"El jardín de Juanita"

UNHA NOVA PROMOCIÓN NO XARDÍN DE JUANITA

   A primeira promoción de Educación Infantil vinculada ao proxecto “El jardín de Juanita”, xa está en E. Primaria.

   O pasado 10 de xuño contábanlle á creadora do proxecto, Angélica Sátiro, como foran quen de crear accións medio ambientais neste espazo do colexio: “La primera vez que lo vimos estaba todo lleno de tierra; no había flores, parecía un poco de desierto con cosas tiradas. Lo teníamos que plantar nosotros, y … cuanto más crecían las flores, más crecíamos nosotros. No al mismo tiempo, pero un poquito todos”.

   Falaban tamén do seu desexo de seguir colaborando no proxecto polo que tentaremos de que, dalgún xeito, as súas suxestións podan ser unha realidade durante o tempo do recreo.

   Na páxina do xardín (https://www.facebook.com/eljardindejuanita/) narraremos o desenvolvemento dos pensamentos da nova promoción. Pero para entender que non se trata de facer xardinería senón de darlle ás infancias a oportunidade de crear as súas propias accións, nada mellor que un resumo do que fixeron na promoción anterior e que foi explicado na inauguración da exposición “El jardín de Juanita” e na presentación do libro “Ciudadanía creativa” na Fundación Luís Seoane a finais do curso pasado.

   El jardín de Juanita na Fundación  Luis Seoane:

http://www.crtvg.es/rg/destacados/diario-cultural-diario-cultural-do-dia-10-06-2019-4135942?t=1&fbclid=IwAR16HPmzcX_o9tNEqVVb6UIleNeW_p1kWlBOGJ6W9B_ZuVdQ8OYJQ25ox18

 

MAR Santiago Arca, setembro 2019

 

O NOSO XARDÍN DE JUANITA ESTÁ A PIQUES DE CUMPRIR TRES ANOS ...

... e imos celebralo cun grande evento ao que estades convidados/as. Dende este venres, 31 de maio, a Fundación Luís Seoane de A Coruña acolle a exposición “El jardín de Juanita”. Durante un mes poderedes coñecer, en formato póster, as experiencias desenvolvidas nos 7 países implicados en dar voz aos nenos e nenas para axardinar o noso planeta.

   O poder dispor dunha sala nun museo, é un grande recoñecemento ao proxecto e unha chiscadela aos artistas que colaboraron co noso xardín ao longo destes tres cursos: María Mariño, compositora; Javier Rouco, poeta e Rosario Belda, creadora téxtil; tamén Yago Concejo, publicista e pai dun neno do colexio. Todos elxs fixeron as súas aportacións tendo en conta o pensamento dxs nenxs. 

   Ademais a filósofa/pedagoga/escritora Angélica Sátiro, estará na súa inauguración o luns 10 de xuño. E, quen mellor que a creadora do proxecto para explicar o valor do que estivemos a facer ao longo de tres anos?

 

MAR Santiago Arca, maio 2019

NOVOS CAMIÑOS AO XARDÍN DE JUANITA

“Participación en proxectos e investigación no medio natural, expresando as actividades realizadas e os resultados obtidos mediante diferentes representacións”.

Currículo do segundo ciclo de Educación Infantil. Área: coñecemento do contorno. Bloque 2. Achegamento á natureza. Xunta de Galicia, 2009

   Cando Angélica Sátiro nos propuxo a Rosario Belda e a min crear unha obra colectiva cos nenos e nenas da miña titoría, comezamos axiña xa que tres cursos con criaturas de Educación Infantil non era tanto tempo.

   Queriamos un obxecto que representara a nosa participación no proxecto “El jardín de Juanita” y como a obra máis coñecida desta artista son os mapas téxtiles, pensamos que o producto final debería mostrar o camiño dende o aulario de infantil ata o xardín.

   Ao longo dos tres cursos, tinximos as teas que serviron como soporte á obra con diferentes técnicas (Hapa-Zome, co sol e coa calor), pero o gran reto da nosa colaboración era non perder as bases sobre as que se sustenta a Filosofía Lúdica: a mellora do pensamento.  Para desenvolver habilidades de pensamento nxs nenxs, axudeilles a enfocar a súa mirada en todo o proceso de creación a través do diálogo, facéndolles preguntas que lles orixinaran pensamentos sobre o que estaba a ocorrer e abrindo os ollos á diversidade.

   Ao tempo que Rosario ía cosendo a súa cartografía téxtil, na escola estábamos a crear os nosos propios mapas e a sinalar o camiño que percorremos un día á semana dende outubro de 2016.

