Libro do Mes

Febreiro 2021

Virtudes (e misterios)
de
Xesús Fraga   

    Mesturando xéneros como a novela, a crónica ou o diario, o autor conta a emigración desde o lado dos retornados, a partir das vidas vividas e non vividas protagonizadas por tantas mulleres galegas que, levadas pola  adversidade, rematan percorrendo o mundo á procura dun futuro  mellor. Historia que  tamén  reflicte a realidade da segunda metade do século XX e as peripecias dun neto abraiado e  dunha  avoa poderosa.
    O zapateiro betanceiro Marcelino, mediado o século XX, seducido polas novas que chegan de Venezuela, cruza o Atlántico coa ilusión de regresar en pouco tempo transformado nun indiano como os seus compatriotas os irmáns García Naveira. Mais, tras varios anos, non só non envía os cartos prometidos á súa casa, senón que el mesmo desaparece, o que obrigará á súa cónxuxe Virtudes a emprender a súa propia emigración cara a Inglaterra...

    (…)-Ai, Marcelino, pero non te das conta de que tres fillas deixas aquí?
    Non foi a única persoa nin a única razón en contra da súa marcha. Houbo quen consideraba que o seu carácter non se axeitaba aos rigores que demandaría o cambio de vida. É certo que se trataba dun artesán esforzado e habelencioso, pero carecía de astucia para os negocios, o único xeito de enriquecerse, por moito que lle asegurasen que en Venezuela a prosperidade era cousa feita . Así llo explicou é probable que con menor crueza o seu amigo mestre e patrón. O señor Pintor, a quen acudiu en busca de consello, ou quizás máis ben, na procura dun préstamo para a pasaxe.
    -A este alá cómeno vivo- seica foi o seu vaticinio en canto saíu do obradoiro.
    (…) Se en Venezuela había oportunidades, por poucas que fosen, sempre serían máis que en Betanzos. As fillas podían quedar temporalmente ao coidado da súa avoa e, unha vez estabilizados, reunir a familia. Entrementres, insistía, teríanse o un ao outro. El respondeu cun non tallante e un argumento tan contundente como taxativo: 
    -Este non é país para mulleres.
    De ter cruzado o Atlántico e ficar en Venezuela, a nosa historia sería ben distinta. (…) Un dos días nos que se presentou no restaurante Os Arcos como camareira de reforzo, unha compañeira faloulle de que no hostal contiguo acababa de se hospedar un sacerdote que viña dunha misión nalgunha das zonas selváticas de Venezuela. A avoa pediu velo e expúxolle o dilema que a agoniaba (…) O que o misioneiro lle quixo facer ver era que si en case cinco anos o home non mandara cartos, non quería volver e non quería que fose ela para alá, sería porque tiña outra familia. (…) Agora a marcha do home tamén a empuxaba a ela a emigrar, xusto na dirección contraria: el en Caracas, ela en Londres, as fillas en Betanzos, confiadas á nai. Mesmo despois de todos os intentos previos, a avoa escribiulle unha carta final, na que lle anunciaba a mudanza e o convidaba, de novo, a reunirse con ela, desta vez en Inglaterra. Non recibiu resposta. Pero o plan de traballar por reunir de novo a familia ficoulle no maxín. Xa non tiña home, pero si tres fillas. E cando Isabel, a maior, fixo os dezaoito, chamouna a Londres canda ela. (…)
    -Avoa, é certo que teño que irme? Que fago?
    -Tes que obedecer á túa nai. Se ela di que tes que ir con ela a traballar para axudar a familia, ela sabe o que é o mellor.
    E deste xeito iniciou a viaxe que habería de cambiar, para sempre, a súa vida. (…) Un ano despois de viviren separadas en Londres, nai e filla atopábanse de novo baixo o mesmo teito.
    En Bramham Gardens miña nai tivo, por primeira vez, un cuarto de seu. Un espazo propio, sen ter que compartilo con irmás ou avoas, moito menos coa aragonesa Lidia, da que vencidos os atrancos iniciais se despedira non como amiga, pero si como compañeira. Tamén estaba no basement, co cal a luz era escasa, en todo caso, menos da que recibían nos andares superiores as estancias das enfermeiras, cos seus armarios ateigados de roupa moderna. Aínda así, era un reduto íntimo, un espazo no que cultivar a imaxinación e, sobre todo, a súa aprendizaxe...

Se premes aquí tes unha entrevista co autor.

 

Xaneiro 2021

Las huellas del silencio
de
John Boyne

    Na Irlanda de 1970,  Odran, con dezasete anos e impulsado pola gran relixiosidade da súa nai, decide ordenarse sacerdote, aínda que nunca sentise gran devoción. Catro décadas despois, a pedofilia dalgúns dos seus compañeiros sacerdotes e o feito de que moitos dos mozos fregueses que coñece sexan vítimas, fan que perda a fe e pregúntese por que pasou isto e como non o soubo ver antes. Motivado por un evento familiar que fai que volva a vista atrás, Odran terá que enfrontarse ao seu pasado na igrexa e contar todo o que sabe, aínda que iso implique demostrar que ás veces preferiu mirar para outro lado.

