidade do proxecto
2. Experiencia en actividades de educación para o desenvolvemento

Persoas responsables:

Nomes: Marta Andrade Blanco
Departamento: UNICEF Comité Galicia
Teléfono: 913 788 604
Correo electrónico: mandrade@unicef.es

Xustificación

Nos nosos centros educativos, os dereitos de nenos e nenas coñécense ou vívense? Ten sentido que sexan algo máis ca un contido curricular? Para vivilos hai que coñecelos, ver o seu valor como elemento vehicular e desenvolvelos nos elementos organizativos do centro para facer coherentes esas dúas dimensións. Esta misión debería implicar a toda a comunidade educativa, un colectivo dinámico, heteroxéneo e de motivacións diversas.

A Convención sobre os dereitos do neno de Nacións Unidas (CDN) de 1989 é o tratado de dereitos humanos máis amplamente ratificado da historia e é o que afecta en primeiro lugar aos nosos estudantes ata que cumpren dezaoito anos e do que poden sentirse máis protagonistas. A perspectiva de dereito e responsabilidade xunto coa de cidadanía global preséntanos un potente instrumento que pode contribuír a unha transformación da educación á altura dos compromisos que nos puxemos como sociedade.

Educación en dereitos pretende ser unha ferramenta para axudar os centros educativos que queiran percorrer este camiño, que queiran facer da cidadanía responsable un aceno de identidade e incorporar a CDN en todos os ámbitos escolares coa implicación da comunidade educativa no seu conxunto.

Obxectivo xeral

O programa ten como obxectivo promover o coñecemento e a defensa dos dereitos da infancia e o exercicio da cidadanía global e responsable nos centros educativos de Galicia. Para isto, propón nunha primeira fase iniciar un proceso de diagnóstico inicial en grupo, favorecendo a reflexión sobre as políticas e prácticas do centro en relación cos dereitos da infancia. Unha vez realizada esta autoavaliación proponse aos centros a elaboración dun Plan de Acción en resposta aos resultado obtidos, co obxectivo de axudar a integrar os dereitos da infancia no centro educativo.

Os obxectivos xerais do programa son os seguintes:

  • Promover a participación activa do alumnado para coñecer como integrar os dereitos da infancia na realidade do centro educativo. Isto farase a través dunha autoavaliación na que se tratan os seguintes aspectos: coñecemento sobre a Convención sobre os Dereitos do Neno, protección, clima escolar e participación.
  • Integrar os dereitos da infancia como principios éticos e normas universais de conduta, para transformar a realidade do centro educativo. Isto farase a través dunha autoavaliación na que se tratan os seguintes aspectos: coñecemento sobre a Convención sobre os Dereitos do Neno, protección, clima escolar e participación. Despois disto, proponse a elaboración dun plan de acción.
  • Promover a participación de toda a comunidade educativa, incluíndo as familias e o persoal non docente, no diagnóstico e compromiso coas propostas de mellora ao redor dos dereitos da infancia. Isto farase a través dunha autoavaliación na que se tratan os seguintes aspectos: coñecemento sobre a Convención sobre os Dereitos do Neno, protección, clima escolar e participación.

Palabras clave

Cidadanía democrática. Dereitos da infancia. Educación cívica e constitucional. Educación para a paz. Igualdade. Respecto. Solidariedade. Xustiza

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

  • Mellorar o coñecemento sobre dereitos da infancia e a súa integración na realidade do centro educativo.
  • Adquirir  competencias relacionadas coa solidariedade e a cidadanía global.

PARA O PROFESORADO

  • Incentivar o coñecemento da Convención sobre os Dereitos do Neno a través da integración dos dereitos da infancia como principios éticos e normas universais de conduta, a fin de transformar a realidade do centro educativo.

PARA A COMUNIDADE EDUCATIVA

  • Involucrarse na realidade do centro educativo a través do coñecemento e promoción dos dereitos da infancia.
  • Implicar a toda a comunidade educativa no análises da realidade escolar en relación aos dereitos da infancia.

Metodoloxía recomendada

Proponse:

  • Realización da autoavaliación e do diagnóstico para analizar o compromiso cos dereitos da infancia no centro educativo. Realizarase a través da web www.enredate.org. Para iso cóntase cunha guía metodolóxica na que se explica como realizar a dita autoavaliación por grupos de traballo: grupo 1: equipo directivo; grupo 2: profesorado; grupo 3: alumnado; grupo 4: familias; grupo 5: persoal non docente. A autoavaliación realizarase a través de cuestionarios contemplando os seguintes aspectos a analizar: Coñecemento sobre dereitos de infancia, clima escolar, protección e participación infantil.
  • Elaboración do Plan de Acción como resultado das conclusións extraidas da autoavaliación. Dela resulta un documento diagnóstico final no que se recollen as principais conclusións sobre en que ten que incidir o centro para mellorar os resultados obtidos.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar.

  • 1º trimestre: realización da autoavaliación (por parte do alumnado e do profesorado)
  • 2º Trimestre: elaboración do plan de acción
  • 3º Trimestre: revisión do plan de acción e realización do produto final (vídeo)

Actividades e recursos

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

  • Formación do profesorado: existe formación en rede dispoñible para os docentes participantes na acción, promovida por UNICEF Comité Español e pola UNED. Esta formación é gratuíta e ofrece o recoñecemento oficial de 72 horas de formación permanente.
    Vai haber 2 edicións deste curso: en outubro de 2018 e en marzo de 2019. Para a 13ª edición (marzo de 2019) o prazo de inscrición remata o próximo 18 de febreiro.
    Homologado polo Ministerio de Educación.
    Máis información sobre o curso: https://www.unicef.es/educa/educación-derechos/curso-formación-profesorado
  • Apoio ao profesorado: telefónico ou presencial para favorecer a sensibilización e información inicial ao profesorado cando se precise, para inicio de traballo na aula.
  • Recoñecemento: UNICEF Comité Español concederá un recoñecemento propio aos centros participantes no proxecto.
  • Material didáctico: o programa ofrece material en papel e en formato electrónico:
    • Formato papel e electrónico
    • Guía de autoavaliación
    • Cuestionarios para cada un dos grupos: equipo directivo, titores, alumnado, familias e resto de persoal docente
    • Guía de integración curricular dos dereitos da infancia
  • Webs de referencia:
  • Outras webs de interese:

Produto final

  • Como produto final, o alumnado deberá realizar un vídeo sobre as súas conclusións do proceso de autoavaliación onde comuniquen as súas propostas de mellora.
  • Pola súa banda, o profesorado deberá elaborar o Plan de Acción.

Criterios de avaliación da memoria final

Criterios xerais do Plan Proxecta

1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e crea entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

Criterios específicos

4. Elaboración completa da autoavaliación.

5. Calidade da elaboración do plan de acción.

6. Participación do alumnado no proceso de traballo.