 

   Por iso, cando tivemos a obra final na clase para xogar con ela, entendemos a súa visión diferente, mestura de realidade e imaxinación: El mapa de Charo no es normal y corriente, no se ve lo que es, parece que vamos por un camino nuevo. Los dos (mapas) eran difíciles, porque Charo tuvo que pensar para hacer el suyo, pero el nuestro era más fácil porque lo inventamos entre todos. Pensamos y hablamos entre nosotros, así pensamos todas las cabezas y podemos tener muchas ideas”.  

    

   Esta nova obra, que xa consta no curriculum de Rosario Belda …

“2019: El camino al Jardín de Juanita. En colaboración con los niños y niñas de 5 años del CEIP Pardo Bazán de A Coruña”

… poderedes vela, no contexto do proxecto do xardín de Juanita, no mes de Xuño. A Fundación Luís Seoane acollerá a exposición “El jardín de Juanita”, coas experiencias dos 8 países participantes: España, Portugal, Italia, Brasil, Colombia, México, Uruguai e Arxentina .

   A autora do proxecto estará presente na inauguración desta exposición; pero mentres podedes coñecela e ver as bases filosóficas do mapa no blogue de Rosario Belda.

                                                                                                                             MAR Santiago Arca, abril 2019

 

 

ACHEGAMENTOS Á ARTE DENDE O XARDÍN DE JUANITA

“... los jardines no son únicamente una construcción material sino también una creación intelectual”.

Beruete, Santiago. (2016). Jardinosofía. Una historia filosófica de los jardines. Madrid: Editorial Turner

 

   O segundo ano do proxecto, cando xa tiñan 4 anos, iniciamos pequenas exploracións do xardín tamén con criterios artísticos conseguindo crear pequenas obras de arte colaborando con dúas artistas: Rosario Belda, artista téxtil e María Mariño, directora de coro.

   Foi un proceso lento, resultado das camiñatas que semanalmente damos dende o aulario de Infantil ata a nosa parcela no horto, coas que puideron desenvolver as súas habilidades perceptivas. Así, por exemplo, a súa agudeza auditiva foi mellorando, pasando de case non prestar atención aos ruídos habituais a escoitar infinidade de matices neles: “Cuando la lluvia cae en las hojas hace un ruido muy blandito y cuando está en los paraguas hace un ruido más grande; también puede ser rápida cuando el viento sopla, cuando hace más poco viento las gotas caen más despacito, es llovizna; otro día había sol y los pájaros cantaban en las ramas de los árboles; y escuchamos a los de primaria, a los mayores y el cortacésped, que hacía mucho ruido”.

   Á semellanza da linguaxe musical, anotaron estes sons a modo de partitura co desexo de que unha persoa experta puidera imaxinar a súa melodía. E foi Maria Mariño quen asumiu esta responsabilidade e creou o que a día de hoxe é a música do noso xardín de Juanita. 

   Con Rosario Belda aprendemos a debuxar flores e a tinxir teas coa técnica do Hapa Zome. Agora mesmo temos unha colaboración sen rematar, verémola a final de curso, xa que estamos a tinxir teas co sol e vexetais pensando na posibilidade de utilizalas como soporte da súa obra.

  

   A fundamentación do proxecto e o desenvolvemento da nosa experiencia a compartimos o pasado 21 de marzo de 2018 na radio Universitaria Colombiana, no programa “El Puente”de Uniminuto Radio, que podedes escoitar.

MAR Santiago Arca, novembro 2018

 

CREANDO CONCIENCIA ECOLÓXICA CO XARDÍN DE JUANITA

“Filosofar es abrir el pensamiento a un ejercicio continuo

de interacción con uno mismo, con el otro y con el mundo”.

Angélica Sátiro. FILOSOFÍA MÍNIMA. Editorial Octaedro.

Como o xardín quedou creado durante o curso pasado, agora estamos a ocupalo como un lugar onde dialogar reflexivamente sobre o clima, xa que moitas novas sobre o tema ocuparon as portadas dos xornais: lumes, inundacións, alertas de vento e moito, moito frío.

Todo o vemos dende a nosa proximidade, agudizando a mirada tamén nos paseos dende o aulario ata a nosa parcela do horto.

Ademais estamos a ter a sorte de poder dar a coñecer o noso proceso creativo grazas a diferentes medios de divulgación como o programa radiofónico “El Puente” de Colombia ou no recente Congreso Iberoamericano de Filosofía para nenxs de Girona. Neste encontro, a filosofa e pedagoga Angélica Sátiro presentou o seu libro “Ciudadanía creativa en el jardín de Juanita” que recolle, nun dos seus capítulos, a nosa experiencia xunto a outras de Mallorca, Almería e Colombia.


Moi próximo o remate do curso, xa temos en mente moitos novos desexos para desenvolver no vindeiro.