   Novela que, evitando sordideces innecesarias, de xeito sutil e desde unha posición neutral, deixando que os sucesos falen por si mesmos, aborda un tema de actualidade que afecta á igrexa católica poñendo en evidencia a inxustiza, a impunidade, os abusos de poder e os perigos da submisión malentendida.

(…) Bebió un poco más, dando un trago más largo que antes, y cerró los ojos unos instantes, saboreando.
-Miles Donlan- dijo segundos después.
Mi mirada bajó al suelo. Ésa era la conversación que yo me había temido.
-Miles Donlan- repetí en voz baja.
-Has leído los periódicos, supongo. Habrás visto las noticias.
-Sí, eminencia.
-Seis años -dijo silbando entre dientes-. ¿Crees que sobrevivirá?
-No es un hombre joven -respondí-. Y dicen que los presos pueden ser muy duros con… -Tenía la palabra en la  boca, por supuesto, pero no pude pronunciarla.
-A ti nunca te había llegado ningún rumor, ¿verdad que no, Odran?
Tragué saliva. Por supuesto que me habían llegado rumores. El padre Donlan y yo habíamos trabajado codo con codo en Terenure durante años. Nunca me había caído bien, para ser honesto; era un tipo amargo y hablaba de los chavales como si le fascinaran y le asquearan al mismo tiempo. Pero sí, me habían llegado rumores.
-No lo conocía muy bien- dije evitando la pregunta.
-No lo conocías muy bien -repitió él con voz queda y me miró fijamente hasta que no tuve más remedio que apartar los ojos-. Pero si hubieras oído algún rumor, Odran, o si te llegaran rumores de cualquier otra persona, dime, ¿qué harías?
(…) -Te seré honesto, Jim -dije- No sé qué haría o a quién se lo contaría o cuándo diría una palabra sobre eso. Tendría que juzgarlo en el momento.
-Me lo contarías a mí, eso es lo que harías -dijo en tono agresivo-. Y no se lo contarías a nadie más. Los periódicos nos la tienen jurada, te das cuenta, ¿verdad? Hemos perdido el control. Y debemos recuperarlo. Debemos hacer entrar en vereda a los medios.  -Lanzó una mirada en dirección al armario de las bebidas y a la efigie del arzobispo McQuaid-. ¿Crees que él habría tenido que aguantar tonterías como éstas? -me preguntó-. Habría hecho cerrar las imprentas de los periódicos. Se habría quedado con el usufructo de Montrose y los habría expulsado a todos...

Decembro 2020

Berta Mir detective. O caso do papagaio que falaba de máis
de
Jordi Sierra i Fabra 

      Berta  Mir, unha moza de 18 anos que vive en Barcelona coa súa avoa e o seu pai (ao que está moi unida desde que a súa nai os abandonou), rematou o bacharelato e, a pesar do seu alto coeficiente intelectual, non continúa estudando porque está indecisa e porque o seu pai sofre un grave accidente que o deixa inmobilizado. Berta investigando o accidente descobre que quixeron asasinar ao seu pai. É así como suple a Cristóbal (o pai que se comunica con ela debuxando palabras na palma da súa man) e convértese en detective, facéndose pasar por un axudante da axencia de detectives.
    Unha anciá contrata a Berta para que busque ao seu papagaio, un animal exótico en vías de extinción que vale unha fortuna. A investigación complicarase enredándose cunha rede mafiosa de tráfico de animais, un asasinato, unha misteriosa desaparición e o descubrimento das miserias e segredos dunha podente familia industrial barcelonesa. Con este caso, unido ao enfrontamento coas realidades cotiás, os desenganos amorosos e o primeiro concerto do seu grupo de rock, Berta abandona a adolescencia e madura descubríndose a si mesma.

