Skip to Content

TEMA 2: “A poesía de vangarda. Características, autores e obras representativas”. (2º Bach.)

ÉPOCA "NÓS" (1916-1936): Arredor da revista "Nós" xira todo un movemento cultural e de conciencia galeguista. Obxectivo: incorporar a cultura galega ao ámbito europeo. Participan en 3 iniciativas comúns: Seminario de Estudos Galegos, Partido Galeguista e revista "Ronsel".

Estes poetas modernizan a lírica galega, superando a estética do XIX e entrando nas vangardas.

 

XERACIÓNS LITERARIAS:

Xeración "Nós" (Risco, Otero Pedrayo, Cuevillas)

Xeración de 1925 (poetas vangardistas: Manuel Antonio, Amado Carballo, Bouza-Brey, Blanco-Amor, Luís Pimentel)

Xeración de 1936 (Cunqueiro, Aquilino Iglesia Alvariño)

Escritores de "Antre dous séculos", coma R. Cabanillas e Noriega.

 

LIÑAS E ESCOLAS POÉTICAS:

Simbolista: emprego recorrente dos símbolos (Manuel Antonio e Luís Pimentel).

Esteticista: centrada no intimismo e delicadeza (Luís Pimentel).

Impresionista: imaxes poéticas (Amado Carballo e seguidores da escola hilozoísta, imaxinista ou animista, coma Euxenio Montes ou X.Mª Brea).

Neotrobadorismo: volta á lírica medieval (Bouza-Brey e Álvaro Cunqueiro)

Clasicismo ou neovirxilianismo: tendencia de posguerra que deriva do paisaxismo ruralista (Crecente Vega e Aquilino Iglesia Alvariño).

 

VANGARDAS EUROPEAS (-ismos):

Correntes de renovación artística e literaria (comezos s.XX). Rupturismo coa estética vixente. Manifestos: difusión da nova arte. Orixinalidade. Arte efémera.

-ismos: futurismo, expresionismo, dadaísmo, cubismo, surrealismo, creacionismo, ultraísmo,...

Total liberdade creativa. Antisentimentalismo. Deshumanización. Renovación da linguaxe.

 

MANUEL ANTONIO (Rianxo, 1900-1930):

Vangardismo. Actitude crítica e inconformista.Asina o único manifesto galego, co pintor Álvaro Cebreiro, "Máis alá" (1922). Estudos de Náutica (Vigo). Galeguismo. Prácticas como piloto no "Constantino Candeira": "De catro a catro". Tuberculose e morte.

Nos primeiros poemarios combina tradición e vangarda ("Con anacos do meu interior"e "Foulas"). "De catro a catro": múltiples lecturas, dende a viaxe por mar á interpret. simbólica e filosófica (existencia humana). Influencias do creacionismo. 19 poemas coma un diario: zarpa o barco ("Intencións") e retorno a porto ("Adeus"), cunha parada en porto ("Recalada" e "Navy Bar"). Visión do mar, do barco e do ceo nocturno, cos astros, alegoría da existencia humana. Imaxes visionarias. Léxico cheo de tecnicismos náuticos e mariñeiros. Modelo culto de lingua supradialectal.

"Viladomar": 3ª etapa na que volve á tradición.

"Máis alá": manifesto en prosa, provocador, nacionalista e rupturista coa cultura galega.

 

FERMÍN BOUZA-BREY (Ponteareas, 1901 - Santiago, 1973):

Fundador da escola neotrobadoresca co seu libro "Nao senlleira", onde incorpora elementos populares e modernos. Con "Seitura" afástase do neotrobadorismo, dominando a tendencia esteticista. Foi un dos fundadores do SEG.Tamén realizou traballos de arqueoloxía e etnografía.

 

ÁLVARO CUNQUEIRO (Mondoñedo, 1911 - Vigo, 1981):

Ademais de narrador e autor teatral, Cunqueiro publicou libros de poesía, inscritos nas vangardas. Publica "Mar ao norde" e "Poemas do si e non" nunha liña vangardista pura. Dentro do neotrobadorismo e neopopularismo, atopamos "Cantiga nova que se chama ribeira" e "Dona do corpo delgado".

 

 

LUÍS AMADO CARBALLO (Pontevedra, 1901-1927):

Creador da escola hilozoísta ou animista, de corte impresionista. Publica "Proel" e "O galo", póstumo. Creou unha ampla escola literaria e tivo grande éxito na época. Conxuga atrevidas imaxes vangardistas con elementos tradicionais na métrica e nos temas. A natureza aparece animada, chea de vida e a presenza humana esváese detrás da paisaxe.

 

LUÍS PIMENTEL (Lugo, 1885-1958):

Escritor bilingüe, deixounos os poemarios "Triscos" e "Sombra do aire na herba". Poesía profundamente lírica e intimista. Influencias surrealistas con trazos moi persoais. Presenza do mundo dos soños; contraste simbólico entre as luces e as sombras e espazos interiores e pechados. Expresión sinxela e delicada.

 

EDUARDO BLANCO AMOR (Ourense, 1897 - Vigo, 1979):

Renovador da narrativa galega de posguerra, tamén publica poesía. O 1º libro, "Romances galegos", ten temática neopopularista, ao estilo da "Generación del 27". Logo, publica "Poema en catro tempos", de ton elexíaco e ambientación mariñeira, estruturado coma unha sinfonía musical.

 



page | by Dr. Radut