Maio 2020

DÍA DAS LETRAS GALEGAS: Traballo do alumnado de 1ºESO

Queredes coñecer algunhas lendas galegas?

Aquí tendes algunhas contadas (ou inventadas) polo noso alumnado de 1º da ESO. Que xentiña tan marabillosa!

Esperemos que gocedes con estas achegas desde o confinamento.

Parabéns neste día tan especial para nós!!!

FELIZ DÍA DAS LETRAS GALEGAS 2020

A peste de Atenas no "De rerum natura"

A PESTE DE ATENAS SEGUNDO LUCRECIO

Lucrecio é un poeta latino do século I a. C. autor do De rerum natura, poema didáctico composto por máis de sete mil hexámetros repartidos en seis libros.

Esta obra, divulgativa da filosofía epicúrea e da física de Demócrito, comeza (De rerum natura I, 1-49) cunha invocación á deusa Venus como xerme da natureza y remata (De rerum natura VI, 1138-1286), por antítese, rememorando a peste de Atenas.

Como paso previo, Lucrecio fala das orixes das epidemias en xeral, esquivando as causas mítico-relixiosas para centrarse nas de carácter racional: Agora vou explicarche eu a causa das enfermidades contaxiosas, destas pragas terribles, que de súpeto derraman sobre homes e rabaños a mortaldade (ib. VI, 1090-93), voan polo aire moitos xermes de enfermidade e de morte. Cando un azar ou accidente reuniu estes últimos e infectan o ceo, o aire faise pestilente (ib. 1095-97), este novo contaxio e pestilencia ao momento derrámase polas augas, e pégase aos cereais e humanos alimentos e aos pastos do gando; ou queda colgado algunhas veces o seu contaxio no aire, e non podemos respirar este fluído mesturado sen sorber a súa infección ao mesmo tempo. Colle a  pestilencia de ordinario tamén o mesmo ao boi que á  beante ovella.(ib. 1125-32)

Así procedente do interior de Exipto (ib. 1141)  chegou a peste a Atenas provocando unha morea de afectados e traendo a morte (ib. 1144).

Os síntomas comezaban  con ardente febre e ollos avermellados (ib. 1145-6), gorxas ulceradas e sanguiñentas (ib. 1147-8) e lingua áspera e torpe no seu movemento (ib. 1149-50) para acabar invadindo o peito, o corazón e demais vísceras (ib. 1151-1153); todo levaba a unha  terríbel agonía (cheiro fétido, anguria, xemidos, convulsións, chagas por todo o corpo, sensación permanente de sede, delirio, insomnio, alteracións respiratorias... ib. 1154-1195) antesala da morte que chegaba no oitavo ou noveno día (ib. 1197-98). En caso de evitar a morte nesta fase, producíase a recaída con novas úlceras, hemorraxias, afeccións de articulacións e xenitais (chegando algúns doentes, por instinto de supervivencia, á automutilación), amnesia (ib. 1198-1214) que abocaban no fatal desenlace.

Aínda que os cadáveres permanecían insepultos, aves e feras preeiras os evitaban e os cans fieis eran tamén albo da peste (ib. 1215-1224).

Era tal a mortaldade que os enterros facíanse con présa e sen acompañamento (ib. 1225) e o que non era afectado ou vítima mortal, estaba de loito (ib. 1250-51)

Non se coñecía remedio seguro (ib. 1226-29).  A desesperación das vítimas contribuía a súa morte (ib. 1230-34) mentres que o mal non facía diferenza entre os que abandonaban aos doentes por medo ao contaxio e os que, a pesar do contaxio se esforzaban en coidalos (ib. 1235-1246). Un contaxio do que foron correas de transmisión os labregos que, desde as aldeas afectadas, chegaron a unha xa superpoboada Atenas en plena Guerra do Peloponeso, onde non era posíbel manter o distanciamento social e onde se sucedían as imaxes máis horripilantes (moribundos vagando polas rúas, edificios públicos cheos de cadáveres, profanación de piras... ib. 1259-1286)

E así remata o De rerum natura.

Non proceden as comparacións pero algúns elementos dos vistos gardan certo paralelismo có que estamos a vivir hoxe nas nosas supostas sociedades avanzadas. Os virus do século V a. C. e do século XXI p. C. atacan por igual e poñen en evidencia as carencias pasadas e presentes.

FONTES:
http://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lsante01/Lucretius/luc_rer0.html
http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.02.0130
CASTELLANOS, Antonio Ruiz. "La etiologia como forma de composicion de la Peste de Atenas en Tucidides y en Lucrecio." Cuadernos de Filología Clásica. Estudios Latinos, vol. 32, nº 1, 2012, p. 7+. Consultado 2 maio 2020.

ILUSTRACIÓNS:

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lucretius_Rome.jpg
https://www.zendalibros.com/la-epidemia-de-atenas/

Theme by Danetsoft and Danang Probo Sayekti inspired by Maksimer