    A semana non era moi boa. Os teléfonos non soaban. Nin un cliente no despacho. Ningún caso. Só ía unhas horas, normalmente polas mañás, pero algúns días, como ese, unha especie de silenciosa soidade ía invadíndome pouco a pouco. As paredes oprimíanme. Descolguei un par de veces o auricular do teléfono fixo para comprobar se había liña. Asomeime outro par de veces ao exterior para ver se o mundo seguía funcionando. Temín acabar falando soa. Home, a papá tampouco lle sobraba o traballo, adoitaba dicirmo cando as cousas ían mal, pero ata onde recordo, sempre ou case sempre facía algo. Quizais el sabía atraer clientes e problemas.
    Levaba dous días e toda a fin de semana dedicada a repasar os arquivos de meu pai, estudar os seus casos, pequenos e grandes, determinar os seus métodos, ver de que forma enfocaba a súa rutina, seguir a alguén ou conseguir información dalgunhas persoas que podían axudalo nunha investigación. Por un lado, confirmaba o que xa sabía: que ser detective non era moi complicado se a cousa se limitaba a seguir os pasos de alguén e redactar un informe. Por outro, tiña que admitir que a habilidade de papá para  resolver determinados asuntos era notable. Investigar si requiría un talento especial, que el posuía, e eu trataba de saber se o herdara. Ata ese momento non o fixera mal, aínda que tampouco podía afirmarse que fose unha experta. O xeito en que resolvín o caso do falso accidente de meu pai quizais se debeu á sorte. Iso tocábame confirmalo.
    Pero para iso necesitaba traballar.
    Probarme a min mesma.
    Mirei a hora e rosmei amolada. Outra mañá perdida. Desde o día en que, temerariamente, decidín ocuparme da axencia, lera máis da metade do arquivo. De súpeto sentinme farta de tanta xerga legalista. O día era bonito, lucía o sol. Non merecía a pena perdelo nunha oficina baleira e silenciosa, aínda que do outro lado da xanela  non chovesen os euros para encher a neveira e pagar os coidados de papá.
    Recollín o casco, a cazadora, as chaves, e, cunha oculta carga de frustración, dispúxenme a liscar.
    Cheguei a porta.
    E xusto nese instante soou o teléfono.

    Vaia por Deus… -pestanexei impresionada polo azar.
    Regresei á mesa, deixei o casco enriba e contestei mentres cruzaba os dedos. Necesitaba ocuparme en algo , nun caso, por simple que fose. En algo que, ademais,  me proporcionase un cheque e, de paso, a confianza que seguía necesitando para seguir adiante agora que papá era case un vexetal.
    -Axencia Mir, dígame?
    -Berta, son eu. Pechei os ollos.
    Semelloume unha burla.
    “Eu” era Ramiro Crussat, o “novo” home de miña nai.
    Estiven a piques de colgarlle.
    -Que quere? -preguntei coa voz case tan tensa como estaba o meu corpo.
    -Non quería chamarte á casa e… tes o móbil apagado, así que…
    Saquei o móbil do peto da chaqueta e examineino. Tiña razón: estaba apagado. Sempre andaba despistada con el. Quizais porque, para asuntos persoais, non quería estar localizable. Iso facíame sentir vulnerable, experimentaba a sensación de que me restaba liberdade, coma se as miñas defensas, os meus escudos protectores, ao xeito do Enterprise de Star Trek, se debilitasen con  iso.
    -Ramiro…
    -Deberías vir ver a túa nai -interrompeume.
    -A que vén iso agora?
    -Por favor…
    -Pediulle ela que o intente vostede?
    -Non, non sabe que estou falando contigo.
    -Entón direille o mesmo que lle dixen a ella cada vez que…
    -Ten un tumor no peito -interrompeume de novo.
    Quedei muda.
    Sentía que a desprezaba, que necesitaba verter sobre ela toda a frustración que a súa traizón derramara sobre a miña cabeza por abandonar a papá no peor momento. Sentía rabia, desolación, impotencia. E o desprezo convertíase en algo parecido á cegueira do odio cando a imaxinaba casada con aquel tipo, rico abondo como para darlle todos os caprichos, pero tamén o bastante sucio como para imaxinar que o día menos pensado acabaría no...

 

E se queres, entra na web oficial do autor: http://sierraifabra.com/?lang=es

ou coñece aquí a súa experiencia sobre o seu paso pola escola e o acoso que sufriu.

Novembro 2020

Esto te va a sorprender
de
Hank Green


    Primeira novela do irmán de John Green na que aparecen combinadas situacións da vida cotiá con elementos propios da ciencia ficción.

    Ao regresar ao seu fogar April May, protagonista da obra, descobre un misterioso obxecto, aproveita para filmalo e colgar o vídeo na internet. O seu vídeo faise viral; as misteriosas esculturas que filmou expándense polo mundo e a xente pensa que se trata de obxectos alieníxenas. Como April documentou, a primeira, tan anómalo fenómeno, a súa vida transfórmase de xeito radical por mor dunha fama repentina.

    As redes sociais, a radicalización dos discursos e a deshumanización que provoca a fama, son tan só algúns dos grandes temas que aborda esta novela.  Sobre isto, o propio autor declarou: “Temos moito que aprender sobre como utilizar as novas ferramentas que están a efectuar un cambio xigantesco na cultura. É urxente facer algo”. “Preocúpame porque creo que o impacto da internet no ámbito cultural, emocional e social non fixo máis que comezar”
    
    (...) Vuelvo a aquella fatídica noche de enero. Faltaba una semana para el lanzamiento de la mierda de app en la App Store, y yo estaba esperando a que aprobaran varios cambios en la interfaz de los usuarios, en fin, a ti eso te da igual…; era un coñazo. En lugar de llegar temprano al trabajo, me quedé hasta muy tarde. Siempre lo había preferido. Se me había secado el cerebro intentando entender las crípticas instrucciones de los jefes, que no eran capaces de diferenciar un ráster de un vector. Salí del edificio (era un local de coworking, ni siquiera un local propio en alquiler) y caminé los tres minutos que me separaban de la estación de metro.
    Y entonces, ¡no sé por qué!, la máquina expulsó mi tarjeta del metro. Tenía otra tarjeta en mi mesa de trabajo, y no estaba del todo segura de cuánto dinero me quedaba en la cuenta corriente, así que creí que lo más prudente era recorrer de nuevo las tres manzanas y volver al despacho.
    La señal que indica que puedo cruzar está encendida, así que cruzo la calle Veintitrés y un taxi me pita, como si no estuviera en un paso de peatones. De qué vas, tío, la señal está encendida. Giro en dirección al despacho y de repente lo veo. A medida que me acerco, tengo claro que es… una escultura extraordinaria, realmente extraordinaria.
    Sí, es increíble, pero también Nueva York es increíble, ¿sabes?
   ¿Cómo explicarte cómo me sentí? Supongo…, bueno…, en Nueva York puedes pasarte diez años intentando hacer algo sorprendente, algo que capte la esencia de una idea con tanta perfección que de repente el mundo sea diez veces más claro. Es bonito, tiene fuerza y alguien le ha dedicado gran parte de su vida. Las noticias lo comentan, todo el mundo dice «¡Es genial!», y al día siguiente lo olvidamos y prestamos atención a otra cosa absolutamente perfecta y sorprendente. Eso no implica que esas cosas no sean maravillosas y únicas… Es solo que hay un montón de gente haciendo cosas increíbles, así que acabas un poco harto.

Le un fragmento neste enlace

E nesta entrevista, o autor recoñece os problemas que sempre ten para crear algo novo, ós medos aos que se enfronta buscando unha solución para continuar e a actitude que adopta é confiar en si mesmo, o cal lle resulta moi difícil. Para el, escribir un libro é un proceso de desgaste que lle aporta una gran recompensa. No seu libro, como el mesmo di, non todo é bo pero cando volvía ler o xa escrito pensaba que valía a pena continuar escribindo. Tamén nomea ás persoas que lle axudaron neste proceso, a súa muller e o seu axente quen sempre o animou a seguir escribindo. Na novela, tamén se fai mención ao feito de ser famoso, as vantaxes (querer ser famoso) e os inconvenientes (o público pode ser cruel). Por último, fai referencia ao blog que comparte co seu irmán.

 

Outubro 2020

48 HORAS
de
Cándido Paniagua Pousa

        Os principais protagonistas desta novela (escrita “a fume de carozo” como di Vicente Araguas) son adolescentes que están gravando un documental sobre a historia e a mitoloxía da Lagoa Antela. A busca  de Lois Figueirido, un dos adolescentes desaparecido durante a confección do traballo, mobiliza aos seus compañeiros, veciños e familiares e constitúe un dos tres alicerces desta obra, os outros dous son: un xogo do tesouro, proposto a un dos amigos do desaparecido, que facilitará a súa localización e os datos de carácter erudito e histórico-lendarios sobre a lagoa que fan tamén desta narración unha especie de libro de viaxes para percorrer esas terras ourensás.
    
    (...) Revisaron a imaxe tantas veces que entraron en bucle. De onde saía aquel rapaz? Por un intre, semellaba que se colaba entre as madeiras do chan da cabana. Non obstante, aquilo era imposible. Como alguén podía estar a darse un baño a altas horas da madrugada? Non tiña frío? Era un inconsciente. Podía aterecer e sufrir unha hipotermia. Fose quen fose era un insensato.
    Non esperaron moito tempo para mandar unha unidade e revisar o perímetro. As empresas areeiras non tiñan cámaras de vixilancia e iso dificultaba os labores. No solo non había pisadas nin marcas de vehículos que puidesen xustificar unha fuxida. Tamén inspeccionaron a cabana e intentaron levantar as madeiras, pero resultou ser unha tarefa inútil. Non había rastro de quen era aquel mozo, que facía alí, como chegara e como marchara sen ninguén decatarse.
    Ramón achegouse á auga. Axeonllouse e coas xemas dos dedos acariñou a auga. Unha xélida sensación arrepiouno. Estaba conxelada! A pel púxoselle de galiña. Quedou pensativo sen saber por onde continuar. Que quebracabezas era aquel? No horizonte, enredada nas pólas baixas dun amieiro, albiscou unha camiseta. Era verde e, lembrando a descrición que lle deran, podía ser a de Lois.
                                                                                         (...)
    -Antioquía, así é o nome desta cidade asolagada da que hoxe só sobrevive a lenda -o dron tomou un primeiro plano de Lois para proseguir cunha vista xeral da charca-. Segundo contan, a urbe foi fundada por Antíoco, un dos líderes celtas que sucumbiron á derrota contra os romanos.
    -Os seus veciños eran coñecidos en toda a contorna pola súa falta de caridade. Quizais hoxe se coñeza o planeta no universo por esta característica -Olaia tamén lle aportaba un punto acedo á locución.
    -Din os vellos que logo da conquista e posterior cristianización, Deus quixo inflixirlles un castigo, mais Xesús Cristo propúxolle redimir os máis xustos, probando a súa bondade cristiá.
    Nese intre houbo que facer un descanso. Lois botouse a rir ao ver a Santiago disfrazado de mendigo. Un grupo de rapaces interpretaba, asemade, unha recreación da lenda á que lle superpoñerían as voces dos presentadores.
    -Baixo a capa dun mendicante, foi pedindo esmola porta por porta. E sempre atopou como resposta un...

Xuño 2020

Libre te quiero
de
Jorge M. Reverte

    Combinando  realidade histórica e ficción, e con un peculiar sentido do humor, o autor crea unha novela de aventuras -e de aprendizaxe- marcada pola sociedade, a amizade e a esperanza. Asturias, Galicia (Tui e Valença do Minho entre outras localizacións), París, Nova York, Madrid, Barcelona e as praias de  Normandía conforman as paisaxes onde transcorre unha narración poboada de  gámsters, policías, revolucionarios, dinamiteros, pistoleiros fascistas… Unha trepidante trama que ten protagonista a liberdade.


    Na España da década dos anos trinta do século pasado, Manolo e Yolanda, deciden ir en busca dos seus soños de liberdade e de xustiza. Son apenas uns adolescentes, inexpertos e  impresionables. Manolo está convencido das bondades do “comunismo libertario” que se expande por Europa; Yolanda é unha moza inquieta e decidida, defensora da igualdade e a modernidade, que traballa como enfermeira no hospital ao que Manolo vai parar tras unha disputa política. Entre os dous nacerá un compañeirismo que dará paso ao desexo e á paixón, o que non lles impedirá desempeñar un papel activo nos acontecementos que definirán o destino español e tamén europeo.
   
Lo de su padrino, el tío Manuel, hermano mayor de su madre, sí que tuvo miga. De Manuel, a quien en el pueblo casi todo el mundo llamaba “don Manuel”, tuvo noticia cercana un día de cumpleaños. Una presencia física que se había producido solo dos veces en su vida, pero que fueron cruciales, como se espera siempre de las comparecencias de su padrino. El resto del tiempo, Manolito, que no tenía padre reconocido en su reducida sociedad, aunque llevara el apellido Olmos en sus escasos papeles, estaba siempre pendiente de los designios remotos de don Manuel, interpretados de forma que se suponía muy fiel por la madre del chico, Casilda Martínez, así llamada con el nombre de la doncella mártir porque el día de su nacimiento era el dedicado a la santa en el calendario. Casilda había nacido un 9 de abril, en La Bureba, en León, por casualidad, porque su familia era gallega por ambas partes.(páxina 13)


    (…) Por fin se había liberado de sus cadenas, justo cuando los rebeldes se alzaban contra la República. Pero no tendrían tiempo de pensar en ello, puesto que ahora se trataba de huir y de llegar a Madrid.


    Primero, debían abandonar Galicia. Matías, aprovechando que los falangistas enviados por don Manuel tenían estrictas instrucciones de obedecer en todo, condujo el coche, un Ford anticuado pero a prueba de averías, y guiado por uno de los milicianos de la camisa azul, hasta la frontera en Tuy. Llegaron allí a media tarde, cuando todavía quedaban algunas horas de luz.


    Los compañeras ideológicos de su guía estaban eufóricos, después de haber causado una auténtica carnicería que se había extendido por todo el pueblo. Había allí una estremecedora exposición de cadáveres, que se presentaban en todas las posturas y en todos los lugares para cumplir uno de los objetivos de Mola, que, inspirado por la fértil imaginación de don Manuel, consistía en “sembrar el terror”. A Manolo, que desconocía el alto grado de responsabilidad de su tío en lo que veía, la táctica de Mola le había podido, por el momento al menos: estaba absolutamente aterrado. Y eso que era un veterano de la revolución de Asturias, donde creía, erróneamente, que lo  “había visto todo”.

Nova sobre a novela en El Pais  e en El Español.

Maio 2020

Mentira
de
Care Santos

    Xenia, filla única que está a piques de realizar as ABAU e quere estudar medicina, vive controlada en exceso polos seus pais. O seu rendemento escolar baixa porque está namorada. A partir de O gardián entre o centeo, libro prestado para un traballo de filosofía, coñece por internet a "Marcelo", un lector apaixonado dese libro có que comezará a comunicarse por correo electrónico. Deseguido xurdirá entre eles unha amizade que terminará sendo insuficiente para  Xenia. Cando ela decide coñecer a “Marcelo” cara a cara, este evita a cita. Xenia  descubrirá que o que lle contou o suposto “Marcelo” é falso. “Marcelo”, na realidade, chámase Eric e  tamén empezou a sentir algo pola moza así que lle enviará  un paquete onde  revelará toda a verdade da súa complicada vida. O paquete procede do cárcere de menores e contén a historia dun asasino. En resumo: a novela lévanos a pensar que as cousas non son sempre o que parecen e dinos como unha mentira pode repercutir na vida dunha persoa.
   
    Son moi observadora. Decateime, por exemplo, de que Marcelo respondía case sempre ás miñas mensaxes entre as catro e as cinco da tarde os luns, mércores e venres. Algunhas veces, de cando en cando, tamén escribía polas mañás. Pero nunca en martes, xoves ou sábado. Supuxen que, ao mellor, tiña algún traballo e que debía ter dificultades para utilizar o ordenador para asuntos persoais; por iso as súas mensaxes eran sempre tan breves, porque non quería ter problemas.
    Cando coñeces unha persoa pola Internet, todo o que non sabes dela tes que imaxinalo. Por iso te equivocas tanto.
    Ao mellor, falar de todo aquilo con alguén podíame axudar a velo doutra forma, a darme conta de que era unha tolería. Pero a miña única amiga era Sandra, e a nosa relación non pasaba por un bo momento. A min parecíame que ela estaba moi rara desde que empezara a saír con aquel rapaz universitario, coma se el a estivese cambiando. Ou, se cadra, a rara era eu, quen o sabe. Poida que tamén sentise un chisco de envexa. Poida. O caso é que non lle contei nada a ninguén.
    Dous días despois de que lle enviase a foto, Marcelo pediume outra. Fun moi dura con el:
    Non che vou enviar ningunha foto máis mentres non me envíes ti unha túa.
    Funcionou. Cando recibín un correo electrónico cun documento adxunto, disparáronse os latexos do meu corazón. Mamá estaba na cociña pero, aínda así, abrino. Non podía esperar nin un segundo. Diante de min, aberto, o traballo de literatura. Nunha segunda ventá, preparada para escondela se mamá se acercaba demasiado, a foto que tanto ansiaba ver.
    Imaxinárao tantas veces, que abrín a foto cun medo terrible. E se non era como eu pensaba? E se era horroroso?
    Durante uns segundos, creo que me esquecín de respirar. Hai veces en que a vida se detén. Só uns instantes, sen ningún movemento. É como se o mundo quedase en absoluto silencio para subliñar o que é importante de verdade. Despois, todo volve soar con máis forza. O meu corazón coma un tambor. Pom pom, pom pom.

 

Accede á páxina virtual da autora premendo aquí.

Abril 2020

Volveré a buscarte

de Pilar Cernuda

Nos anos cincuenta, Antonio Padín abandona Galicia rumbo a Arxentina en busca dunha vida mellor para a súaautora familia. Trinta anos antes xa o fixo o seu avó Manuel que nunca volveu. O que non sabe Antonio é que esa aventura descubriralle, entre outras cousas, a verdadeira historia do seu avó. Pero deixemos que sexa a propia xornalista e autora a que nos fale da xénese da súa primeira novela:
Hai moitos anos un mariñeiro galego que regresaba de América tras vivir alí contoume unha historia que me conmoveu e decidín que era esa e non outra a que me tocaba desenvolver.
Todos os galegos temos unha aldea. A nosa é a dos meus avós, no Salnés. Alí atopei cantidade de mulleres cuxos maridos, noivos ou fillos marcharon, nin sequera sabían onde porque na época de analfabetismo non sabías que era América, e esperaban sen saber que nin cando.
O Centro Galego de Buenos Aires É impresionante, o mellor hospital de Buenos Aires e o lugar da cultura que todos os grandes escritores e pintores galegos visitaron nalgún momento da súa vida. Un lugar de encontro e de axuda. Foi fundamental para a xeración dos 50, pero tamén para min para poder escribir esta novela. Unha novela na que coñecemos as viúvas dos vivos, que dicía Rosalía de Castro. Recollín esa frase dela porque paréceme  unha descrición incrible. Viúvas de vivos que nin sabían se estaban vivos e quedaban a cargo de todo, de cultivar a terra... Saían pola mañá da casa co carro de vacas a enchelo de herba e facían todo o demais, pero sempre esperando aos seus maridos, sen saber se algún día volverían e sen ter noticias de eles.

     Antonio permanecía callado. Se le veía confuso, aturdido, sin saber qué decir, ni cómo reaccionar. Pepe le apretó el brazo en un gesto de solidaridad. Era el único que comprendía, el único que se había dado cuenta de lo que estaba ocurriendo en ese instante. Finalmente, Antonio levantó la cabeza y aunque no miró a Santiago, como si tuviera miedo al ver su expresión, se atrevió a decir lo que pensaba:
    -Tu abuelo era mi abuelo.
    -¿Mi abuelo? ¿Manuel Padín?
    -Tu abuelo Manuel Padín. Mi abuelo, que embarcó en Vigo hace cincuenta años y nunca más supimos de él.
    -Pero ¿cómo va ser tu abuelo si él no estaba casado?
    -Lo estaba, con mi abuela Lola. La madre de mi padre.
    -No puede ser. Se casó aquí por la iglesia con mi abuela Rosa, la madre de mi padre.
    -Si tu abuelo se llama Manuel Padín, es de Ventos y llegó a Argentina a principios de siglo, es mi abuelo. No ha habido otro Manuel Padín en Ventos. Mi abuela murió creyendo que era viuda, que su marido había muerto en Cuba, portadaVenezuela, Argentina, o en alguna otra parte de América. Ni siquiera estaba muy segura de que mi abuelo acabase en Argentina, aunque sí sabía que se había embarcado para Buenos Aires. Pero desde aquel día, nunca más se supo. Nadie lo vio, nadie nos dio noticias suyas.
    -Tu abuela no pudo con la pena...
    -Era una mujer fuerte. Cuando murió yo debía de tener doce o trece años.
    -No puede ser. Mis abuelos se casaron a los dos años de que él llegara acá.
   -Eso ya no puedo explicarlo. Pero te aseguro que mi abuela estaba casada y bien casada con Manuel Padín, aunque, como ya te he dicho, mi abuelo desapareció. Después de tantos años, ella se creía una mujer viuda.
    De nuevo se hizo el silencio. Nadie hablaba, ninguno se atrevía a hacer preguntas, todos estaban pendientes de la conversación entre Antonio y Santiago, con frases cortas y explicaciones breves. Breves pero contudentes.
    Tanto el uno como el otro dieron por verdad sus respectivas historias. Ambas tenían visos de  ser reales, ninguno tenía por qué mentir. Era absurdo.
    Santiago, muy afectado por lo que había escuchado de boca de Antonio, al que acababa de conocer, cogió un tenedor de la mesa y comenzó a pasarlo por el mantel, haciendo dibujos de rayas cruzadas, ensimismado en sus pensamientos. Debía de estar encajando datos, asimilando fechas, nombres, recuerdos. En voz muy baja se le oyó decir:
    -Somos primos.
(…)
    Sentados o tendidos según la hora y el cansancio, entablaron conversación con otros emigrantes. Sus historias no eran diferentes, todos escapaban de la falta de oportunidades. Era poco lo que ofrecía la España de principios de siglo. Aún se vivía la amargura de la pérdida de las colonias, los desastres de Filipinas y Cuba. La mayoría de edad del nuevo rey, Alfonso XIII, no auguraba aires nuevos en una Galicia en la que escaseaba el trabajo, y no solo el trabajo. La mayor parte de la población vivía en la más absoluta precariedad.
    Manuel había dudado mucho antes de sumarse a la ola de gallegos que en aquel tiempo embarcaban en Vigo, La Coruña o en Vilagarcía (…)
    Manuel llevaba los papeles bien escondidos. Lola, su mujer,  se los había pegado al pecho con la ayuda de una venda y no los sacó de allí hasta el momento de entregarlos a la policía de aduanas (…)
    A bordo del buque que le llevaba a América (…), Manuel compartió espacio con hombres que efectivamente viajaban como indigentes, y a quienes los marineros trataban peor que si fueran perros callejeros.
    Despierto en aquella bodega, miraba las sombras que bailaban en el techo ennegrecido por la mugre. Tenía el oído atento a todo tipo de ruidos, a cada cual más pavoroso, como si el barco se estuviera partiendo por la mitad, a punto de naufragar. No sabía nada de barcos ni de mar, pero aquello desde luego no sonaba bien. Los dos días que duró el temporal, Manuel sintió un miedo mortal. Con la manta se cubrió hasta la cabeza y cerró los ojos, le dolían todos los músculos de la cara y las sienes parecían a punto de estallar. Mientras se aferraba con todas sus fuerzas a los barrotes de la litera para no salir disparado, trató de convencerse de que no era más que un  sueño, un...

Podes ler máis premendo aquí.

 

 

Marzo 2020

 O efecto Frankenstein
de
Elia Barceló


     O efecto Frankenstein abre un eixe de diálogo entre dúas épocas e fainos reflexionar sobre a desigualdade de xénero, tanto no ámbito profesional coma no social. Así mesmo, como na obra de Shelley, tamén reitera a obriga moral de cumprir coas responsabilidades e as consecuencias das nosas accións.
    Unha intriga na que conflúen os xéneros de novela  policial e gótica. Todo comeza cando o mozo Max esperta nunha casa en ruínas; o seu corpo está cruzado por enormes cicatrices que evidencian que foi atendido por un cirurxián, pero el non lembra nada.  Nora estuda Medicina na cidade alemá de  Ingolstadt e esa mesma noite de Entroido coñece a Max cando ambos salvan a unha nena de morrer afogada no Danubio. A atracción é inmediata. O problema é que pertencen a épocas distintas...
   
    Nora camiñaba a longos pasos pola rúa paralela á beira do río tropezando coas malditas saias longas do disfrace de Entroido. Mellor lle fora disfrazarse con algo máis cómodo, pero Sarah emprestáralle aquel vestido de dama do século XVIII con bolsiño, perruca e todo, e deixárase convencer, aínda que ela sempre se disfrazara de vampira, de bruxa e de cousas semellantes.
    Nin sequera sabía se facía ben indo a unha festa onde non coñecía practicamente ninguén, pero levaba xa uns meses en Ingolstadt e, entre as clase, os primeiros tests, afacerse a comprar, guisar e facelo todo soa, e as dificultades para relacionarse con xente doutra mentalidade, non conseguira aínda facer un círculo de amigos. Así que, cando Sarah a invitara a aquela festa e incluso lle emprestara o vestido, aceptara enseguida. A parvada era que non puidera chegar antes porque tivera que coidar de Marie durante dúas horas debido a que seus pais tiñan que ir a unha reunión da gardaría que elixiran para a pequena. Non puidera dicirlles que non, e agora trataba de atopar o lugar onde se celebraba a festa.
    Parou un instante para recuperar os folgos e botarlle unha ollada ao GPS do seu móbil. Supostamente debía de estar moi cerca xa. Axustou a perruca sobre as orellas e, xa ía botar a andar outra vez, cando un berro desesperado a deixou seca, mirando a todas as partes para localizar a fonte do son.
    - Socorroooo! -berraba unha voz de muller- Socorroooo! Que alguén me axude! A miña neta afoga! Socorroooo!
    Levantando as saias case que ata a cintura, botou a correr cara a onde lle parecía que estaba a muller e un par de segundos máis tarde localizáraa, á beira do río, metido na auga ata os xeonllos, ofrecendo os brazos cara a un vulto que flotaba, afastándose dela.
    Por sorte, naquela zona a corrente non era tan forte coma noutros lugares. Arrancou a perruca branca cos seus lazos e as súas bolboretas, sacou o vestido pola cabeza, sen molestarse en abrir a cremalleira, e guindouse á auga sen pensar no fría que podía estar.
    Estaba conxelada.
    O seu primeiro impulso foi...

Febreiro 2020

Un verano con Homero
de
Sylvain Tesson

    Un verano con Homero non só é un chamamento imperioso á relectura de Homero —unha relectura libre, sen prexuízos e sensíbel—, senón que tamén nos permite abordar ao poeta grego cunha mirada nova. Este ensaio, novela e libro de viaxes ao mesmo tempo, é unha invitación a  somerxerse nas augas turquesas do Mediterráneo e reler os clásicos. Lévanos ás illas  Cícladas, ás beiras do mar Exeo, onde naceron os protagonistas da  Ilíada e a Odisea, e convídanos a apagar os computadores e os teléfonos móbiles para volver a Homero. A forza, a hibris, o destino, a guerra, a importancia da natureza son temas antigos de extraordinaria actualidade. Tesson lévanos con el noutra das súas viaxes, esta vez polas palabras, e parte da mitoloxía para contar o mundo contemporáneo.


    Aquiles se entera de la muerte de Patroclo, su amigo, su doble. Apenado, toma una decisión y se reconcilia con Agamenón. Irá al combate. Sin embargo, ya no posee armas porque Héctor se las ha quedado...
    Tetis, la madre de Aquiles, va a pedirle al dios herrero que le fabrique nuevas armas. (¡Oh! ¡Qué conmovedora esta mamá, que equipa a su hijito en el Corte Inglés de la mitología para que, al redoble del tambor, pueda arrojarse a su destino, es decir, a la muerte!)
    (...) Todo está preparado para la vuelta al combate, rabioso y furibundo. Es el principio de la segunda cólera de Aquiles. Comienza la ultraviolencia.
    (...) Ya conocemos el funcionamiento de la hibris. Nada lo detendrá. Sin compasión, sin cuartel, sin hacer distinción.
    (...) Hasta los mismísimos elementos van a rebelarse contra la desmesura. Es cuando la guerra se vuelve cósmica. Los hombres, las bestias, los dioses, el agua, el fuego: todo se convulsiona en la batalla.
    (...) El río Escamandro se encabrita contra la rabia de Aquiles, intenta detener la demencia, desborda su cauce, quiere llevarse a Aquiles:
    (...) ¿Y si nosotros, los hombres, nos hemos comportado con respecto a la naturaleza como Aquiles con los dioses? Hemos roto el equilibrio. Hemos superado los límites, hemos agotado los recursos, hemos aniquilado a los animales, hemos fundido los hielos, hemos intoxicado el suelo. Y hoy nuestro río Escamandro... sale de su silencio para señalar nuestros excesos.   
     En términos ecológicos, las señales de advertencia están al rojo vivo. En términos mitológicos, decimos que los ríos se desbordan por desprecio. Como a Aquiles, las aguas nos persiguen. Todavía no hemos entendido que debemos ralentizar nuestra carrera hacia ese precipicio al que, necios de nosotros, seguimos llamando “progreso”.

Theme by Danetsoft and Danang Probo Sayekti inspired by Maksimer